Heyet raporu, tam teşekküllü hastanelerde en az üç farklı branştan uzman hekimin ortak değerlendirmesiyle düzenlenen resmî belgedir. Halk arasında sağlık kurulu raporu, engellilik raporu veya maluliyet raporu olarak da geçer. Sağlık kurulu raporu; engel oranı tespiti, iş kazası sonrası çalışma gücü kaybı, askerlik muafiyeti ve malulen emeklilik süreçlerinde zorunludur. Hangi yönetmeliğin uygulanacağı kaza veya hastalık tarihine göre belirlenir; 2008’den günümüze yürürlüğe giren 6 farklı yönetmelik mevcuttur ve mahkemeler bu ayrıma özellikle dikkat etmektedir.
Yazımızda heyet raporunun ne olduğu, nasıl alındığı, hangi durumlarda gerektiği, türleri, yönetmelikleri ve itiraz süreci ile tazminat hakları detaylı şekilde ele alınmıştır.
Yayın: Mart 2026 | Son güncelleme: Mayıs 2026 | Yazar: Av. Ahmet Geçgel
Heyet Raporu Nedir?
Heyet raporu; dahiliye, göz, KBB, nöroloji, ortopedi ve psikiyatri gibi farklı branşlardan uzman hekimlerin bir araya gelerek bireyin sağlık durumunu kapsamlı biçimde değerlendirdiği resmî belgedir. Yönetmelik en az üç uzman hekim imzasını şart koşar; engellilik başvurularında bu sayı beş ila yedi uzmana çıkabilir.
Tek hekimin düzenlediği istirahat raporu veya aile hekimliği belgesiyle karıştırılmamalıdır; hukuki değeri ve kullanım alanı tamamen farklıdır. Günümüzde geçerli olan 20 Şubat 2019 tarihli Yönetmelik bu belgeyi “sağlık kurulu raporu” olarak tanımlar ve EK-1 formunu kullanır.
Heyet Raporu Nasıl Alınır?
Sağlık kurulu raporu için süreç randevu alımıyla başlar, poliklinik turuyla devam eder ve sekretaryaya teslim ile sonuçlanır. Aşağıdaki adımlar tüm başvuru türleri için geçerli temel akışı gösterir.
- MHRS, ALO 182 veya e-Devlet üzerinden yetkili hastanenin Sağlık Kurulu birimine randevu alınır.
- Kimlik, epikriz, güncel tetkik sonuçları ve ilaç listesi hazırlanır.
- Hastane danışma birimine başvurulur, EK-1 muayene formu alınır.
- Belirtilen branş poliklinikleri sırayla gezilir; her uzman formu imzalar.
- Tamamlanan form ve tetkikler sağlık kurulu sekretaryasına teslim edilir.
- Heyet engel oranını belirler; rapor e-imzalanarak sisteme yüklenir.
- Rapor, e-Devlet veya E-Nabız üzerinden sorgulanabilir.
Randevu alımında kritik nokta, başvurunun poliklinik değil doğrudan Sağlık Kurulu ya da Engelli Sağlık Kurulu birimine yapılmasıdır. Yanlış birime alınan randevu işleme konulmaz. Malulen emeklilik ve sürekli iş göremezlik ödeneği gibi SGK sevki gerektiren başvurularda kişinin kendi inisiyatifiyle randevu alması geçersizdir; SGK’nın belirlediği kuruluş esas alınır.
Heyet Raporu İçin Gerekli Belgeler
Eksik belge en sık karşılaşılan gecikme nedenidir. Randevu günü aşağıdaki belgelerin eksiksiz hazır olması poliklinik turunu tek seferde tamamlamayı sağlar.
- Nüfus cüzdanı (aslı)
- Güncel tetkik sonuçları (kan tahlili, röntgen, MR, BT)
- Epikriz veya taburculuk belgesi
- Kullanılan ilaç listesi (reçete veya eczane kaydı)
- Vasi / veli belgesi (kısıtlı veya küçük bireyler için)
Başvuru amacına göre ek belgeler gerekebilir:
- İş kazası — SGK iş kazası bildirimi ve işveren tutanağı
- Askerlik muafiyeti — askerlik şubesinden alınan sevk belgesi
- Ehliyet yenileme — mevcut ehliyet fotokopisi
- Psikiyatrik başvuru — psikolojik test raporları ve düzenli reçeteler
Heyet Raporu Veren Hastaneler
Sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisi yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş tam teşekküllü kuruluşlara aittir.
- Devlet hastaneleri
- Üniversite hastaneleri
- Bakanlık onaylı özel hastaneler
Aile sağlığı merkezleri ve özel muayenehaneler bu belgeyi düzenleyemez. SGK, TSK ve Emniyet Teşkilatı yalnızca belirli kuruluşlardan alınan raporları kabul eder; başvuru öncesinde ilgili kurumun hangi hastaneyi tanıdığı teyit edilmelidir. Tüm illere ait güncel ve tam liste için Sağlık Bakanlığı’nın 27.01.2026 tarihli resmî listesi incelenebilir.
Heyet Raporu Hangi Durumlarda Alınır?
Sağlık kurulu raporu belirli bir meslek grubuna ya da hastalığa özgü değildir. Resmî bir kurumun veya hukuki sürecin gerektirdiği her durumda başvurulabilir. Yönetmelik, raporun kişinin statüsünden bağımsız olarak farklı gruplara verilebileceğini düzenler.
| Başvuru Grubu | Hangi Durumda Gerekir |
|---|---|
| Memur | Yılda 40 günü aşan hastalık izni (657/m.105) |
| SGK’lı işçi | İş kazası çalışma gücü kaybı, maluliyet |
| Engelli birey | Oran tespiti, ÖTV muafiyeti, evde bakım maaşı |
| Askerlik yükümlüsü | Muafiyet veya erteleme talebi |
| Silah / ehliyet sahibi | Ruhsat başvurusu veya yenileme |
| Trafik kazası mağduru | Kalıcı hasar tespiti, tazminat davası (EK-4) |
| Öğrenci | Akademik dönemi aşan devamsızlık, engelli bursu |
| Hamile çalışan | Riskli gebelik, uzun süreli istirahat |
Yukarıdaki başvuru gruplarının her birinin kendine özgü kuralları vardır. Memurlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105. maddesi, SGK’lı işçilerde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili hükümleri esas alınır. Engellilik, askerlik ve trafik kazası başvurularında uygulanan rapor formatı ve değerlendirme yöntemi farklılık gösterir; her tür için ayrıntılı süreç bir sonraki bölümde ele alınmıştır.
Heyet Raporu Türleri
Heyet raporu başvuru gerekçesine göre farklı türlerde düzenlenir. Her türün kendine özgü süreç ve form farklılığı vardır.
Engelli Heyet Raporu
Engelli sağlık kurulu raporu; ÖTV muafiyeti, vergi indirimi, evde bakım maaşı ve erken emeklilik başvurularında esas alınır. Süreç şu şekilde işler:
- Randevu Engelli Sağlık Kurulu birimine alınır.
- Yetkilendirilmiş tam teşekküllü hastaneye gidilir.
- Sağlık kurulu ilgili branşları muayene ederek EK-1 formunu doldurur.
- Birden fazla tanı varsa oranlar EK-3’teki hesaplama yöntemiyle birleştirilir.
- Bağımlılık düzeyi FIM ölçeğiyle belirlenir; en üst kademe (3) evde bakım maaşının ön şartıdır.
- Rapor e-imzalanarak e-Devlet ve E-Nabız’a yüklenir.
Trafik Kazası Heyet Raporu (EK-4)
Trafik kazasından kaynaklanan kalıcı hasar standart EK-1 değil, EK-4 Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu ile belgelenir. Söz konusu rapor kazaya özgü anatomik ve fonksiyonel kaybı ayrı ayrı gösterir; sigorta şirketi ve mahkeme tazminat hesabını bu belgeye dayandırır. Standart engellilik raporu (EK-1) trafik tazminat davalarında geçersiz sayılabilir.
Raporun zamanlaması kritiktir: yaralanmanın stabilize olduğu dönemde alınmalıdır. Erken alınan rapor gerçek kaybı yansıtmaz; geç alınan rapor itiraz riskini artırır. Trafik kazası avukatı eşliğinde alınan rapor hak kaybını önler.
İş Kazası Heyet Raporu
İş kazası sonrası sağlık kurulu raporu çalışma gücü kaybı oranını ve sürekli iş göremezliği belgeler.
- SGK kendi belirlediği yetkili hastaneden alınan raporu esas alır.
- İşçinin kendi inisiyatifiyle aldırdığı özel hastane raporu kabul edilmez.
- Süreç işverenin kaza bildiriminin ardından SGK sevkiyle başlar.
- Kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınır.
- SGK’nın belirlediği orana itiraz hakkı 30 gün içinde kullanılmalıdır.
İş kazası avukatı desteği iş kazası tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Memur Heyet Raporu
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105. maddesi memurlara uzun süreli hastalık izni hakkı tanır:
- Kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli tedavilerde 18 aya kadar izin verilir.
- Diğer hastalıklarda 12 aya kadar izin kullanılabilir.
- Aylık ve özlük hakları bu süre boyunca korunur.
- Yıl içinde kullanılan tek hekim raporlarının üst sınırı kırk gündür; bu sınırı aşan ya da tek seferde 10 günü geçen izinlerde sağlık kurulu zorunludur.
- Sürekli ilaç kullanımı gerektiren kronik rahatsızlıklarda da kurul belgesi istenir.
Askerlik Heyet Raporu
Askerlik muafiyeti veya ertelemesi için sağlık kurulu raporu sivil hastanelerden değil, askerlik şubelerinin yönlendirmesiyle TSK bünyesindeki yetkili askeri hastanelerden alınır.
- Yükümlü önce bağlı olduğu askerlik şubesine başvurarak sevk belgesi alır.
- Sevk belgesi olmadan askeri hastanenin sağlık kurulu birimince işlem yapılmaz.
- Muafiyet talebi nesnel tıbbi bulgularla desteklenmelidir.
- Psikolojik test raporları, görüntüleme ve epikriz dosyaya eklenir.
- Sivil hastanelerden alınan belgeler yalnızca destekleyici niteliktedir.
Çalışamaz / Maluliyet Raporu
Çalışamaz raporu, kişinin herhangi bir işte çalışma kapasitesini tamamen yitirdiğini belgeler. SGK bağlamında bu belge sürekli iş göremezlik ödeneği ve malulen emeklilik başvurularının temelini oluşturur. %60 ve üzeri çalışma gücü kaybı malulen emeklilik hakkını doğurur. Kişi önce SGK’ya başvurur; SGK belirlediği hastaneye sevk eder. Kurul kararına itiraz için 30 günlük süre geçerlidir; sigorta avukatı desteği sürecin doğru yönetilmesini sağlar.
Hamilelik ve Okul Heyet Raporu
Gebelik tek başına sağlık kurulu raporu için gerekçe oluşturmaz. Hamileliğe bağlı komplikasyonlar — plasenta previa, preeklampsi, erken doğum riski, çoğul gebelik gibi tanılar — uzun süreli ayrılmayı zorunlu kıldığında heyet raporu düzenlenebilir. Yükseköğretim kurumlarında ise bir akademik dönemi aşan sağlık mazereti için sağlık kurulu raporu zorunludur. Üniversiteler bu rapor olmaksızın ek sınav, mazeret izni veya kayıt dondurma talebini kabul etmez. 18 yaş altı öğrencilerde ise erişkinler için olan yönetmelik değil, çocuklar için ayrı düzenlenmiş çerçeve uygulanır.
Heyet Raporu Yönetmelikleri
Sağlık kurulu raporu düzenlenirken hastalığın teşhis edildiği veya olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik esas alınmak zorundadır. Yanlış yönetmeliğe göre düzenlenen rapor hukuken geçersiz sayılabilir. 2008’den günümüze 6 farklı yönetmelik yürürlüğe girmiştir.
| Yönetmelik | Geçerlilik Dönemi |
|---|---|
| Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü | 11.10.2008 öncesi |
| Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği | 11.10.2008 – 31.08.2013 |
| Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği | 01.09.2013 – 31.05.2015 |
| Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği | 01.06.2015 – 19.02.2019 |
| Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği | 20.02.2019 – günümüz |
| Çocuklar İçin Özel Gereksinim Yönetmeliği (ÇÖZGER) | 20.02.2019 – günümüz |
Güncel yönetmelik 20 Şubat 2019 ve sonrası başvurularda uygulanır. Bu yönetmelik kapsamında dört temel form kullanılır:
- EK-1: Standart engellilik raporu formu
- EK-2: Engel Oranları Alan Kılavuzu
- EK-3: Balthazard formülü uygulaması
- EK-4: Kaza/terör durum bildirir raporu
Yönetmelik ayrıca 8 engel grubunu (ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma, zihinsel, ruhsal ve duygusal, süregen, sınıflanamayan) ve FIM bağımlılık ölçeğini tanımlar. 18 yaş altındaki çocuklar için ise tabloda yer alan ayrı yönetmelik (ÇÖZGER) uygulanır.
Engel Oranı Hesaplama ve Balthazard Formülü
Engel oranı hesaplama EK-2 kılavuzu üzerinden adım adım yapılır:
- Her tanı için EK-2 kılavuzundaki ilgili sistem cetveline bakılır.
- Fonksiyon kaybının ağırlığına göre o tanıya karşılık gelen oran belirlenir.
- Birden fazla tanı varsa oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir.
- 60 yaş üzerindeyse hesaplanan toplam orana %10 eklenir.
- Sonuç EK-1 formuna işlenir ve kurul kararıyla resmîleşir.
Aynı tanı farklı ağırlıkta etkilenmiş iki kişide farklı yüzdelerle sonuçlanabilir; oranlar sabit değildir. Sistem cetvellerinden örnek oranlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
| Sistem / Branş | Örnek Tanı | Yaklaşık Oran |
|---|---|---|
| Ortopedi | Diz altı ampütasyon | %40 – %50 |
| Ortopedi | Kalça protezi (fonksiyonel) | %20 – %30 |
| Nöroloji | Hemipleji (tam) | %70 – %90 |
| Nöroloji | Epilepsi (ilaçla kontrollü) | %10 – %30 |
| Üroloji | Tek böbrek kaybı | %20 – %25 |
| Üroloji | Kronik böbrek yetmezliği (diyaliz) | %60 – %80 |
| Psikiyatri | Ağır şizofreni (tedaviye dirençli) | %60 – %80 |
| Görme | Tek gözde tam görme kaybı | %25 – %30 |
Tablodaki oranlar 20 Şubat 2019 tarihli Resmî Gazete‘de yayımlanan Yönetmeliğin EK-2 cetvelinden derlenmiş yaklaşık aralıklardır. Tam ve güncel kılavuza Sağlık Bakanlığı sayfasından ulaşılabilir.
Balthazard Formülü Nasıl İşler?
Birden fazla rahatsızlığı bulunan kişilerde engel oranları tek tek hesaplandıktan sonra Yönetmeliğin EK-3 bölümünde tanımlanan Balthazard formülüyle birleştirilir.
- Oranlar en yüksekten başlanarak sıralanır.
- En yüksek oran %100’den çıkarılır.
- Kalan miktar ikinci oranla çarpılır ve 100’e bölünür.
- Sonuç birinci orana eklenerek toplam belirlenir.
- İkiden fazla engel varsa işlem sıradaki oranla tekrarlanır.
- 60 yaş üzeri kişilerde toplam orana %10 eklenir.
Tazminat davalarında bu hesabın doğru yapılmaması ciddi hak kayıplarına yol açar; her bir oran noktası tazminat miktarını doğrudan belirler.
FIM Ölçeği ve Bağımlılık Değerlendirmesi
Yönetmelik, bireyin başkasının yardımı olmaksızın hayatını sürdürüp sürdüremeyeceğini ölçmek için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FIM) kullanılmasını zorunlu kılar. Eski mevzuattaki “ağır özürlü” ifadesinin yerini “tam bağımlı engelli” almıştır. EK-1 formunda bağımlılık üç düzeyde değerlendirilir:
- Bağımsız (1): Günlük yaşam aktivitelerini kendi başına yürütebilir.
- Kısmi Bağımlı (2): Bazı aktivitelerde yardıma ihtiyaç duyar.
- Tam Bağımlı (3): Sürekli bakım gerektirir.
Tam bağımlı kararı evde bakım maaşı başvurusunun temel şartıdır; muayenede günlük yaşam aktivitelerinin eksiksiz aktarılması bu nedenle önemlidir.
Heyet Raporu Süresi ve Geçerlilik
Standart başvurularda heyet raporu 3 ila 10 iş gününde sonuçlanır. Mevzuat gereği devlet hastanelerinde bu süre 7 iş gününü aşmamalıdır.
| Rapor Türü | Devlet Hastanesi | Özel Hastane |
|---|---|---|
| Standart heyet raporu | 3–7 iş günü | 2–5 iş günü |
| Engelli sağlık kurulu raporu | 7–15 iş günü | 5–10 iş günü |
| 3 doktorlu heyet raporu | 3–5 iş günü | 1–3 iş günü |
| Psikiyatri heyet raporu | 5–10 iş günü | 3–7 iş günü |
Engelli raporları ek tetkik (işitme testi, görüntüleme, solunum fonksiyon testi) gerektirdiğinde 10 ila 15 güne uzayabilir. İtiraz ya da hakem hastane sürecinin başlaması toplam süreyi uzatır.
Geçerlilik süreleri rapora göre değişir:
- Süreli raporlar: 1 ila 2 yıl geçerlidir, sonra yenilenmesi gerekir.
- Süresiz raporlar: Ömür boyu geçerlidir; kalıcı tanılarda verilir.
- Ehliyet amaçlı raporlar: 1 yıl ile sınırlıdır.
- İstirahat amaçlı raporlar: En az 10 günden başlar, 6 aya kadar uzatılabilir.
Devlet hastanelerinde engellilik başvuruları çoğunlukla ücretsiz ya da sembolik katkı payıyla yapılır; özel hastanelerde 2026 itibarıyla 1.500 ile 5.000 TL arasında tarife uygulanır.
E-Devlet ve E-Nabız Üzerinden Sorgulama
2019 sonrasında düzenlenen raporlar e-imzalı olarak sisteme yüklenir. Sorgulama yöntemleri şunlardır:
- E-Devlet: turkiye.gov.tr üzerinden T.C. kimlik numarasıyla giriş, “Sağlık Kurulu Raporu Sorgulama” hizmeti seçilir.
- E-Nabız: enabiz.gov.tr veya mobil uygulamasından “Sağlık Raporlarım” bölümüne girilir.
- Hastane sekretaryası: Raporun alındığı hastaneden fiziki kopya talep edilebilir.
Raporun e-Devlet’te görünmemesinin en yaygın nedeni, 2019 öncesi raporların sisteme yüklenmemiş olmasıdır. Bu durumda raporun alındığı hastanenin sağlık kurulu birimine başvurarak e-imzalı aktarım talep edilmelidir.
Heyet Raporuna İtiraz ve Dilekçe Örneği
Rapor sonucuna itiraz etmek isteyen kişi, velisi, vasisi ya da ilgili kurum, raporun teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılı itiraz dilekçesi sunmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; geçirilmesi halinde itiraz işleme alınmaz.
İtiraz süreci aşağıdaki adımlarla işler:
- Tebliğ tarihinden itibaren yukarıda belirtilen süre içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne dilekçe verilir.
- Kişi farklı yetkili bir hastaneye yönlendirilir.
- Yeni rapor birincisiyle aynıysa belge kesinleşir.
- İki rapor çelişirse hakem hastaneye sevk edilir.
- Hakem hastane kararı kesin ve bağlayıcıdır.
- Tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İdari yargı içtihadına göre kurum itirazlarında süre kısıtlaması bulunmamaktadır. Dilekçede engel oranına itiraz gerekçesi somut tıbbi bulgularla desteklenmelidir; soyut “haksız buluyorum” ifadeleri itirazı zayıflatır.
Heyet Raporu İtiraz Dilekçesi Örneği
| Heyet Raporu İtiraz Dilekçesi |
|---|
| … İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE
BAŞVURAN KONU: … Hastanesi Sağlık Kurulu’nun …/…/… tarihli ve … sayılı raporuna itirazlarımın sunulmasıdır. AÇIKLAMA: 2. Ekte sunulan … tarihli … raporu/tetkik sonucu, gerçek işlev kaybımın bu oranı aştığını ortaya koymaktadır. 3. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in EK-2 cetveline göre … tanısının karşılığı olan engel oranının yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum. SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan ve ekte belgelenen nedenlerle sağlık kurulu raporumun iptal edilerek yetkili farklı bir kuruluşta yeniden düzenlenmesini saygıyla arz ederim. …/…/2026 EKLER: 1. İtiraz edilen rapor (aslı veya onaylı sureti) — 2. Güncel tetkik sonuçları — 3. Epikriz / uzman hekim raporu — 4. T.C. kimlik belgesi fotokopisi |
Dilekçenin iadeli taahhütlü posta veya noter kanalıyla gönderilmesi tebliğ tarihini belgelemek açısından önemlidir. Engel oranı tazminat tutarını doğrudan etkilediğinden itiraz dilekçesinin avukat tarafından hazırlanması hak kaybını önler.
Heyet Raporu Yargıtay Kararları
Sağlık kurulu raporu hukuki sonuç doğurduğu her alanda yargısal denetime tabidir. Yargıtay raporun hangi yönetmeliğe göre düzenlendiğini, kaç hekim imzası taşıdığını ve hangi kurumdan alındığını inceler. Aşağıda bu alanda öne çıkan içtihatlar özetlenmiştir.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — E. 2012/7412 (T. 02.07.2012)
Akıl hastalığı nedeniyle vasi tayinine ilişkin davada yerel mahkeme, Bursa Adli Tıp Şube Müdürlüğü’nün tek hekim imzalı raporuna dayanarak talebi reddetmiştir. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, Türk Medeni Kanunu’nun 409/2. maddesi uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilebileceğini, tek hekim raporunun yeterli sayılamayacağını belirterek kararı bozmuştur. Karara göre kısıtlanması istenilen kişinin tam teşekküllü bir devlet hastanesine veya Adli Tıp ilgili İhtisas Kuruluna sevk edilerek usule uygun sağlık kurulu raporu ile muayene ettirilmesi zorunludur.
Trafik Kazası Maluliyet Raporlarında Yönetmelik Uygulaması — Yerleşik İçtihat
Yargıtay’ın trafik kazası tazminat davalarındaki yerleşik içtihadına göre maluliyete ilişkin raporlar, kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuata uygun şekilde düzenlenmek zorundadır. Bu içtihat doğrultusunda raporlar; 11.10.2008 öncesi Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 – 31.08.2013 arası Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 – 31.05.2015 arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 – 19.02.2019 arası Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği ve 20.02.2019 sonrası Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmalıdır. Yanlış dönem yönetmeliğine göre düzenlenen raporlar Yargıtay tarafından usul ve yasaya aykırı bulunarak bozma sebebi sayılmaktadır.
İş Kazası Tazminatında Asıl İşveren Sorumluluğu — Yerleşik İçtihat
İş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe dayalı tazminat davalarında Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre asıl işveren, alt işverenin işçilerinin iş kazasından doğan zararlarından İş Kanunu’nun 2/6. maddesi uyarınca alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Maluliyet tespitinin usulüne uygun sağlık kurulu raporu ile yapılması, raporun yetkili tam teşekküllü hastaneden alınması ve birden fazla uzman hekim imzası taşıması zorunludur.
Maluliyet Raporunun Yetkili Kuruluştan Alınması — Yerleşik İçtihat
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybına ilişkin maluliyet tespiti; Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıkları gibi uzman kuruluşlardan, kişinin şikâyetleri dikkate alınarak oluşturulan uzman doktor heyeti tarafından, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılmalıdır. Bu nitelikleri taşımayan raporlar hükme esas alınamaz.
Bu içtihatlardan çıkan sonuç şudur: heyet raporu kaza tarihinde geçerli yönetmeliğe göre, yetkili kuruluştan, birden fazla uzman hekim tarafından düzenlenmiş olmalıdır. Bu şartlardan birini taşımayan rapor hükme esas alınamaz.
Heyet Raporu ile Tazminat Hakları
Sağlık kurulu raporundaki engel oranı kişinin erişebildiği haklara doğrudan yansır. Rapor oranına göre tanınan başlıca haklar şunlardır:
- %40 ve üzeri oran: Yaş şartı aranmaksızın engelli erken emekliliği (4.100-4.680 prim gün)
- %60 ve üzeri oran: Malulen emeklilik başvurusu hakkı
- %90 ve üzeri + tam bağımlılık (FIM 3): Evde bakım maaşı
- Aynı oran kademesi: ÖTV muafiyeti, vergi indirimi belgesi
- Tüm oranlar: Su faturası indirimi, toplu taşımada ücretsiz/indirimli ulaşım
%10 engel oranı iş kazası ve meslek hastalığı süreçlerinde SGK’nın sürekli iş göremezlik geliri ödemeye başladığı yasal alt eşiktir. 5510 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca %10 altında kalan oranlarda SGK aylık ödemesi yapılmaz. SGK iş göremezlik geliri formülü: Yıllık kazanç × engel oranı × %70 / 2 / 12. 2026 asgari ücreti üzerinden hesaplandığında %10 engel oranı için aylık yaklaşık 910 TL SGK ödemesi doğar.
%5 engel oranı SGK eşiğinin altında olsa da tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. İşveren kusuru bulunan iş kazaları ile trafik kazalarında %5 engel oranı dahi maddi tazminat, manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı hakkı doğurabilir.
Engel Oranına Göre Tazminat Tablosu
Aşağıdaki tablo 35 yaşında, asgari ücretle çalışan ve tam kusurlu karşı tarafın bulunduğu iş kazası veya trafik kazası senaryosunda mahkeme aktüerya hesabıyla oluşabilecek yaklaşık maddi tazminat aralıklarını gösterir.
| Engel Oranı | Yaklaşık Maddi Tazminat |
|---|---|
| %1 | 55.000 – 65.000 TL |
| %3 | 160.000 – 185.000 TL |
| %4 | 215.000 – 245.000 TL |
| %5 | 275.000 – 310.000 TL |
| %8 | 435.000 – 490.000 TL |
| %10 | 550.000 – 620.000 TL |
| %15 | 820.000 – 920.000 TL |
| %20 | 1.100.000 – 1.250.000 TL |
Tablo örnek hesaba dayanmaktadır. Gerçek tutarlar yaş, fiili ücret, kusur oranı ve SGK rücu alacağına göre değişir. %10 ve üzerindeki oranlarda SGK ayrıca aylık iş göremezlik geliri öder; bu gelir maddi tazminattan mahsup edilir. Manevi tazminat tabloya dahil değildir; mahkemece ayrıca belirlenir. Sigorta şirketleri tablodaki rakamların altında teklifler sunabildiğinden engel oranı itirazı ve kırık tazminatı hesabı sürecinin doğru yönetilmesi önemlidir.
Sağlık Kurulu Raporu Örneği (Gerçek Belge)

Yukarıdaki örnek, trafik kazası sonrası çoklu kırık geçiren bir kişiye ait gerçek EK-1 formudur. Kişisel bilgiler gizlenmiştir.
- Başvuru türü: Kişisel ilk rapor; başvuru nedeni: vergi indirimi ve tüm sosyal haklar.
- Ortopedi: 4 ayrı tanı (sağ ayak %3, sağ omuz %15, sol diz %10, sağ kalça %25).
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon: Brakiyal pleksus lezyonu için %30.
- Plastik Cerrahi: Skar dokuları için %10.
- Toplam engel oranı (Balthazard): %65 (süresiz, ortopedik grup).
- Bağımlılık değerlendirmesi: Bağımsız (1).
- 8 uzman hekim ve sağlık kurulu başkanı tarafından e-imzalanmıştır.
Gerçek formu incelemek için PDF dosyasını indirebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Heyet raporu ile çalışırken işten çıkarılabilir miyim?
Sağlık kurulu raporu süresince işten çıkarma yapılamaz. İş Kanunu 25/1 kapsamında bildirimsiz fesih şartları doğmadıkça raporlu işçinin sözleşmesi feshedilemez. Aksi durumda işe iade davası açılabilir.
Heyet raporu yurt dışında geçerli midir?
Türkiye’de düzenlenen sağlık kurulu raporu yurt dışında doğrudan geçerli değildir. Apostil şerhi alınması ve ilgili ülkenin diline yeminli tercüme yaptırılması gerekir.
Heyet raporu için randevu ücreti ödenir mi?
Devlet hastanesinde MHRS randevusu ücretsizdir. Genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerden katkı payı alınmaz. SGK kapsamı dışındakiler hastaneye doğrudan ödeme yapar.
Engel oranım yıllar içinde değişebilir mi?
Süreli rapor verilen kişiler 1 ila 3 yılda bir yeniden değerlendirmeye tabi tutulur. Tedavi sonucu fonksiyon kaybı azalmışsa oran düşürülebilir; ilerleyici hastalıklarda ise yükseltilebilir.
Çocuk için heyet raporu nasıl alınır?
18 yaş altı çocuklar için ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi) yönetmeliği uygulanır. Erişkin yönetmeliğindeki yüzde sistemi yerine “özel gereksinim düzeyi” değerlendirmesi yapılır.
Heyet raporu sırasında kullanılan ilaçlarımı bırakmalı mıyım?
Düzenli kullanılan ilaçlar muayene öncesi kesilmemelidir. Tedavi seyrini etkileyen önemli durumlar dışında ilaçlar normal şekilde alınır. İlaç listesi hekime mutlaka sunulmalıdır.
Hastanede beklerken iş yerine ne sunulur?
Sağlık kurulu randevu belgesi işveren veya kuruma sunulabilir. Mevzuata göre kurul muayenesi için harcanan süre çalışma süresinden sayılır; ücret kesintisi yapılamaz.
Heyet raporu olan kişi engelli memur olarak atanır mı?
%40 ve üzeri engel oranlı raporu olanlar engelli memur kontenjanından kamu kurumlarına atanabilir. ÖSYM tarafından açılan EKPSS sınavıyla bu haktan yararlanılır.
Özel hastane raporu SGK için yeterli midir?
SGK işlemlerinde özel hastane raporu doğrudan kabul edilmez. Malulen emeklilik ve iş göremezlik başvurularında SGK kendi sevk ettiği hastaneden alınan raporu esas alır.
Rapor sonrası ÖTV muafiyetli araç alma süresi nedir?
%40 ve üzeri rapor alındıktan sonra ÖTV muafiyetli araç başvurusu derhal yapılabilir. Aynı muafiyetten yararlanmak için 5 yıl geçmesi şarttır; muafiyetli alınan araç bu süreden önce satılırsa ÖTV geri ödenir.
Heyet Raporunun Önemi ve Hukuki Destek
Heyet raporu kişinin sağlık durumunu resmî kayıt altına alır ve birçok hak ile yükümlülüğü doğrudan etkiler. Hangi yönetmeliğin uygulandığı, kaç hekim imzasının bulunduğu ve hangi kuruluştan alındığı; tazminat davalarında, malulen emeklilikte ve askerlik muafiyetinde kararı belirler.
30 gün hak düşürücü itiraz süresi içinde gerekli adımların atılması ve dilekçenin somut tıbbi bulgulara dayandırılması, hak kaybını önlemenin temel yoludur. Engel oranındaki her yüzde tazminat tutarını doğrudan etkilediğinden sürecin uzman hukuki destekle yürütülmesi önerilir. Seçkin Avukatlık, iş kazası, trafik kazası ve engellilik tazminat davalarında Türkiye genelinde hizmet vermektedir.
Av. Ahmet Geçgel | Seçkin Avukatlık Bürosu
Bu makale, iş kazası ve trafik kazası tazminat davaları, engellilik ve maluliyet süreçleri ile sağlık kurulu raporu uyuşmazlıklarında hizmet veren Av. Ahmet Geçgel tarafından kaleme alınmıştır. Mevzuat değişiklikleri takip edilerek güncellenmektedir.
Telefon: +90 539 375 05 85 | İletişim Formu | info@seckinavukatlik.com