Trafik Hukuku

Trafik Kazası Kusur Oranı Öğrenme ve SBM Sorgulama 2026

Trafik Kazası Kusur Oranı Sorgulama ve İtiraz

Trafik kazası kusur oranı, kazaya karışan tarafların sorumluluk payını yüzde olarak gösterir ve %0, %25, %50, %75 veya %100 şeklinde belirlenir. Bu oran; araç hasarını, değer kaybını, yaralanma tazminatını ve sigorta ödemesini doğrudan etkiler. Maddi hasarlı kazalarda oranı sigorta şirketleri ve SBM belirler, sonuç e-Devlet üzerinden sorgulanır. Yaralanmalı kazalarda ise kolluk tutanağı ve bilirkişi raporu esas alınır. Bu rehberde kusur oranının hesaplanması, yandan çarpma dahil kaza tiplerine göre oranlar, SBM sorgulama adımları ve itiraz yolları 2026 uygulamasıyla anlatılmaktadır.

Yazı İçeriği

Yayın: Temmuz 2026 | Güncelleme: 13 Temmuz 2026 | Yazar: Av. Ahmet Geçgel

Trafik Kazası Kusur Oranı 2026 Özet Tablosu

  • Yasal dayanak: 2918 sayılı KTK, SBM Genelgesi 2017/18
  • Kusur oranı sistemi: %0, %25, %50, %75, %100
  • Hesaplama mantığı: Toplam zarar × karşı tarafın kusur oranı = talep edilecek tutar
  • Maddi hasarlı kazada tespit: Sigorta şirketleri → SBM
  • Yaralanmalı/ölümlü kazada tespit: Kolluk kuvveti + mahkeme bilirkişisi
  • Sorgulama: sbm.org.tr ve e-Devlet
  • SBM itiraz süresi: 5 iş günü
  • Mahkeme yoluyla itiraz (tespit davası): 2 yıl (yaralanma/ölüm halinde 8-15 yıla uzayabilir)
  • İtiraz mercii (polis tutanağı, para cezası varsa): Sulh Ceza Hakimliği, 15 gün

Trafik Kazası Kusur Oranı Nedir?

Trafik kazası kusur oranı, kazaya karışan tarafların kaza oluşumundaki sorumluluk payının yüzde olarak ifade edilmesidir. Sigorta şirketlerinin ve SBM’nin maddi hasarlı kazalarda kullandığı standart sistem beş kademeden oluşur: %0 (kusursuz), %25 (az kusurlu), %50 (eşit kusurlu), %75 (çok kusurlu) ve %100 (tam kusurlu). Bu beşli sistem kanunda sabit bir tablo değildir; sigorta sektörünün pratik bir konvansiyonudur. Mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişisi bu kademelerle sınırlı kalmayabilir; %30 veya %60 gibi ara oranlar da belirlenebilir. Kusur, ihlal edilen Karayolları Trafik Kanunu maddesine göre asli veya tali olarak sınıflandırılır. Asli kusur, kazanın doğrudan ve birincil sebebidir — kırmızı ışıkta geçmek, kavşakta geçiş hakkını ihlal etmek gibi. Tali kusur ise kazanın ikincil, destekleyici sebebidir — hızı yol şartlarına uydurmamak, takip mesafesini korumamak gibi. Tali kusur tek başına kazayı açıklamaz ama sonucu ağırlaştırır; bir kazada birden fazla tali kusur bir araya gelerek yüksek bir orana ulaşabilir.

Trafik Kazası Kusur Oranı Nasıl belirlenir

Trafik Kazası Kusur Oranı Nasıl belirlenir

Trafik Kazası Kusur Oranı Nasıl Hesaplanır?

Hesaplamanın mantığı tek bir formüle dayanır: toplam zarar × karşı tarafın kusur oranı = talep edilecek tutar. Kaza tespit tutanağındaki KTK madde numarası kusurun asli mi tali mi olduğunu gösterir; sigorta eksperi veya bilirkişi bu maddeye göre yüzdeyi belirler ve zarar bu yüzdeyle çarpılır.

İki örnekle somutlaştıralım. Aracınızda 200.000 TL hasar oluştu ve karşı taraf %75 kusurlu bulundu; karşı tarafın trafik sigortasından 150.000 TL talep edersiniz, kalan 50.000 TL kendi payınızdır. Yaralanmalı bir kazada toplam bedensel zarar 500.000 TL hesaplandı ve sizin kusurunuz %25 ise, karşı taraf %75 oranında sorumludur; talep 375.000 TL üzerinden yürür. Maluliyet, yaş ve kazanç verilerinin dahil olduğu ayrıntılı hesap için trafik kazası tazminat hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Kask veya emniyet kemeri takmamak gibi zararı büyüten davranışlar ise kusur oranından ayrı olarak, TBK m.52 uyarınca tazminattan ek indirim sebebi yapılabilir.

Sesli dinle; Trafik Kazalarında Kusur Oranı

Podcast: Trafik kazası kusur oranı, kusura itiraz süreci ve hatalı kusur tespitinde izlenecek yolları bu bölümde anlattık.

%25, %50, %75, %100 Kusurlu Olmak Ne Demek

%25, %50, %75, %100 Kusurlu Olmak Ne Demek

%25, %50, %75 ve %100 Kusurlu Trafik Kazası Ne Demek?

Trafik kazası kusur oranı yüzdesi, sigorta ödemesinin ne kadarının karşı taraftan tahsil edileceğini doğrudan belirler.

  • %0 kusurlu (karşı taraf %100): Hiçbir sorumluluğunuz yok; tüm hasarınız karşı tarafın trafik sigortasından tam olarak karşılanır.
  • %25 kusurlu: Karşı taraf %75 sorumludur; hasar bedelinizin %75’ini karşı taraf sigortasından alır, kalan %25’i kendi payınız olarak üstlenirsiniz.
  • %50 kusurlu: Taraflar eşit sorumludur; her taraf kendi hasarının yarısını karşı taraf sigortasından, yarısını kendi bütçesinden veya kaskosundan karşılar.
  • %75 kusurlu: Karşı taraf yalnızca %25 oranında sorumludur; hasarınızın dörtte üçü size kalır. Örneğin 100.000 TL hasarda karşı sigortadan alabileceğiniz tutar 25.000 TL’dir.
  • %100 kusurlu: Karşı tarafın sigortasından kendi zararınız için ödeme alamazsınız; hasarınızı ancak kendi kaskonuz karşılar. Yaralanma varsa dahi karşı tarafın trafik sigortasından kendi bedensel zararınızı isteyemezsiniz; ferdi kaza sigortası veya kasko gibi ayrı poliçeler devreye girebilir.

Değer kaybı talebinde kural şudur: %0 kusurlu taraf değer kaybını tam olarak talep eder. Kusuru bulunan taraf da değer kaybı isteyebilir; ancak talep edilen tutardan kendi kusur payı kadar kesinti yapılır. %100 kusurlu taraf ise karşı taraftan değer kaybı talep edemez.

Yandan Çarpma Kusur Oranları

Yandan Çarpma Kusur Oranları

Yandan Çarpma Kusur Oranları

Yandan çarpma kazalarında trafik kazası kusur oranı çarpan tarafa otomatik olarak verilmez; oranı, geçiş hakkının kimde olduğu şekillendirir. Aynı çarpışma şekli, kavşağın türüne ve manevranın niteliğine göre bambaşka sonuç doğurur. Uygulamada en sık görülen senaryolar şunlardır.

Kontrollü Kavşakta Yandan Çarpma

Işıklı veya levhalı kavşaklarda kural nettir: kırmızı ışıkta ya da dur levhasında geçen sürücü asli kusurludur ve uygulamada %100 kusur alır. Her iki sürücü de “bana yeşil yanıyordu” diyorsa kamera kaydı, tanık beyanı ve hasar noktası incelenir; çelişki giderilemezse bilirkişi incelemesi zorunlu hale gelir.

Kontrolsüz Kavşakta Yandan Çarpma

Işık ve levha bulunmayan kavşaklarda sağdan gelen araç geçiş üstünlüğüne sahiptir. Geçiş hakkını ihlal eden sürücü asli kusurlu sayılır; tipik oran %75-%100 aralığındadır. Karşı tarafın hızını kavşak şartlarına uydurmaması gibi bir tali ihlali varsa oran %75’e %25 şeklinde paylaştırılır.

Şerit Değiştirirken Yandan Çarpma

Şeridini koruyan araç kusursuz kabul edilir. Manevraya başlamadan önce güvenli mesafeyi kontrol etmeyen ve sinyal vermeden şerit değiştiren sürücü, şerit izleme kurallarını ihlal ettiği için uygulamada %100 kusur alır. Her iki araç da aynı anda orta şeride yöneldiyse kusur paylaştırılır.

Tali Yoldan Çıkan Aracın Yandan Çarpması

Ana yoldaki trafik geçiş üstünlüğüne sahiptir. Tali yoldan, park alanından veya bina çıkışından ana yola giren sürücü, akan trafiğe yol vermek zorundadır; vermezse asli kusurlu sayılır ve oran çoğunlukla %100 belirlenir. Ana yoldaki aracın belirgin bir hız ihlali kanıtlanırsa tali kusur payı gündeme gelebilir.

Kapı Açılması Sonucu Çarpma

Akan trafiğin içinde veya trafiğe bitişik park halindeyken kontrolsüz kapı açan taraf, SBM kaza senaryolarına göre %100 kusurludur. Motosiklet ve bisiklet sürücülerinin en sık mağdur olduğu kaza tipidir; yaralanma varsa dosya bilirkişi incelemesine taşınır.

Arkadan Çarpma Kusur Oranı

Genel kural, öndeki araç ani fren yapsa dahi takip mesafesini korumayan arkadaki sürücünün %100 kusurlu sayılmasıdır. İstisna: öndeki araç gerekçesiz ve ani biçimde durduysa veya geri manevra yaptıysa, kusur payı öne de yansıtılabilir.

Tüm bu senaryolarda nihai oranı kaza yerindeki fiziksel deliller (fren izi, hasar açısı, kamera kaydı) ve tanık beyanları belirler. Bu oranlar sigorta eksperlerinin ve bilirkişilerin genel uygulamasını yansıtır; otomatik bir sonuç değildir.

SBM Kusur Oranı Sorgulama Nasıl Yapılır?

Trafik kazası kusur oranı belirlendikten sonra sigortalılara SMS veya e-posta ile bildirilir. Bildirimi beklemeden kusur oranı öğrenme işlemi iki resmi kanaldan yapılabilir.

Trafik Kazası Kusur Oranı Nereden Öğrenilir?

  • SBM üzerinden: sbm.org.tr adresinde “Hizmetler” menüsünden “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” adımına girilir. Giriş için e-Devlet şifresi veya T.C. kimlik bilgileri kullanılır. Tutanak numarası, kusur oranı ve dosya durumu bu ekranda görüntülenir.
  • e-Devlet üzerinden: Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmetinden tutanağın sisteme işlenip işlenmediği ve mevcut kusur oranı görüntülenir.

“Tramer kusur sorgulama” araması da aynı ekrana çıkar: Tramer, trafik sigortası verilerine özgü alt sistemin tarihsel adıdır ve bugün SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) çatısı altında işler. İki isim aynı sorgulama hizmetini ifade eder.

Trafik Kazası Kusur Oranı Ne Zaman Belli Olur?

Anlaşmalı tutanaklı maddi hasarlı kazalarda oran, tutanağın sisteme girişinden itibaren çoğunlukla 3-5 iş günü içinde kesinleşir. Şirketler arasında uyuşmazlık çıkarsa komisyon incelemesi süreyi bir miktar uzatabilir. Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda ise oran bilirkişi raporuyla belirlendiği için netleşme aylar alabilir.

Sorguda sonuç görünmüyorsa iki ihtimal vardır. Birincisi, dosya henüz oluşmamış olabilir; tutanağın işlenmesini beklemek gerekir. İkincisi, tutanağı polis veya jandarma düzenlediyse dosya anlaşmalı tutanak sistemine hiç girmez. Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda kusur bilgisine savcılık dosyasından avukat aracılığıyla, dava aşamasında ise UYAP üzerinden ulaşılır.

Kusur Oranını Kim, Nasıl Belirler?

Trafik kazası kusur oranı tespiti, kazanın türüne göre iki ayrı yolda ilerler. Maddi hasarlı ve tarafların anlaşarak tutanak doldurduğu kazalarda süreç sigorta şirketleri üzerinden yürür. Taraf sigorta şirketleri tutanağı ve varsa fotoğrafları en geç takip eden iş günü SBM’ye iletir. Dosyaya giren şirketler 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar. Tüm şirketler aynı oranda anlaşırsa dosya sonuçlanır; anlaşamazlarsa dosya SBM bünyesindeki bağımsız Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve komisyon kesin kararı verir.

Yaralanma, ölüm ya da tarafların anlaşamadığı durumlarda bu süreç işlemez. Tutanağı polis veya jandarma düzenler; kusur oranını adli sürecin ya da hukuk mahkemesinin atadığı bilirkişi belirler. Bu iki yolun karıştırılması itiraz aşamasında en sık yapılan hatadır: SBM’ye yalnızca sigorta şirketlerince değerlendirilen anlaşmalı tutanaklarda itiraz edilebilir, polis tutanağına SBM üzerinden itiraz edilemez.

KTK Madde Bazlı Kusur Oranları

KTK Madde Bazlı Kusur Oranları

KTK Madde Bazlı Kusur Oranları

Kaza tespit tutanağında kusur yüzdesi yazmaz; ihlal edilen Karayolları Trafik Kanunu maddesinin numarası yazılır. Yüzdeyi bu maddeye göre sigorta eksperi veya bilirkişi belirler. KTK m.84, hangi hallerin asli kusur sayılacağını tek tek listeler. Uygulamada en sık karşılaşılan maddeler ve tipik oranlar şöyledir:

KTK Maddesi İhlal Kusur Türü Tipik Oran
m.47 Kırmızı ışık veya dur işareti ihlali Asli %100
m.56/1-c Takip mesafesini korumamak (arkadan çarpma) Asli %100
m.57 Kavşakta geçiş hakkı ihlali Asli %75-%100
m.53/1-b Dönüş kurallarına uymamak Asli %75
m.67 Kurallara aykırı geri manevra, U dönüşü Asli %100
m.84/l Kurallara uygun park etmiş araca çarpmak Asli %100
m.52/1-a Hızı yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak Tali %25
m.51 Hız sınırını aşmak Tali %25

Tabloda en çok karıştırılan ikili 52/1-a ile 51’dir. 52/1-a; kavşaklara, dönemeçlere, tepe üstlerine, yaya geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken hızı azaltma yükümlülüğünü düzenler. Hız sınırının aşılması ise ayrı bir madde olan m.51 kapsamındadır. Karşı tarafta asli kusur varsa, 52/1-a ihlali yapan sürücüye çoğunlukla %25 tali kusur verilir. Kesin oran her zaman somut olaya göre değişir; tablodaki yüzdeler eksper ve bilirkişi uygulamasını yansıtan yaklaşık değerlerdir, kanunda sabit bir liste olarak yer almaz.

Yaralanmalı Trafik Kazasında Kusur Oranı

Yaralanmalı Trafik Kazasında Kusur Oranı

Yaralanmalı Trafik Kazasında Kusur Oranı

Yaralanma veya ölümle sonuçlanan kazalarda süreç maddi hasarlı kazalardan tamamen farklıdır. Tutanağı SBM değil, polis veya jandarma düzenler; bu tutanak resmi belge niteliğindedir ve aksi ispat edilene kadar geçerli sayılır. Kusur oranı, savcılığın başlattığı soruşturma kapsamında ya da açılan tazminat davasında mahkemenin atadığı bilirkişi tarafından belirlenir. Bilirkişiler çoğunlukla Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi veya üniversite bünyesindeki trafik uzmanlarından oluşur. Soruşturma ve bilirkişi incelemesi nedeniyle bu süreç, maddi hasarlı kazalara göre çok daha uzun işler.

Yaralanmalı kazalarda kusur oranı, tazminat hesabında maluliyet oranıyla birlikte kullanılır. Önce sağlık kurulu raporuyla maluliyet (iş göremezlik) oranı belirlenir; ardından toplam zarar hesaplanır; son olarak kusur oranı uygulanarak karşı taraftan istenecek tutar bulunur. Ayrıntılar için yaralanmalı trafik kazası tazminatı rehberine bakabilirsiniz. Ceza davası açılmışsa, ceza mahkemesindeki bilirkişi raporu asli/tali şeklinde nitelendirme yapar ama yüzde vermez; yüzdelik oranı tazminat davasındaki bilirkişi belirler. TBK m.74 uyarınca ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz; ancak ceza dosyasında toplanan maddi olgular hukuk hâkimi tarafından dikkate alınmak zorundadır.

Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz

Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz

Kusur Oranına İtiraz Yolları

Trafik kazası kusur oranına itiraz, tutanağın türüne göre üç ayrı yoldan yapılır.

1. SBM’ye İtiraz (Maddi Hasarlı, Anlaşmalı Tutanak)

Sigorta şirketlerinin mutabakatıyla belirlenen kusur oranına, bildirimden itibaren 5 iş günü içinde itiraz edilebilir. İtiraz sbm.org.tr üzerinden online ve bir defaya mahsus yapılır; süreç ücretsizdir. Elinizde kamera kaydı gibi yeni bir delil varsa itiraza eklenmelidir. İtiraz üzerine dosya yeniden değerlendirilir; şirketler yine anlaşamazsa dosya, tespit aşamasındaki gibi komisyonda kesin karara bağlanır.

2. Sigorta Tahkim Komisyonu

SBM sürecinden sonuç alınamazsa bir sonraki adımdır. Öncelikle ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Şirketten ret cevabı alınması veya belirli bir süre içinde cevap alınamaması, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için ön koşuldur. Komisyon, bilirkişi incelemesi yaptırarak kusur oranını yeniden değerlendirir; süreç çoğunlukla birkaç ay içinde sonuçlanır.

3. Asliye Hukuk / Asliye Ticaret Mahkemesi

Kusur oranının kesin tespiti için doğrudan kusur tespiti davası açılabilir. Genel zamanaşımı süresi kaza tarihinden itibaren 2 yıldır. Kaza aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle ölüme sebebiyet suçunu da oluşturuyorsa, TBK’nın ceza zamanaşımına atıf yapan ilkesi uygulanır ve süre ağır yaralanmalarda 8 yıla, ölümle sonuçlanan kazalarda 15 yıla kadar çıkabilir. Mahkeme, uzman bilirkişi heyeti aracılığıyla kusur oranını yeniden hesaplatır. Sigorta şirketine karşı açılacak davalarda dava şartı olarak önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur.

Polis/Jandarma Tutanağına İtiraz

Tutanağı kolluk kuvveti düzenlediyse SBM üzerinden itiraz edilemez; iki ayrı başvuru yolu vardır:

  • İdari para cezası varsa: Tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak cezanın iptali istenebilir.
  • Kusur oranının kendisine itiraz için: Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tespit davası açılabilir; zamanaşımı bakımından üçüncü başlıktaki süreler geçerlidir. Yaralanma veya ölüm varsa bu süreç, devam eden ceza soruşturması veya davasıyla birlikte yürüyebilir.

Kazalarda Kusur Oranına İtiraz Dilekçe Örneği

SBM’ye itiraz klasik bir dilekçeyle değil, sbm.org.tr üzerindeki online form ile yapılır; “SBM itiraz dilekçesi” aslında sistem üzerinden doldurulan bir başvuru formudur. Yazılı dilekçe, Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvururken gerekir.

Asliye Hukuk Mahkemesi’ne Kusur Tespiti Davası Dilekçesi — Temel Unsurlar:

……………… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

Davacı: [Ad Soyad] — T.C. No: [……..] — Adres: [……..]

Davalı: [Karşı taraf sürücü/sigorta şirketi]

Konu: [Tarih] tarihinde meydana gelen trafik kazasında taraflara isnat edilen kusur oranının yeniden tespiti talebidir.

Açıklamalar:

1. [Tarih] tarihinde [yer] mevkiinde meydana gelen trafik kazasında, tarafıma/aracıma [oran] oranında kusur isnat edilmiştir.

2. Bu değerlendirme hatalıdır. Şöyle ki: [somut gerekçe — kamera kaydı, tanık beyanı, teknik inceleme eksikliği, tutanaktaki maddi hata vb. yazılır].

3. Dilekçe ekinde olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları ve destekleyici belgeler sunulmuştur.

Hukuki Dayanak: 2918 sayılı KTK, TBK m.49 vd., HMK.

Sonuç ve Talep: Kazadaki kusur oranının yeniden ve doğru şekilde tespitine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih] — [Ad Soyad] — [İmza]

Ekler: Kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, olay yeri fotoğrafları, kamera kaydı, sair deliller.

İdari para cezasına itiraz edecekseniz hazır şablon için trafik cezasına itiraz dilekçesi örneği sayfasını kullanabilirsiniz.

Trafik Kazası Kusur Oranı Yargıtay Kararları

Tutanak ile Bilirkişi Raporu Çelişirse Ek Rapor Alınmalıdır — Yargıtay 4. HD

Bir yaya-araç kazasında, kaza tespit tutanağı sürücünün kusursuz olduğunu gösterirken, uyuşmazlık hakem heyetinin aldırdığı bilirkişi raporu sürücüyü %25 tali kusurlu bulmuştur. Yargıtay, tutanak ile bilirkişi raporu arasındaki bu çelişkinin giderilmeden karar verilemeyeceğine hükmetmiştir. Mahkemenin İTÜ, Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti veya Adli Tıp Kurumu gibi bir kurumdan yeni bir kusur raporu alması gerektiğine karar verilmiştir. Bu yeni rapor gerekçeli, denetime elverişli ve çelişkileri giderici nitelikte olmalıdır.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/19903, K. 2022/15629, T. 28.11.2022)

Kolluk Tutanağı Kusur Değerlendirmesi Yapmamışsa Mahkeme Bilirkişiye Başvurmalıdır — Yargıtay HGK

İki sürücünün de “kendi yönüme yeşil ışık yanıyordu” dediği bir kavşak kazası yaşanmıştır. Polis tutanağı yalnızca tarafların beyanlarını kaydetmiş, kusur konusunda herhangi bir değerlendirme yapmamıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, böyle bir durumda kusurun tanık delili ve teknik bilirkişi incelemesiyle ayrıca tespit edilmesi gerektiğine karar vermiştir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/17-2246, K. 2021/1149, T. 05.10.2021)

Mahkeme, Bilirkişi Raporuna Rağmen Kusur Derecesini Kendisi Belirlemekle Yükümlüdür — Yargıtay 17. HD

Bir kazada mahkeme, davalı sürücünün tam kusursuz olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay, dosyadaki delillere göre davalı tarafın da kusurlu olduğunun kabul edilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Mahkemenin bu kusurun derecesini bizzat belirleyerek karar vermesi gerektiğine, salt kusursuz nitelemesiyle davanın reddedilemeyeceğine karar verilmiştir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/6414, K. 2020/4591, T. 09.07.2020)

Uygulamadan Örnek Olaylar

Büromuzun takip ettiği dosyalardan anonimleştirilmiş örnekler, trafik kazası kusur oranının delillerle nasıl değiştiğini gösterir.

Kavşakta yandan çarpma: Antalya’da ışıklı kavşakta gerçekleşen bir kazada her iki sürücü de yeşil ışık beyanında bulundu. Tutanak kusur değerlendirmesi içermiyordu. Mobese kaydı temin edildikten sonra kırmızı ışıkta geçen sürücüye %100 kusur verildi ve karşı tarafın hasarı ile değer kaybı tam olarak tahsil edildi.

SBM itirazıyla oran değişikliği: Anlaşmalı tutanaklı bir kazada sürücüye %50 kusur verilmişti. Araç kamerası kaydı süresi içinde yapılan SBM itirazına eklendi; dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’nda yeniden değerlendirildi ve oran %25’e düşürüldü. Ödeme farkı sigorta şirketinden ek taleple alındı.

Yaralanmalı kazada bilirkişi farkı: Polis tutanağında tali kusurlu görünen bir müvekkil için tazminat davasında Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alındı. Karşı sürücünün geçiş hakkı ihlali kanıtlanınca müvekkilin kusuru %25’ten %0’a indi ve tazminat tam oran üzerinden hükmedildi.

Zamanaşımı kurtarması: Kazadan 3 yıl sonra başvuran bir müvekkilin dosyasında yaralanma bulunduğu için uzamış ceza zamanaşımı uygulandı; 2 yıllık genel süre geçmiş olmasına rağmen dava açılabildi ve kusur oranı mahkemede yeniden tespit edildi.

Sık Sorulan Sorular

Tutanak tutulmadan ayrılınan kazada kusur oranı belirlenebilir mi?

Zor ama mümkündür. Kamera görüntüleri, tanık beyanları ve araçlardaki hasar izleri üzerinden tespit davası açılarak kusur oranı mahkemede belirlenebilir. Kaçan sürücü plakadan tespit edilirse sorumluluğu devam eder.

Kazaya karışan araçların sigortası aynı şirkete aitse süreç değişir mi?

Evet. Bu durumda şirketler arası mutabakat beklenmez. İtiraz doğrudan sbm.org.tr üzerindeki “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” adımından, yine 5 iş günü içinde yapılır.

SBM’ye itiraz için ücret ödenir mi?

Hayır, SBM üzerinden yapılan itiraz tamamen ücretsizdir. Ücret yalnızca Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru aşamasında ödenir.

5 iş günlük süreyi kaçırırsam itiraz hakkım tamamen biter mi?

SBM yolu kapanır ve oran o dosya için sigorta kayıtlarında kesinleşir. Yargı yolu ise bundan bağımsız olarak açık kalır.

İtiraz sürecinde sigorta ödemesi durur mu?

Uygulamada sigorta şirketleri itiraz sonuçlanana kadar ödemeyi bekletebilir veya mevcut orana göre kısmi ödeme yapabilir. İtiraz sonucunda oran değişirse bakiye tutar için ek talepte bulunulabilir.

Kusur oranının yüksek çıkması ehliyet ceza puanını da etkiler mi?

Hayır, bunlar farklı mekanizmalardır. Ceza puanı, işlenen trafik ihlaline karşılık ayrıca kesilen idari cezaya bağlıdır; kusur oranı ise sigorta ve tazminat sorumluluğunu belirler.

Alkollü sürücü her kazada %100 kusurlu sayılır mı?

Hayır. Alkol tek başına kusur doğurmaz; kaza ile alkollü sürüş arasında nedensellik bağı aranır. Bağ kurulursa alkollü sürücü asli kusurlu sayılır ve oran çoğunlukla %100 belirlenir.

Yayaya kusur verilebilir mi?

Evet. Kırmızı ışıkta veya yaya geçidi dışında aniden yola çıkan yayaya kusur verilebilir. Yine de sürücünün tehlikeli bölgelerde hız azaltma yükümlülüğü nedeniyle yaya kazalarında kusur çoğunlukla paylaştırılır.

Kiralık araçla yapılan kazada kusur kime yazılır?

Kusur, aracı fiilen kullanan sürücüye aittir. Kiralama şirketi işleten sıfatıyla hukuki sorumluluk taşıyabilir; ancak SBM ve bilirkişi değerlendirmesindeki kusur oranı sürücünün davranışına göre belirlenir.

Kusur oranı hasarsızlık indirimini etkiler mi?

Evet. Kusurlu bulunduğunuz kazada kaskonuzdan veya trafik sigortanızdan ödeme çıkarsa hasarsızlık kademeniz düşer ve bir sonraki poliçe priminiz yükselir. %0 kusurlu olduğunuz kazalar kademenizi etkilemez.

Mahkemedeki bilirkişi raporuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Rapor tebliğinden itibaren iki hafta içinde HMK m.281 uyarınca itiraz edilebilir; eksiklik veya çelişki varsa ek rapor ya da yeni bilirkişi incelemesi talep edilir.

Karşı tarafın sigortası yoksa kusur oranına göre ödemeyi kim yapar?

Karşı araç sigortasızsa bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir. Araç hasarı ise kusurlu sürücü ve işletenden dava yoluyla, yine kusur oranı ölçüsünde tahsil edilir.

Trafik Kazası Kusur Oranında Hak Kaybını Önlemenin Yolları

Trafik kazası kusur oranı, maddi hasarlı kazalarda SBM ve sigorta şirketleri, yaralanmalı/ölümlü kazalarda kolluk ve mahkeme bilirkişisi tarafından belirlenir. Talep edilecek tutar, toplam zararın karşı tarafın kusur oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Sorgulama sbm.org.tr ve e-Devlet üzerinden yapılır; SBM’ye itiraz süresi 5 iş günüdür. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu açıktır; genel zamanaşımı 2 yıldır, kaza taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet suçu da oluşturuyorsa 8-15 yıla uzayabilir. Polis tutanağına SBM üzerinden itiraz edilemez; idari para cezasına 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne, kusur oranının kendisine ise Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurulur. Kusur oranınızın hatalı belirlendiğini düşünüyorsanız delillerinizle birlikte bir trafik kazası avukatına başvurmanız hak kaybını önler.

Antalya Avukat — Seçkin Avukatlık | Ofis Konumu | Tel: +90 539 375 05 85 | info@seckinavukatlik.com

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir