Destekten Yoksun Kalma Tazminatı – Hesaplama, Kimler Alabilir, Yargıtay Kararları 2026

Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız fiil sonucu ölen kişinin maddi desteğinden yoksun kalan yakınlarının talep edebileceği bir tazminattır. Eş, çocuk, anne-baba destekten yoksun kalma tazminatı alabilir. Hesaplama TRH 2010 yaşam tablosuna göre aktif-pasif dönem ayrımıyla yapılır. 2026 güncel bilgiler, hesaplama örnekleri, destek payları ve Yargıtay kararları rehberimizde.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinde düzenlenen, haksız fiil sonucunda meydana gelen ölüm nedeniyle ölen kişinin yakınlarının talep edebileceği maddi tazminat türüdür. Ölen kişinin yaşarken maddi destek sağladığı veya ileride destek sağlaması beklenen kişiler, bu destekten yoksun kalmaları nedeniyle uğradıkları zararın tazminini talep edebilirler.

Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinin 3. bendinde destekten yoksun kalma tazminatı şöyle tanımlanmıştır: “Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.”

Trafik kazası tazminatı, iş kazası tazminatı veya doktor hatası gibi haksız fiiller sonucunda ölüm meydana geldiğinde, ölenin maddi desteğinden yoksun kalan yakınları bu tazminatı talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının amacı, ölenin sağlığında destek verdiği kişilerin, ölüm sonrasında da sosyal ve ekonomik durumlarını mümkün olduğunca koruyabilmeleridir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Maddi Tazminat Mıdır?

Evet, destekten yoksun kalma tazminatı bir maddi tazminat türüdür. Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesine göre, ölüm halinde uğranılan maddi zararlar arasında yer alır. Destek tazminatı ile birlikte aynı dava içerisinde manevi tazminat da talep edilebilir.

Ölüm nedeniyle talep edilebilecek maddi tazminatlar şunlardır:

• Cenaze giderleri: Defin masrafları, taziye organizasyonu giderleri
• Tedavi giderleri: Ölüm hemen gerçekleşmemişse yapılan tedavi masrafları
• Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin uğradığı kayıplar

Manevi tazminat ise TBK 56/2 maddesi uyarınca, ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarının yaşadığı acı, elem ve üzüntünün karşılığı olarak talep edilebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hangi Kanunda Düzenlenmiştir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‘nun (TBK) 53. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni TBK ile birlikte, eski 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 45. maddesinin yerini almıştır.

Ayrıca özel kanunlarda da destek tazminatına ilişkin hükümler bulunmaktadır:

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu: Trafik kazalarında destekten yoksun kalma
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu: İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle destekten yoksun kalma
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: Deniz ve hava taşımacılığında destekten yoksun kalma

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Şartları

Türk Borçlar Kanunu madde 53 uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için öncelikle haksız fiil neticesinde ölüm olayının gerçekleşmesi şarttır. Ölen kişi ile destek talep edenler arasında fiili, sürekli ve düzenli bir bakım ilişkisi bulunmalıdır. Yargıtay içtihatlarına göre bu destek, maddi olabileceği gibi hizmet şeklinde de mümkündür. Destek görenin yaşama standardının ölüm sebebiyle düşmüş olması ve ölüm ile haksız fiil arasında uygun illiyet bağı bulunması zorunlu kanuni şartlardır.

Şart	Açıklama
1. Hukuka Aykırı Fiil	Ölüme neden olan eylem hukuka aykırı olmalıdır (trafik kazası, iş kazası, doktor hatası vb.)
2. Ölüm Sonucu	Haksız fiil sonucunda kişinin ölmüş olması gerekir. Ölüm hemen veya sonradan gerçekleşebilir.
3. Destek İlişkisi	Ölen ile davacı arasında fiili veya varsayımsal bir destek ilişkisinin bulunması gerekir.
4. Kusur	Ölüme neden olan kişinin kusurlu olması veya kusursuz sorumluluk hallerinden birinin bulunması gerekir.
5. İlliyet Bağı	Haksız fiil ile ölüm arasında nedensellik bağının bulunması gerekir.
6. Zarar	Destekten yoksun kalan kişilerin ekonomik olarak zarar görmüş olmaları gerekir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı İçin Ölüm Şart Mı?

Evet, destekten yoksun kalma tazminatı için ölüm şarttır. Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi açıkça “ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler” ifadesini kullanmaktadır. Sadece yaralanma veya sakatlık hali destek tazminatı için yeterli değildir.

Ancak ölümün hemen gerçekleşmesi gerekmez. Haksız fiil sonrasında yaralanan kişi bir süre tedavi gördükten sonra vefat ederse, yine destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilir. Bu durumda:

• Yaralanma tarihinden ölüm tarihine kadar geçen süredeki tedavi giderleri ayrıca istenebilir
• Bu dönemdeki çalışma gücü kaybı da tazminat kapsamındadır
• Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması ölüm tarihinden itibaren başlar

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kimler Alabilir?

Yargıtay içtihatlarına göre destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kişiler, vefat edenin yaşarken fiilen ve düzenli olarak bakım sağladığı veya gelecekte sağlaması muhtemel olan kimselerdir. Bu tazminatı talep edebilmek için yasal mirasçı olma zorunluluğu bulunmamakta olup, eylemli destek ilişkisinin ispatlanması yeterli kabul edilmektedir.

• Eş (Resmi nikahlı eş veya fiili birlikteliği kanıtlanan partner)
• Çocuklar (Reşit oluncaya veya öğrenim hayatları bitinceye kadar)
• Anne ve baba (Yargıtay’ın farazi destek karinesi gereği)
• Kardeşler (Düzenli ve sürekli yardım aldıklarını ispatlamaları halinde)
• Üçüncü şahıslar (Nişanlı veya vefat edenin fiilen bakımını üstlendiği diğer kişiler)

Eşin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Eş, ölen kişinin en yakın hak sahibidir ve Yargıtay içtihatlarına göre eşlerin birbirlerine destek oldukları kabul edilir. Eşin destek tazminatı talep edebilmesi için herhangi bir ispat yükümlülüğü yoktur, yasal evlilik bağı yeterlidir.

Evli eşin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken şu hususlar dikkate alınır:

• Sağ kalan eş, ölen eşin bakiye ömür süresince destekten yoksun kalmıştır
• Sağ kalan eşin yeniden evlenmesi ihtimali hesaplamada dikkate alınır (genellikle 5 yıl içinde evlenme varsayılır)
• Her iki eş de çalışıyor olsa bile, ölen eşin destekliği kabul edilir
• Eşler ayrı yaşıyor olsa bile, boşanma davası kesinleşmemişse destek tazminatı talep edilebilir

Nikahsız Eş Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Nikahsız birlikte yaşayan çiftler için durum daha karmaşıktır. Yargıtay, nikahsız birlikteliklerde de destek tazminatı talep edilebileceğini kabul etmektedir, ancak bu durumda:

• Birlikte yaşama süresinin uzun süreli ve düzenli olması gerekir
• Toplumsal kabul gören bir fiili birliktelik bulunmalıdır
• Maddi ve manevi dayanışma içinde olunmalıdır
• Davacı taraf bu birlikteliği ve destek ilişkisini ispat etmek zorundadır

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, nikahsız birlikteliklerde destek ilişkisi kanıtlanabilirse tazminat hakkı doğar.

Nişanlı Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Nişanlılar için destek tazminatı oldukça tartışmalıdır. Yargıtay, sadece nişanlılık bağının yeterli olmadığı görüşündedir. Ancak:

• Nişanlılar evlenme hazırlıklarını tamamlamışlarsa (düğün tarihi belirlenmiş, ev tutulmuş vb.)
• Aralarında fiili bir destek ilişkisi varsa (birlikte yaşıyorlarsa, ekonomik destek sağlanıyorsa)
• Evlenmenin kesin olarak gerçekleşeceği kanıtlanabilirse

Bu durumlarda farazi destek tazminatı adı altında sınırlı bir tazminat hakkı tanınabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Anne Baba

Anne ve baba, çocuklarının ölümü halinde destek tazminatı talep edebilirler. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 22.06.2018 tarih ve 2016/5 E – 2018/6 sayılı kararı ile, ana ve babanın çocuğundan destek aldığı karine olarak kabul edilmiştir.

Bu karara göre:

• Anne-babaya SGK tarafından ölüm geliri bağlanmamış olması, destek tazminatı talep etmelerine engel değildir
• Anne-babanın varlıklı olması veya gelirlerinin olması, tazminat talep etmelerini engellemez
• Çocukların anne-babaya fiili destek sağladığı ispat edilmese bile, sosyal hayatın olağan akışı gereği destek oldukları kabul edilir
• Anne-babanın ileri yaşta olmaları, destek beklentisini güçlendirir

Ölen Çocuk İçin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Yargıtay içtihatlarına göre, küçük yaşta vefat eden çocuğun ileride ebeveynlerine bakacağı ve onlara maddi destek sağlayacağı karine olarak kabul edilmektedir. Tazminat hesaplamasında, çocuğun reşit olduğunda asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği varsayılır. Bu farazi gelir üzerinden, anne ve babanın muhtemel bakiye ömür sürelerine göre paylaştırma yapılarak aktüeryal hesaplama neticesinde maddi zarar belirlenir.

Ölen çocuk için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken, çocuğun yaşı büyük önem taşır:

Küçük Yaştaki Çocuğun Ölümü (0-18 Yaş)

Küçük yaştaki çocuklar henüz anne-babaya fiili bir destek sağlamadıkları için, farazi destek kavramı devreye girer:

• Çocuğun 18 yaşına kadar ev işlerinde yardım ederek destek olacağı varsayılır
• 18 yaşından sonra çalışma hayatına başlayacağı ve anne-babaya maddi destek sağlayacağı kabul edilir
• Hesaplama genellikle asgari ücret üzerinden yapılır
• Eğer çocuğun gelecekte yüksek gelir elde edeceği belli ise (örneğin tıp fakültesi öğrencisi), bu durum dikkate alınabilir

Erkek Çocuğun Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Erkek çocukların destekliği değerlendirilirken:

• 18 yaşından sonra kesintisiz olarak çalışacağı ve anne-babaya destek olacağı varsayılır
• Evlenme ihtimali dikkate alınır (genellikle 25-30 yaş arası)
• Evlendikten sonra da anne-babaya sınırlı destek sağlayacağı kabul edilir
• Anne-babanın bakiye ömrü boyunca destek süresi devam eder

Kız Çocuğun Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Kız çocukların destekliğinde eski uygulamalardan farklı olarak:

• Artık kız-erkek ayrımı yapılmaksızın eşit destek kabul edilmektedir
• Kız çocukların da çalışma hayatına katılacağı varsayılır
• Evlenme ihtimali her iki cinsiyet için de aynı şekilde değerlendirilir
• Yargıtay son kararlarında cinsiyet ayrımını ortadan kaldırmıştır

Yetişkin Çocuğun Ölümü (18 Yaş Üzeri)

18 yaşını doldurmuş ve çalışan çocukların ölümünde:

• Çocuğun gerçek kazancı esas alınır
• Anne-babaya fiilen destek sağladığı ispat edilebilirse, bu durum hesaplamayı güçlendirir
• Çocuk evli ve kendi ailesi varsa, anne-babaya ayrılacak destek payı daha düşük olur
• Anne-babanın ekonomik durumu ve yaşı dikkate alınır

Üniversite Öğrencisi Çocuğun Destekliği

Üniversite öğrencisi çocuklar için destek süresi tartışmalıdır. Yargıtay içtihatlarına göre:

• Üniversite öğrencisi çocuklar için destek süresi 25 yaşına kadar kabul edilebilir
• Normal lisans eğitimi 4 yıl olup, 18 yaşında üniversiteye başlayan öğrenci 22 yaşında mezun olur
• Yüksek lisans yapılması durumunda 25 yaşa kadar destek süresi uzatılabilir
• Çocuk çalışarak hem okuyorsa, kısmi destek kabul edilir
• Mezuniyet sonrası işe giriş için geçen süre de (1-2 yıl) dikkate alınabilir

Ev Hanımının Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ev hanımı olan kadınların ölümü halinde, eşleri ve çocukları destek tazminatı talep edebilirler. Ev hanımlarının herhangi bir geliri olmasa bile, ev hizmetleriyle ailesine sağladığı destek ekonomik bir değer taşır.

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre:

• Ev hanımının ev hizmetleriyle sağladığı destek, asgari ücret üzerinden değerlendirilir
• Yemek yapma, temizlik, çocuk bakımı, çamaşır yıkama gibi hizmetler maddi destek kabul edilir
• Eğer ev hanımı bu hizmetleri yapmasaydı, aile bu hizmetleri ücret karşılığı başkasından almak zorunda kalacaktı
• Yaşlı ev hanımları için bile (60 yaş üzeri) destek kabul edilir

Ev hanımı için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken:

• Hesaplama tabanı: Net asgari ücret
• Aktif dönem: Ölüm tarihinden 60 yaşına kadar
• Pasif dönem: 60 yaşından bakiye ömür sonuna kadar (genellikle asgari ücretin yarısı)
• Destek payı: Eşe %50-60, çocuklara geri kalan pay

Kardeşin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Kardeşler arasında destekten yoksun kalma tazminatı oldukça sınırlı durumlarda kabul edilir. Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesine göre kardeşler arasında nafaka yükümlülüğü bulunmakla birlikte, bu yükümlülük çok özel şartlara bağlıdır.

Kardeşin destekten  tazminatı talep edebilmesi için:

• Ölen kardeşin refah içinde bulunması gerekir
• Hayatta kalan kardeş muhtaç durumda olmalıdır
• Aralarında fiili bir destek ilişkisi bulunmalıdır (aynı evde yaşama, düzenli para gönderme vb.)
• Anne-baba ve çocukların bulunmaması veya onların destek olamayacak durumda olması gerekir

Yargıtay, kardeşler arası destek tazminatına çok sıkı şartlarla yaklaşmaktadır ve somut olayda fiili destek ilişkisinin kanıtlanmasını aramaktadır.

Diğer Kişilerin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Eş, çocuk, anne-baba ve kardeş dışındaki kişiler de fiili destek ilişkisini kanıtlamaları şartıyla destek tazminatı talep edebilirler:

• Torun-Dede/Nine: Birlikte yaşıyorlarsa ve bakım ilişkisi varsa
• Yeğen-Amca/Dayı/Teyze/Hala: Düzenli maddi destek sağlanıyorsa
• Burs alan öğrenciler: Düzenli burs ödenmesine rağmen sponsor vefat etmişse
• Kirasını ödeyen kişi: Düzenli olarak kira masrafı karşılanıyorsa
• Sevgili/Partner: Uzun süreli birliktelik ve fiili destek varsa (sınırlı kabul)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Kriterleri

Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında müteveffanın son belgelenebilir geliri, kusur durumu, TRH-2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrü ve %1,8 teknik faiz oranı doğrudan esas alınır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/2677 Esas, 2022/1154 Karar sayılı ilamı uyarınca, geliri ispatlanamayan durumlarda kaza tarihindeki net asgari ücret üzerinden ve hak sahiplerinin standart destek payları oranında aktüeryal hesaplama yapılarak nihai bedel belirlenir.

Hesaplama yapılırken dikkate alınması gereken temel kriterler şunlardır:

Bakiye Ömür Hesabı ve Yaşam Tabloları

Bakiye ömür, bir kişinin istatistiksel olarak daha ne kadar yaşayacağının hesaplanmasıdır. Destek tazminatı hesabında hem desteğin hem de destekten yoksun kalanların bakiye ömürleri önemlidir.

TRH 2010 Yaşam Tablosu

Yargıtay, 2021 yılından itibaren tazminat hesaplamalarında TRH 2010 (Türkiye Hayat Tablosu) kullanılmasını kabul etmiştir. Bu tablo:

• Hacettepe Üniversitesi Aktüerya Bilimleri Bölümü tarafından hazırlanmıştır
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanır
• 2010 yılı nüfus ve ölüm istatistiklerini baz alır
• PMF 1931 tablosuna göre daha uzun yaşam süreleri öngörür
• Erkek ve kadın için ayrı tablolar içerir

PMF 1931 Yaşam Tablosu (Eski Sistem)

PMF 1931 tablosu, Fransa’dan alınmış eski bir yaşam tablosudur. Bu tablo:

• 1931 yılı Fransa istatistiklerine dayanır
• Türkiye’nin güncel demografik yapısını yansıtmaz
• TRH 2010’a göre daha kısa yaşam süreleri öngörür
• Artık Yargıtay tarafından tercih edilmemektedir

Yaş	PMF 1931 (Erkek)	TRH 2010 (Erkek)	Fark
30 yaş	35,4 yıl	45,2 yıl	+9,8 yıl
40 yaş	27,8 yıl	35,7 yıl	+7,9 yıl
50 yaş	20,6 yıl	26,8 yıl	+6,2 yıl
60 yaş	14,2 yıl	18,5 yıl	+4,3 yıl

Aktif Dönem ve Pasif Dönem Ayrımı

Aktif dönem mağdurun altmış yaşına kadar olan çalışma süresini, pasif dönem ise sonrasını ifade eder. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/2677 Esas, 2022/1154 Kararı uyarınca pasif dönem hesabı asgari ücretten yapılır.

Aktif Dönem (Aktif Çalışma Dönemi)

Aktif dönem, desteğin çalışarak gelir elde ettiği dönemdir:

• Başlangıç: Ölüm tarihi (veya çalışmaya başlama yaşı)
• Bitiş: 60 yaş (emeklilik yaşı)
• Hesaplama esası: Desteğin gerçek kazancı veya emsal ücret
• Artış oranı: Yılda %10 ücret artışı varsayılır
• İskonto oranı: %10 peşin ödeme iskontsu uygulanır

Pasif Dönem (Emeklilik Dönemi)

Pasif dönem, desteğin emekli olduktan sonraki yaşam süresidir:

• Başlangıç: 60 yaş
• Bitiş: TRH 2010 tablosuna göre bakiye ömür sonu
• Hesaplama esası: Genellikle asgari ücret (aktif dönemin %30-50’si)
• Mantık: Emekli kişi de ev işleri, çocuk bakımı gibi hizmetlerle destek olmaya devam eder

Özellik	Aktif Dönem	Pasif Dönem
Yaş Aralığı	Ölüm tarihi – 60 yaş	60 yaş – Bakiye ömür sonu
Gelir Durumu	Aktif çalışma, tam gelir	Emekli, sınırlı destek
Hesaplama Tabanı	Gerçek kazanç / Emsal ücret	Asgari ücret
Destek Şekli	Maddi + Hizmet desteği	Ağırlıklı hizmet desteği
Örnek (35 yaş)	35-60 yaş arası (25 yıl)	60-75 yaş arası (15 yıl)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kaç Yaşına Kadar Hesaplanır?

Desteğin yaşam süresi açısından tazminat hesabı, müteveffanın TRH-2010 tablosundaki muhtemel bakiye ömrüyle sınırlıdır. Destekten yoksun kalanlar yönünden ise Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/14352 Esas, 2019/6252 Kararı uyarınca; eş için yaşam boyu, erkek çocukta 18, kız çocukta 22, yükseköğrenimde 25 yaş sınırı uygulanır.

Desteğin Yaşam Süresi Açısından

Destek kişinin destekliği, TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömrü sonuna kadar devam eder. Örneğin:

• 30 yaşında ölen bir erkek için bakiye ömür: ~45 yıl → 75 yaş
• 40 yaşında ölen bir kadın için bakiye ömür: ~41 yıl → 81 yaş
• 50 yaşında ölen bir erkek için bakiye ömür: ~27 yıl → 77 yaş

Destekten Yoksun Kalanların Yaşı Açısından

Destekten yoksun kalan kişilerin destek alma süreleri:

• Eş: Ömür boyu (ancak yeniden evlenme ihtimali dikkate alınır, genellikle 5 yıl)
• Çocuklar: 18 yaş (evlilik yaşı), üniversite öğrencisi ise 25 yaş
• Anne-Baba: Kendi bakiye ömürleri boyunca
• Kardeş: Kendi bakiye ömrü boyunca (nadir kabul edilir)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Destek Payları

Destek payı, ölen kişinin gelirinden hak sahiplerine ayrılacak oranı ifade eder. Destek payları, hak sahiplerinin sayısına, yaşlarına ve desteğin medeni durumuna göre değişir.

Durum	Eş Payı	Çocuk Payı (Her Biri)	Anne-Baba Payı
Bekar – Sadece Anne-Baba	–	–	%40-50 (toplam)
Evli – Eş + 1 Çocuk	%40	%25	–
Evli – Eş + 2 Çocuk	%35-40	%15-17.5	–
Evli – Eş + 3 Çocuk	%30-35	%12-15	–
Evli – Eş + 4 Çocuk	%30	%10	–
Sadece Eş (Çocuk Yok)	%60-70	–	–

Destek Payları Nasıl Belirlenir?

Destek paylarının belirlenmesinde dikkate alınan faktörler:

• Hak sahiplerinin sayısı: Çocuk sayısı arttıkça her birinin payı azalır
• Desteğin medeni hali: Bekar ise daha fazla pay anne-babaya kalır
• Yaşam standardı: Desteğin geliri yüksekse, kendi ihtiyaçları da fazla olur
• Çocukların yaşı: Küçük çocukların payı daha yüksek olabilir
• Eşin çalışma durumu: Eş çalışıyorsa payı düşebilir

Özel Durumlar

Destekten yoksun kalma tazminatında özel durumlardan biri sağ kalan eşin yeniden evlenme ihtimalidir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/18442 Esas, 2019/8505 Karar sayılı ilamı gereğince, hesaplanan nihai tazminat bedelinden AYİM tablosuna göre belirlenen yeniden evlenme ihtimali oranında indirim yapılır.

Çocuklardan Biri Davaya Katılmamışsa

Destekten yoksun kalanlardan bir kısmı dava açmamışsa:

• Dava açmayanların payı da ayrılmalı ancak onlara verilmemelidir
• Dava açanlara, dava açmayanların payı dağıtılamaz
• Mahkeme kararında “dava açmayanların hakları saklıdır” ibaresi yer almalıdır

Yargıtay İçtihadı: “Destekten yoksun kalanların bir kısmının dava açmamış olması halinde, destek ölmemiş olsa idi ne miktar yardım alacak idiyse, o miktarın ödettirilmesine karar verilmelidir. Diğer dava etmeyenlere ayrılması gereken pay ayrılmadan, davacıya tamamı verilmesi bozma nedenidir.” (Yargıtay 9. HD 1965/7018 K.)

Anne-Baba Ölümünden Sonra Eş Evlenirse

Sağ kalan eş yeniden evlenirse:

• Evlenme tarihine kadar hesaplanan tazminat hak edilmiştir
• Evlenme tarihinden sonrası için destek sona erer
• Yeni hesaplama yapılarak, sadece evlenme tarihine kadar olan süre için tazminat verilir
• Çocukların payı artırılmaz, çünkü onlar baştan belirli pay almışlardır

1. Müterafik Kusur İndirimi

Müterafik kusur, ölen desteğin kazaya veya ölüme sebebiyet vermede kendi kusuru ile katkıda bulunması halidir. TBK 52. maddesine göre:

“Zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında kusurlu olmuşsa, durum ve koşullara göre tazminat, indirilir veya tamamen kaldırılır.”

Kusur Oranının Belirlenmesi:

• Trafik kazalarında asli ve tali kusur maddeleri incelenir
• Bilirkişi raporu ile kusur oranı tespit edilir
• Emniyet kemeri takmama: Genellikle %20-30 kusur
• Hız sınırını aşma: Aşma miktarına göre %10-50 kusur
• Kırmızı ışıkta geçme: %50-80 kusur

2. Yetiştirme Gideri İndirimi

Yetiştirme gideri, anne-babanın çocuğu 18 yaşına kadar yetiştirmek için yaptığı masraflardır. Yargıtay’a göre:

• Çocuk 18 yaşına kadar anne-babaya yüktür, destek değildir
• Anne-baba çocuk için yeme, içme, giyim, eğitim masrafı yapar
• Bu masraflar karşılığı olarak, anne-babanın tazminatından %5 indirim yapılır
• 18 yaşından sonra ise çocuğun anne-babaya destek olacağı kabul edilir

Örnek Hesaplama:

3. Hatır Taşıması İndirimi

Hatır taşıması, ölen desteğin sorumlu kişinin aracında ücretsiz olarak taşınmasıdır. Bu durumda:

• TBK 66/son hükmüne göre, ücretsiz taşınan kişinin ağır kusuru yoksa, tazminatta indirim yapılabilir
• Yargıtay uygulamasında genellikle %10-30 arası indirim yapılır
• Taşıyanın kusuru fazlaysa, hatır taşıması indirimi daha az olur
• Ticari taşımacılıkta hatır taşıması söz konusu olamaz

4. Güvence Hesabı (İndirilmez)

Güvence hesabı, Karayolları Trafik Kanunu’nda düzenlenmiş özel bir yapıdır:

• Aracın sigortası yoksa veya sigorta şirketi iflas etmişse
• Güvence Hesabı, zarar görenlere tazminat öder
• Güvence Hesabı sorumluluğunda da destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilir
• Hesaplama yöntemi ve indirimler aynıdır

5. Asgari Geçim İndirimi (Uygulanmaz)

Asgari geçim indirimi, gelir vergisi mevzuatına ait bir kavramdır ve destekten yoksun kalma tazminatında uygulanmaz:

• Tazminat gelir vergisine tabi değildir
• Dolayısıyla asgari geçim indirimi hesaplanmaz
• Sadece desteğin net geliri (vergi sonrası) esas alınır

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Ne Kadar?

Destekten yoksun kalma tazminatı sabit maktu bir bedel değildir. Türk Borçlar Kanunu madde 53 kapsamında müteveffanın geliri, bakiye ömrü ve kusur durumuna göre aktüeryal hesaplama yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/2677 Esas, 2022/1154 Kararı gereğince TRH-2010 yaşam tablosu esas alınmaktadır. Tutar, aşağıdaki faktörlere göre değişir:

Faktör	Etkisi
Desteğin Geliri	Yüksek gelir → Yüksek tazminat (örn: 100.000 TL aylık kazanan için milyonlarca TL)
Desteğin Yaşı	Genç kişi → Uzun bakiye ömür → Yüksek tazminat
Hak Sahibi Sayısı	Çok çocuk → Toplam tazminat daha yüksek (ama kişi başına düşük)
Kusur Durumu	Desteğin yüksek kusuru → Düşük tazminat (%50 kusur = %50 indirim)

Ortalama Tazminat Miktarları (2026):

• Asgari ücretli işçi (30 yaş, eş+2 çocuk): 1.500.000 – 2.500.000 TL
• Orta gelirli çalışan (40 yaş, 40.000 TL/ay): 4.000.000 – 6.000.000 TL
• Yüksek gelirli (35 yaş, 100.000 TL/ay): 15.000.000 – 25.000.000 TL
• Ev hanımı (45 yaş, eş+çocuklar): 800.000 – 1.500.000 TL
• Bekar işçi (anne-baba için): 600.000 – 1.200.000 TL

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Davası

Destekten yoksun kalma tazminatı davası, haksız fiil sonucu ölen kişinin yakınları tarafından, sorumlu kişilere karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır. Dava açmadan önce bazı ön koşulların yerine getirilmesi gerekir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Dava Açma Süresi

Destekten yoksun kalma tazminatı için dava açma süresi (zamanaşımı), TBK 72. maddesinde düzenlenmiştir:

Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

Destekten yoksun kalma tazminatı zamanaşımı, şu tarihlerden itibaren başlar:

• Ölüm tarihi: Kaza sonucu hemen ölüm gerçekleşmişse, zamanaşımı ölüm tarihinden başlar
• Ölümün öğrenilme tarihi: Ölüm olayı sonradan öğrenilmişse, öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl
• Sorumlu kişinin tespiti: Zarar veren kişi sonradan tespit edilmişse, tespit tarihinden itibaren 2 yıl

Ceza Zamanaşımı ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Haksız fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa (örneğin taksirle ölüme neden olma), ceza zamanaşımı süresi geçerlidir:

• Taksirle ölüme neden olma suçu: 8 yıl zamanaşımı (TCK 85/4)
• Bilinçli taksir: 10 yıl zamanaşımı
• Kasten öldürme: 15 yıl zamanaşımı
• Ceza zamanaşımı süresi, 2 yıldan uzun ise bu süre geçerli olur

Yargıtay İçtihadı: “Tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.” (Yargıtay 11. HD. 22.10.2024, 2024/4512 E.)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Arabuluculuk Zorunlu mu?

6102 sayılı TTK madde 5/A uyarınca sigorta şirketine karşı açılacak destekten yoksun kalma tazminatı davalarında ticari arabuluculuk dava şartıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/3159 Esas, 2020/2381 Karar sayılı ilamına göre, arabuluculuğa başvurulmadan açılan davalar usulden reddedilir.

Haksız fiil faili sürücü veya araç işletenine karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan destekten yoksun kalma tazminatı davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/1105 Esas, 2021/3020 Karar sayılı ilamı uyarınca, uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunu haksız fiil hükümlerinden kaynaklandığından ticari dava vasfı taşımaz ve doğrudan dava açılır.

Kaza Türü	Arabuluculuk Zorunlu mu?	Açıklama
Trafik Kazası	✅ EVET	Sigorta şirketine karşı açılan davalarda zorunludur (HMK 5/A-8)
İş Kazası	❌ HAYIR	İş mahkemesi davaları arabuluculuk dışındadır
Doktor Hatası	❌ HAYIR	Tıbbi uygulama hatası davaları zorunlu değil
Ürün Sorumluluğu	✅ EVET	Üretici/satıcıya karşı açılan davalarda zorunlu

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

Arabuluculuk zorunlu olan davalarda:

1. Arabulucuya başvuru: Dava açmadan önce kayıtlı arabulucuya başvurulur
2. İlk toplantı: Arabulucu, tarafları bir araya getirir (6 hafta içinde)
3. Müzakere: Taraflar anlaşmaya çalışır (en fazla 3 toplantı)
4. Sonuç: Anlaşılırsa tutanak imzalanır, anlaşılamazsa son tutanak düzenlenir
5. Dava: Anlaşma olmazsa, son tutanakla birlikte mahkemeye dava açılır

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Belirsiz Alacak Davası

Belirsiz alacak davası, tazminat miktarının henüz kesin olarak belli olmadığı durumlarda açılır:

• Dava dilekçesinde sembolik bir tutar yazılır (örneğin 100 TL)
• “Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla” ibaresi eklenir
• Bilirkişi raporu alındıktan sonra, talep ıslah edilir (artırılır)
• Bu yöntemle zamanaşımı süresi içinde dava açılmış olur

Avantajları:

• Yüksek harç ödenmez (100 TL üzerinden nispi harç)
• Zamanaşımı kesilir
• Bilirkişi raporu sonrası gerçek tutarı öğrenip artırabilirsiniz
• Vekalet ücretinin artması engellenir

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Yetkili ve Görevli Mahkeme

Destekten yoksun kalma tazminatı davasının hangi mahkemede açılacağı, hem görev (hangi tür mahkeme) hem de yetki (hangi il/ilçe) açısından önemlidir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Görevli Mahkeme

Görevli mahkeme, olayın niteliğine göre belirlenir:

Durum	Görevli Mahkeme
İş Kazası	İş Mahkemesi (işçi-işveren ilişkisi varsa)
Trafik Kazası – Sigorta Şirketi Davalı	Asliye Ticaret Mahkemesi (sigorta ticari işlemdir)
Trafik Kazası – Sürücü Davalı	Asliye Hukuk Mahkemesi
Doktor Hatası	Asliye Hukuk Mahkemesi
Kasko Sigortası	Tüketici Mahkemesi (tüketici işlemi kabul edilir)
Diğer Haksız Fiiller	Asliye Hukuk Mahkemesi

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Yetkili Mahkeme

Yetkili mahkeme, yani hangi il/ilçe mahkemesinde dava açılacağı konusunda seçenekler vardır:

Genel Yetkili Mahkeme

Kural olarak davalının ikametgahı mahkemesi yetkilidir:

• Davalı gerçek kişi ise: İkametgah adresi
• Davalı şirket ise: Merkez adresi veya şube adresi
• Birden fazla davalı varsa: Herhangi birinin ikametgahı

Haksız Fiilde Özel Yetki

Haksız fiillerden (kaza, ölüm) kaynaklanan davalarda, davacı 4 farklı yetki seçeneği arasından birini seçebilir:

1. Haksız fiilin işlendiği yer: Kazanın meydana geldiği yer mahkemesi
2. Zararın meydana geldiği yer: Ölümün gerçekleştiği yer mahkemesi
3. Davacının yerleşim yeri: Destekten yoksun kalanların ikametgahı
4. Davalının yerleşim yeri: Sorumlu kişinin ikametgahı

Örnek:

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Faiz Türü ve Başlangıcı

Destekten yoksun kalma tazminatında hükmedilen tutara faiz de eklenir. Faiz konusu çok önemlidir çünkü yıllar süren davalar sonunda faiz tutarı tazminatın yarısına ulaşabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Faiz Türü

Faiz türü, TBK 51/3 maddesine göre yasal faiztir:

• Haksız fiillerden doğan tazminatlarda yasal faiz (ticari faiz değil) uygulanır
• Yasal faiz oranı: Yıllık %24 (2026 yılı için – değişebilir)
• Faiz bileşik (mürekkep) değildir, basit faiz uygulanır
• Avans faizi: Bilirkişi raporu öncesi ödenen tutarlara rapor tarihine kadar işleyen faiz

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Faiz Başlangıcı

Faiz başlangıç tarihi, TBK 51/1 maddesine göre haksız fiilin işlendiği tarihtir:

• Trafik kazası: Kaza tarihi
• İş kazası: Kaza tarihi
• Doktor hatası: Hatalı müdahale tarihi
• Ölüm sonradan gerçekleşti ise: Ölüm tarihi

Faiz Hesaplama Yöntemi

Destekten yoksun kalma tazminatı faiz hesaplama iki dönemde yapılır:

1. Karar Tarihine Kadar İşleyen Faiz

2. Karar Tarihinden Sonra İşleyecek Faiz

Mahkeme kararından sonra, davalı ödeme yapana kadar faiz işlemeye devam eder:

• Karar kesinleşmeden önce: Yasal faiz uygulanır
• Karar kesinleştikten sonra: İcra faizi uygulanır (yasal faizin 2 katı)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kimden İstenir?

Destekten yoksun kalma tazminatı davası, ölüme neden olan sorumlu kişi veya kurumlara karşı açılır. Kaza türüne göre sorumlular:

Trafik Kazasında Sorumlular

• Karşı araç sürücüsü: Kazayı yapan sürücüye karşı
• Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası: Kazayı yapan aracın sigorta şirketine karşı
• Güvence Hesabı: Karşı aracın sigortası yoksa
• Araç sahibi: Sürücü farklı ise araç sahibi de sorumludur
• İşveren: Sürücü iş sırasında kaza yaptıysa

İş Kazasında Sorumlular

• İşveren: İşçinin iş kazasından birinci derecede sorumludur
• İşveren Vekili: İşyerinde görevli yöneticiler
• İş Güvenliği Uzmanı: Gerekli önlemleri almadıysa
• Üçüncü Kişiler: Kaza başka firmadan kaynaklanıyorsa
• İşveren Sigortası: İşverenin yaptırdığı sorumluluk sigortası varsa

SGK’nın Rücu Hakkı: Sosyal Güvenlik Kurumu, iş kazası nedeniyle yaptığı ödemeleri (cenaze, tedavi, ölüm aylığı) işverenden geri alabilir. Ancak bu destekten yoksun kalma tazminatından ayrıdır.

Doktor Hatasında Sorumlular

• Hekim: Hatayı yapan doktor şahsen sorumludur
• Hastane: Özel hastaneler kurum olarak sorumludur
• Kamu Hastaneleri: Sağlık Bakanlığı sorumludur
• Mesleki Sorumluluk Sigortası: Doktorun zorunlu sigortası varsa

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Özel Durumlar

Bazı özel durumlarda destek tazminatı farklı kurallara tabidir:

İş Kazasında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İş kazası destekten yoksun kalma tazminatı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre düzenlenir:

• İşverenin sorumluluğu: İşveren, işçinin iş kazasından kusursuz bile olsa sorumlu tutulabilir
• Görevli mahkeme: İş Mahkemesi
• Zamanaşımı: 5 yıl (işçi lehine uzun süre)
• SGK ödemeleri: SGK’nın ödediği ölüm aylıkları tazminattan indirilmez
• Rücu hakkı: SGK, yaptığı ödemeleri işverenden geri alır ama bu davacıları etkilemez

İş Kazası Faiz: İş kazası destek tazminatı davasında faiz, kaza tarihinden itibaren yasal faiz olarak işler.

Trafik Kazasında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatında özel durumlar:

• Sigorta şirketinin sorumluluğu: Trafik sigortası teminat limitleri dahilinde sigorta şirketi sorumludur
• Kusur dağılımı: Trafik kazalarında asli ve tali kusur maddeleri uygulanır
• Yolcu sıfatı: Yolcu olarak ölen desteğin kusuru, davacılara yansıtılmaz
• Koltuk sigortası: Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ayrıca ödenir, tazminattan düşülmez

Otobüs Kazasında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Otobüs kazasında tazminat davası özel kurallara tabidir:

• Otobüs şirketi tam sorumluluk taşır (taşıma sözleşmesi)
• Yolcuların kusuru aranmaz (oturduğu yerde öldü)
• Otobüs şirketinin sigortası çok yüksek limitlidir
• Toplu ölümlerde tüm davacılara ayrı ayrı tazminat ödenir

Kurye Kazalarında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Kurye kazası tazminatı, hem iş kazası hem trafik kazası özellikleri taşır:

• Kurye şirketi işveren sıfatıyla sorumludur
• Karşı araç varsa onun sigortası da sorumludur
• İş Mahkemesi’nde dava açılır
• Zamanaşımı 5 yıldır (işçi lehine)

Kemik Kırığı ile Birlikte Ölüm

Kemik kırığı tazminatı sonrası ölüm gerçekleşirse:

• Önce yaralanma, sonra ölüm: İki ayrı zarar vardır
• Yaralanma dönemi tedavi giderleri ayrıca istenir
• Bu dönemdeki iş göremezlik tazminatı da eklenir
• Ölüm sonrası destek tazminatı başlar

Askerlik Sırasında Ölüm

Askerlik sırasında meydana gelen ölümlerde:

• Devlet (Milli Savunma Bakanlığı) sorumludur
• İdare Mahkemesi’nde dava açılır
• Zamanaşımı 1 yıldır (çok kısa!)
• Hesaplama yöntemi aynıdır (TRH 2010, aktif-pasif dönem)

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Yargıtay Kararları

Destekten yoksun kalma tazminatı uygulamasında Yargıtay kararları yol göstericidir. En önemli Yargıtay içtihatları:

1. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı – Farazi Destek (2018/6)

2. TRH 2010 Yaşam Tablosu Kararı

3. Miras ve SGK Geliri İndirilmez Kararı

4. Üçüncü Kişiye Kusur Yansıtılmaz Kararı

5. Ev Hanımı Desteği Kararı

6. Varlıklı Kişilerin Tazminat Hakkı Kararı

7. Emekli ve Yaşlı Kişilerin Desteği Kararı

8. Aktif-Pasif Dönem Ayrımı Kararı

9. Destek Payları Dağılımı Kararı

10. Yetiştirme Gideri İndirimi Kararı

Konu	Yargıtay Kararı	Sonuç
Farazi Destek	İBGK 2018/6	SGK geliri şart değil
TRH 2010 Tablosu	4. HD 2021/4325	PMF yerine TRH 2010 kullanılır
Miras/SGK İndirimi	HGK 1984/619	İndirilmez
3. Kişiye Kusur	HGK 2011/411	Yansıtılmaz
Ev Hanımı	4. HD 1998/3373	Asgari ücret esas
Aktif-Pasif Dönem	4. HD 2010/7338	60 yaş sınırı
Yetiştirme Gideri	17. HD Yerleşik	%5 indirim

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaynakça

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı İçin Profesyonel Hukuki Destek