GBT Nedir? Ne Çıkar ve Kaydı Nasıl Silinir? KİHBİ Başvurusu

Özet Bilgi 

GBT, Genel Bilgi Toplama sistemidir. Kolluk birimleri bu sistem üzerinden yakalama, arama, tutuklama, yurt dışı çıkış yasağı, soruşturma ve kovuşturma bilgilerini sorgular.

GBT kaydı, adli sicil kaydı değildir. Adli sicil ile GBT farklı veri sistemleridir.

Yanlış, eksik veya güncelliğini yitirmiş GBT kayıtları için Emniyet Genel Müdürlüğü, KİHBİ, İçişleri Bakanlığı, CİMER ve idare mahkemesi yoluyla düzeltme, silme veya iptal talep edilebilir.

Sesli Dinle; GBT Nedir? GBT Açılımı, Sorgulama, Silme, Ne Çıkar? 2026

GBT nedir, GBT kaydı nasıl silinir, yanlış GBT kaydı nasıl düzeltilir, KVKK kapsamında başvuru hakları, Emniyet ve KİHBİ başvurusu ile idare mahkemesinde iptal süreci hakkında hazırlanan podcast bölümünü aşağıdan dinleyebilirsiniz.

Spotify üzerinden dinlemek için tıklayın

GBT Nedir?

GBT açılımı “Genel Bilgi Toplama” demektir. İçişleri Bakanlığı’na bağlı Emniyet, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Gümrük birimlerinin ortak kullandığı dijital sorgulama sistemidir. Polis memuru devriye sırasında ya da kimlik kontrolünde TC kimlik numarasını sisteme girdiğinde, kişi hakkındaki tüm adli ve idari kayıtlara anında ulaşır. GBT, bir belge üretmez; yalnızca kolluk ve savcılık için anlık sorgulama aracıdır. Vatandaşa “GBT belgesi” verilmesi mümkün değildir; bu konudaki yaygın yanlış anlaşılmanın önüne geçmek gerekir.

Genel Bilgi Toplama Kaydı Nedir

GBT’de Ne Çıkar?

GBT sorgulamasında polis ekranına düşen bilgiler kişinin adli geçmişini ve mevcut hukuki durumunu yansıtır. Yakalama emri, tutuklama kararı, gıyabi tutuklama, yurt dışı çıkış yasağı ve adli kontrol tedbirleri doğrudan listelenir. Bunların yanı sıra KİHBİ Yönergesi’nin 9/b maddesi kapsamındaki suçlara ait kayıtlar, askerlik durumu, kayıp şahıs bildirimleri ve kamu hizmetinden yoksun bırakma kararları da sistemde görünür. GBT ekranında “TEDBİR VAR” yazısı, kişi hakkında aktif adli kontrol tedbiri bulunduğunun işaretidir; bu tedbir kaldırılmadan seyahat veya iş süreçleri sekteye uğrayabilir.

GBT Belgesi Nereden Alınır?

GBT belgesi diye bir belge mevcut değildir. GBT, vatandaşa değil yalnızca yetkili kolluk ve savcılık birimlerine açık bir sorgulama sistemidir. İş başvurularında veya güvenlik soruşturmalarında “GBT belgesi isteniyor” denildiğinde kastedilen aslında adli sicil kaydıdır. Adli sicil kaydı e-Devlet üzerinden ya da Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nden alınabilir. Kişi kendi GBT kaydında ne olduğunu öğrenmek istiyorsa Valilik ya da Kaymakamlığa dilekçeyle başvurarak bilgi talebinde bulunabilir; bu hak Bilgi Edinme Kanunu kapsamında güvence altındadır.

Polis GBT Sorgulama Nasıl Yapılır?

Polis memuru ya da jandarma, kimlik kontrolü sırasında TC kimlik numarasını veya plaka bilgisini GBT terminaline girerek sorgu başlatır. Sistem saniyeler içinde kişi hakkındaki tüm aktif kayıtları listeler. Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 4/A maddesi uyarınca kimlik kontrolü için makul şüphe aranır; ancak genel uygulamalarda rutin sorgulama yapılabilir. Avukatlık Kanunu’nun 58. maddesi yalnızca üst aramasını kısıtlar; avukatlara da GBT sorgusu yapılabilir, bu kural GBT sorgulamasını kapsamaz. GBT sorgusuna direnç göstermek ya da kaçmak TCK 265 kapsamında “görevi yaptırmamak için direnme” suçunu oluşturur; cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapistir.

e-Devlet GBT Sorgulama

GBT sorgulaması e-Devlet üzerinden yapılamaz. Bu sistem yalnızca yetkili güvenlik birimlerinin erişebildiği kapalı bir ağdır. e-Devlet’te sadece adli sicil kaydı (sabıka kaydı) sorgulanabilir; GBT ile adli sicil farklı sistemlerdir. Kişi kendi GBT kaydında kayıt olup olmadığını öğrenmek için ilde Valilik, ilçede Kaymakamlık bünyesindeki Bilgi Toplama Birimleri’ne yazılı dilekçeyle başvurabilir. CİMER üzerinden de başvuru yapılabilmekle birlikte süreç kurumun inisiyatifine bırakılmıştır; yanıt süresi değişkendir.

GBT ve Adli Sicil Kaydı Farkı

GBT ve adli sicil kaydı birbirine karıştırılan iki farklı sistemdir. Adli sicil kaydı Adalet Bakanlığı’na bağlı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından tutulur; kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri burada kayıtlıdır ve belirli süreler sonunda silinebilir. GBT ise İçişleri Bakanlığı’na bağlı KİHBİ tarafından yönetilir; yakalama emirleri, tedbirler ve derdest süreçler buraya kaydedilir. En kritik fark, adli sicil kaydının Adli Sicil Kanunu’ndaki süre dolunca silinebilmesine karşın GBT mahkumiyet kayıtlarının kişinin ölümüne kadar sistemde kalmasıdır. Bu durum akademik çevrelerce hukuk devleti ve masumiyet karinenesiyle bağdaşmaz biçimde eleştirilmektedir.

GBT Kaydı İş Hayatına Etkisi

GBT kaydı doğrudan iş başvurularında görünmez; işverenin GBT sistemine erişimi yoktur. Ancak devlet kurumlarında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılırken GBT’deki aktif kayıtlar ilgili birimlerce sorgulanabilir. Kamu görevine atanma, emniyet, ordu ve bazı özel güvenlik pozisyonları bu kapsamdadır. Aktif bir yakalama emri ya da “TEDBİR VAR” kaydı bulunan kişi güvenlik soruşturmasından geçemez ve bu kadrolara atanamaz. Bunun yanı sıra pasaport başvurularında yurt dışı çıkış yasağı kaydı varsa başvuru reddedilebilir. Bu nedenle GBT kaydındaki aktif tedbirlerin temizlenmesi iş hayatı açısından kritik önem taşır.

GBT Verileri Nasıl Silinir – İnfo Grafik

GBT Kaydı Silinir mi?

GBT kaydının tamamen silinmesi kural olarak mümkün değildir; ancak kayıt içindeki hükümlerin iptal edilmesi ya da güncellenmesi mümkündür. 18 yaş altındaki bireyler için 5 yıl içinde yeni suç işlenmemesi halinde GBT kaydı tamamen silinebilir. Yetişkinlerde ise mahkumiyet kayıtları kişinin ölümüne dek sistemde kalır. Bununla birlikte; beraat kararı, takipsizlik, işlem yapılmasına yer olmadığı kararı gibi sonuçlarda GBT kaydının güncellenmesi ya da ilgili hükmün iptal edilmesi hukuken talep edilebilir. Kesinleşmiş bir hüküm bozulursa ya da yargılama yeniden yapılıp beraatle sonuçlanırsa bu sonucun GBT’ye işlenmesi için ilgili kurumlara başvurulması gerekir.

GBT Nasıl Silinir?

GBT kaydındaki hatalı veya hukuka aykırı bir kaydın silinmesi için önce idari başvuru yolu denenir, sonuç alınamazsa yargı yoluna gidilir. KVKK’nın 11. maddesi gereğince kişi, işlenen verilerin düzeltilmesini veya silinmesini talep etme hakkına sahiptir. Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus; hangi kaydın silinmesinin istendiğini ve hukuki dayanak olarak hangi kararın veya belgenin esas alındığını açıkça belirtmektir.

1. Beraat / takipsizlik kararını temin edin — Kaydın dayanağı olan hükme ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararını alın
2. KİHBİ Daire Başkanlığı’na dilekçe verin — Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki KİHBİ’ye yazılı başvuru yapın
3. Valilik / Kaymakamlık yolu — Bulunduğunuz ildeki Bilgi Toplama Birimleri’ne başvurabilirsiniz
4. CİMER üzerinden başvuru — Elektronik başvuru için alternatif bir yoldur
5. KVKK başvurusu — Ret veya yanıtsızlık halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yoluna başvurun
6. İdare mahkemesi — Tüm idari yollar tükenmişse İçişleri Bakanlığı aleyhine iptal davası açın

GBT Kaydı Nasıl Silinir?

GBT kaydı silme dilekçesinde; TC kimlik numarası, hangi kaydın silinmesinin istendiği, bu talebin hukuki dayanağı (beraat kararı, infaz belgesi vb.) ve iletişim bilgileri yer almalıdır. Dilekçeye mahkeme kararının onaylı sureti eklenmesi gerekir. Başvuru KİHBİ Daire Başkanlığı’na elden ya da PTT kanalıyla iletilir; yanıt süresi 30 gün ile 60 gün arasında değişir. Yanıt gelmemesi ya da red kararı durumunda bu idari ret, idare mahkemesinde iptal davası açmak için zorunlu ön koşul hâline gelir. Dava açılırken yürütmenin durdurulması talebinde bulunmak, kaydın dava süresince aktif kalmasının önüne geçebilir.

KİHBİ Kaydı Silme

KİHBİ (Kaçakçılık, İstihbarat, Harekat ve Bilgi Toplama) Daire Başkanlığı, GBT kayıtlarını yöneten ana birimdir. KİHBİ kaydının silinmesi için doğrudan bu birime başvurulması en etkili yoldur. Başvuruda talebin somut gerekçesini ortaya koyan belgeler sunulmalıdır: Yakalama emrinin infaz edildiğini gösteren belge, beraat kararı, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ya da cezanın infaz edildiğine ilişkin resmi belge bunların başında gelir. KİHBİ Yönergesi’nin 7. maddesi kapsamındaki kayıtlar için kurum içi işlem başlatılır; ancak yönergenin Resmî Gazete’de yayımlanmamış olması nedeniyle süreç şeffaflıktan uzak kalabilmektedir. Bu durumda bilgi edinme hakkı kullanılarak işlemin hangi aşamada olduğu sorulabilir.

GBT’de Tedbir Var Ne Demek?

GBT sorgusunda ekranda beliren “TEDBİR VAR” ibaresi, kişi hakkında aktif bir adli kontrol tedbiri uygulandığını bildirir. Bu tedbir; imza yükümlülüğü, yurt dışı çıkış yasağı, belirli yerlere giriş yasağı, konut hapsi veya elektronik kelepçe gibi kısıtlamalardan biri ya da birkaçı olabilir. Tedbirin türü ve kapsamı ekranda ayrıca görünebilir; polis memuru hangi tedbirin uygulandığını bu bilgiden öğrenir. Pasaport işlemleri ve seyahat sırasında yurt dışı yasağı varsa kişi sınırda durdurulur. “TEDBİR VAR” uyarısı mahkeme kararı ortadan kalkmadan sistemden silinmez; mahkemeye başvurarak tedbirin kaldırılması gerekir.

GBT Kaydı Silinmezse Ne olur – İnfo Grafik

GBT Tedbir Kaldırma

GBT’de “TEDBİR VAR” şeklinde görünen adli kontrol tedbirleri mahkeme kararıyla uygulanır; dolayısıyla kaldırılması da ancak mahkeme kararıyla mümkündür. En yaygın adli kontrol tedbirleri arasında yurt dışı çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, belirli yerlere giriş yasağı ve denetimli serbestlik yer alır. Tedbirin kaldırılması için sanığın avukatı aracılığıyla ilgili mahkemeye “tedbirin kaldırılması” talepli dilekçe sunulur. Mahkeme, tedbirinin devamını gerektirecek nedenin ortadan kalktığına kanaat getirirse kaldırma kararı verir ve bu kararın KİHBİ sistemine işlenmesi için emniyet birimlerine bildirim yapılır. Hâkim kararı olmadan GBT’deki tedbiri kaldırmak mümkün değildir.

GBT Hukuki Dayanağı

GBT sistemi, herhangi bir kanun ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile değil; İçişleri Bakanlığı’nın 29.03.2005 tarihli KİHBİ Bilgi Toplama Yönergesi (B05KDH-73-23-71) ile düzenlenmiştir. Yönerge Resmî Gazete’de yayımlanmadığından kamuya açık değildir; bu durum sistemin hukuki dayanağının tartışmalı kalmasına yol açmaktadır. Anayasa’nın 20. maddesi kapsamında özel hayatın gizliliği ve 38. maddesi kapsamında masumiyet karinesiyle çeliştiği yönünde ciddi akademik eleştiriler mevcuttur. Bununla birlikte Yargıtay ve Danıştay kararları sistemi kamu güvenliği açısından zorunlu bulmuş, KİHBİ Yönergesi’nin bilgi fişi düzenlemeye hukuki dayanak oluşturduğunu kabul etmiştir.

3152 Sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 13. maddesinin (c) fıkrası KİHBİ’ye “suç işleyip ele geçmeyen kişilerin, çalınan veya kaybedilen motorlu taşıtların ve silahların kayıtlarını tutarak güvenlik kuvvetlerine duyurma” görevini açıkça vermiştir. Bu düzenleme, GBT sisteminin kanuni dayanağını oluşturan ikincil kaynaktır. KİHBİ Yönergesi’nin 7. maddesi uyarınca aşağıdaki kişiler hakkında bilgi formu düzenlenir:

• Adli makamların haklarında yakalama emri verdiği kişiler
• Yokluklarında tutuklama kararı verilenler
• Aranan kişiler
• Yakalansalar dahi Yönerge m.9/b kapsamındaki suçları işleyenler
• Kayıp şahıslar
• Kamu hizmetlerinden men edilenler (belirli haklardan yoksun bırakılanlar)
• İçişleri Bakanlığınca sistemde aranması uygun görülen askerî suçlular

GBT ve KVKK

GBT’de tutulan bilgiler kişisel veri niteliği taşıdığından Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değerlendirilebilir. KVKK m.11 gereğince kişi; hangi verilerinin işlendiğini öğrenme, yanlış ya da eksik verilerin düzeltilmesini ve kanundaki şartlar oluştuğunda silinmesini talep etme hakkına sahiptir. KVKK m.28 uyarınca suç önleme ve güvenlik amaçlı veri işlemleri istisnalar arasında sayılmış olsa da Emniyet Genel Müdürlüğü veri sorumlusu sıfatıyla veri güvenliğini sağlamak ve yetkisiz erişimi önlemekle yükümlüdür. Bu çerçevede GBT kaydındaki hatalı veri için Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet hakkı her zaman saklıdır.

GBT Tıp Terimiyle Karıştırılır mı?

Tıpta “GBT” terimi, kan testlerindeki gamma-glutamil transferaz (GGT) enziminin ölçüldüğü bir karaciğer fonksiyon testidir. Hukuki anlamdaki GBT (Genel Bilgi Toplama) ile tıbbi GBT testi birbirinden tamamen farklıdır; yalnızca kısaltmalar örtüşmektedir. Polis ya da ceza hukuku bağlamında geçen GBT, yukarıda anlatılan emniyet veri tabanı sistemini ifade eder. Tıbbi GBT testi ise karaciğer hastalıkları, alkol kullanımı ve safra yolu sorunlarının tespitinde kullanılır ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kurumlarında yaptırılır. Bu iki kavramın karıştırılmaması, özellikle internet araştırmalarında doğru kaynağa ulaşmak açısından önemlidir.

Yakalama Kararı GBT’ye Ne Zaman Düşer?

Mahkeme veya savcılık tarafından verilen yakalama emri, 2012 yılından itibaren UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) ile KİHBİ sistemleri entegre çalıştığından teorik olarak karar anında GBT’ye işlenebilmektedir. Uygulamada ise kararın yerel mahkeme kaleminden emniyet birimine iletilmesi birkaç saat ile birkaç gün arasında sürebilir. Adalet Bakanlığı’nın 10.11.2011 tarihli Genelgesi ile tüm işlemlerin UYAP üzerinden yürütülmesi zorunlu kılınmış; böylece yakalama kararlarının sisteme gecikmesiz girilmesi hedeflenmiştir. Buna karşın teknik aksaklık veya idari gecikme nedeniyle karar GBT’ye geç yansıyabilir. Kararın kaldırıldığı durumlarda da güncelleme gecikmesi yaşanabilir; CMK m.90/6 uyarınca karar kalktığında bu bilginin sisteme derhal girilmesi zorunludur.

Yargıtay Kararları

GBT uygulamasına ilişkin iki somut Yargıtay kararı, sistemin hukuki sınırlarını ve avukatlık haklarını netleştirmektedir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi — E. 2013/6290, K. 2017/5552, T. 08.11.2017
GBT sorgusu sırasında aranan kişi olduğu tespit edilen sanığın yakalanması ve üzerinde yürütülen arama sonucu elde edilen bulguların hukuka uygun delil sayıldığına hükmeden karardır. Karar; GBT’de yakalama kaydı bulunan kişinin kollukça durdurulması ve aranmasının yasal zorunluluk olduğunu, bu süreçte elde edilen delillerin hükme esas alınabileceğini teyit etmiştir. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulama koşullarını da ayrıca değerlendirmiştir.

Yargıtay — E. 2014/10023, K. 2018/90, T. 10.01.2018 (Asliye Ceza)
Bir emniyet yetkilisinin, avukat tarafından talep edilmesi üzerine müvekkili hakkında GBT sorgusu yaparak “arama kaydı yok” bilgisini iletmesi nedeniyle açılan “göreve ilişkin sırrın açıklanması” davasında Yargıtay beraat hükmünü onamıştır. Kararda; hakkında arama kaydı bulunmayan kişinin bu bilgiyi bizzat veya avukatı aracılığıyla emniyet birimlerine başvurarak öğrenebileceği, dolayısıyla söz konusu bilginin TCK m.258 kapsamında “gizli kalması gereken belge” niteliği taşımadığı açıkça ifade edilmiştir. Bu karar, avukatların müvekkilleri adına GBT sorgu sonucunu öğrenme hakkını güvence altına almaktadır.

Yetkisiz GBT Sorgulaması

GBT sistemine yetkisiz erişim ya da içeriğini yetkisiz kişilerle paylaşmak ağır cezai ve idari yaptırımlara tabidir. Türk Ceza Kanunu’nun 135-140. maddeleri kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme, kaydetme ve paylaşmayı suç olarak tanımlar. Emniyet personelinin GBT verilerini görev dışı amaçlarla kullanması ya da üçüncü kişilerle paylaşması hapis cezasına ve disiplin soruşturmasına yol açar. KVKK m.18 kapsamında güvenlik yükümlülüklerine aykırı hareket edenlere ağır idari para cezaları öngörülmüştür. GBT sorgusuna karşı direnç TCK 265 kapsamında suç oluşturduğu gibi, sorguyu gerçekleştiren görevliye direnç de ayrıca yargılanmaya neden olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Makaleler ve Başvuru Kaynakları

Son Güncelleme: Mayıs 2026 | Yasal Uyarı: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir Antalya avukatına danışmanız önerilir. Ofisimize ulaşın.