Tazminat Hukuku

Araç Mahrumiyet Bedeli (Yattı Parası) İtiraz Ve Dilekçe 2026

Araç Mahrumiyet Bedeli (Yattı Parası)

Araç mahrumiyet bedeli; trafik kazası sonucu hasar gören aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan ekonomik zararın, kusurlu sürücü ve araç işletenden talep edilmesidir. Halk arasında “yattı parası” veya “ikame araç parası” olarak da bilinen araç mahrumiyet bedeli haksız fiil sorumluluğuna (TBK m.49) dayanır. Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) ve kasko poliçesi araç mahrumiyet bedelini karşılamaz; talep doğrudan kusurlu sürücü, araç maliki ve işletenden müştereken ve müteselsilen yapılır. 2026 yılında segment bazlı günlük emsal kira bedelleri 1.900-10.000 TL bandında belirlenmekte; makul onarım süresi bilirkişi raporuyla tespit edilmektedir.

Yayın: Mart 2026 — Son güncelleme: Mayıs 2026 — Yazar: Av. Ahmet Geçgel

Araç Mahrumiyet Bedeli 2026 Özet Tablo

Konu Bilgi
Yasal dayanak Haksız fiil sorumluluğu (TBK m.49)
Kimden talep edilir Kusurlu sürücü, araç maliki, araç işleten — müştereken ve müteselsilen
ZMSS / kasko kapsamı Dışındadır (kullanım yoksunluğu dolaylı zarar)
Fatura zorunluluğu Hayır (Yargıtay 4. HD 2021/26777 E.)
Hesap formülü Günlük emsal ikame bedel × Makul tamir süresi (gün)
Pert araçta süre Kaza tarihinden emsal yeni araç temin makul süresine kadar (uygulamada 15-20 gün)
Zamanaşımı 2 yıl öğrenme / 10 yıl mutlak (KTK m.109)
Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi; sigortacı davalı ise Asliye Ticaret
Yetkili mahkeme Kaza yeri / davalı yerleşim yeri / davacı yerleşim yeri
Dava türü Belirsiz alacak davası (HMK m.107)
Yargıtay temyiz Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
Faiz türü ve başlangıcı Yasal faiz, kaza tarihinden
2026 günlük emsal bedel 1.900-10.000 TL (segmente göre)

Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir?

Araç mahrumiyet bedeli (araçtan yoksun kalma tazminatı), trafik kazasına uğrayan aracın onarım süresince sahibinin araçtan yoksun kalması nedeniyle uğradığı ekonomik zararın karşılığıdır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre araç mahrumiyet bedeli “ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan süre içinde davacının, aynı nitelikteki ikame araç için ödemesi gereken bedel” olarak tanımlanır. 24.01.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay 4. HD 2021/26777 E. sayılı kanun yararına bozma kararı, araç kiralandığına dair fatura sunulmasa dahi hâkimin zararı bilirkişi raporuyla belirleyeceğini bağlayıcı biçimde hükme bağlamıştır.

Araç mahrumiyet bedelinin ayırt edici özellikleri ve hukuki çerçevesi şu noktalardadır:

  • Hukuki dayanak: Haksız fiil sorumluluğu (TBK m.49); zararın miktarı hâkim tarafından bilirkişi raporuyla takdir edilir.
  • Bağımsız tazminat kalemi: Hasar tazminatı, araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli birbirinden bağımsız üç ayrı kalem olup aynı davada birlikte talep edilir; biri diğerini ortadan kaldırmaz.
  • Sigorta kapsamı dışı: ZMSS ve kasko yalnızca doğrudan araç hasarı ile bedeni zararları karşılar; kullanım yoksunluğu dolaylı zarar sayıldığından poliçe teminatı dışındadır.
  • Sorumluluk yapısı: Kusurlu sürücü, araç maliki ve işleten müştereken ve müteselsilen sorumludur (KTK m.85); mağdur tazminatın tamamını bunlardan herhangi birinden ister.
  • Onarılabilir ve pert araç ayrımı: Onarılabilir hasarda makul tamir süresi, pert araçta ise kaza tarihinden emsal yeni araç edinilebilecek makul süreye kadar olan dönem esas alınır.
  • İkinci araca sahip olmak: Yargıtay yerleşik içtihadına göre mağdurun ikinci bir araca sahip olması mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmaz; somut araçtan yoksun kalma gerçek zarar oluşturur.

Araç Mahrumiyet Bedeli Videolu Anlatım

Aşağıdaki videoda yattı parası ile ikame araç bedeli arasındaki temel ayrım, makul tamir süresi kavramı ve fatura olmadan tazminat talebine ilişkin Yargıtay kararı ele alınmaktadır. 2026 yılı segment bazlı günlük emsal bedel uygulamaları örneklerle anlatılır. Pert araç vakalarında bekleme süresinin nasıl değerlendirildiği ve ticari araçlarda kazanç kaybı ile mahrumiyet bedelinin paralel olarak istenebilmesi videoda gösterilir.

İkame Araç Bedeli ve Araç Mahrumiyet Bedeli Farkı

İkame araç bedeli ve araç mahrumiyet bedeli kavramları uygulamada sık karıştırılır; aralarında ispat yöntemi ve hukuki nitelik bakımından temel fark vardır. İkame araç bedeli, kaza süresince gerçekten kiralanan ikame aracın faturaya bağlanmış kira tutarıdır; ispat fiili belgeye dayalıdır. Araç mahrumiyet bedeli ise araç fiilen kiralanmamış olsa bile mağdurun kullanım hakkından mahrum kalmasının emsal piyasa rayicine göre belirlenmesidir. Anılan Yargıtay kararı sonrası iki kalem aynı amaca hizmet eder; ancak ispat şekli farklı olduğundan aynı dava ve aynı dönem için ikisi birden talep edilmez. Mağdur lehine olan tek bir yöntem seçilir.

İkame araç bedeli ile araç mahrumiyet bedeli arasındaki temel farklar:

  • İspat yöntemi: İkame araç bedeli fiili kira sözleşmesi ve fatura ile, araç mahrumiyet bedeli bilirkişi raporu ile emsal piyasa rayicinden ispatlanır.
  • Fatura zorunluluğu: İkame araç bedeli için gerçek harcama belgesi gereklidir; mahrumiyet bedelinde fatura aranmaz.
  • Hesap tutar tabanı: İkame araç bedelinde faturada yer alan tutar esastır; mahrumiyet bedelinde bilirkişice tespit edilen günlük emsal bedel uygulanır.
  • Kasko ikame teminatı varsa: Kasko poliçe limiti dahilinde kısmi destek sağlar; kasko süresi sonrası kalan dönem için mahrumiyet bedeli talep edilir.
  • Aynı dönem için birlikte talep yasağı: İki kalem aynı süre için birleştirilmez; mağdur lehine olan yöntem seçilir, çifte tazminat önlenir.

Kasko ikame araç teminatı bulunan poliçelerde teminat süresi (genellikle 7-15 gün) içinde mahrumiyet bedeli talebi düşer; kasko süresi bittikten sonra araç hâlâ serviste ise kalan süre için kusurlu taraftan mahrumiyet bedeli talep edilir.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Şartları 2026

Araç mahrumiyet bedeli talebinde belirli şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Şartların eksikliği halinde dava reddedilir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre tazminat hakkının doğması için dört temel unsur aranır: aracın haksız fiil sonucu kullanılamaz hale gelmesi, talepte bulunanın aktif zilyetlik ve hukuki kullanım hakkı sahibi olması, kazada tam kusurlu bulunmaması ve aracın aktif kullanımının ortaya konulması. Fiili kira ilişkisi kurulması veya fatura sunulması şart değildir; ispat yöntemi bilirkişi raporuna bırakılmıştır.

  1. Trafik kazası veya haksız fiil sonucu kullanım kaybı: Araç haksız fiil sonucu kullanılamaz hale gelmiş olmalıdır. Doğal aşınma, mekanik arıza veya araç sahibinin kendi kusuruyla oluşan hasarlar kapsam dışındadır.
  2. Talepte bulunanın kusursuz veya az kusurlu olması: Tam kusurlu sürücü mahrumiyet bedeli talep edemez; kısmi kusurlu mağdurun talebi kusur oranı kadar indirim yapılarak hükmedilir.
  3. Aktif zilyetlik ve hukuki kullanım hakkı: Araç maliki, ruhsat sahibi veya geçerli kira sözleşmesi ile kiracı sıfatıyla aracı kullanan kişi talepte bulunur; üçüncü kişinin sıfatsız talebi kabul edilmez.
  4. Aracın aktif kullanımı: Araç günlük yaşamda fiilen kullanılmakta olmalıdır. Trafikten çekilmiş, depo halinde tutulan veya yıllarca atıl bırakılmış araçlar için talep zorlaşır. Aktif kullanım iş gidiş-geliş, ev-okul güzergahı, alışveriş, sosyal yaşam gibi günlük rutinle ortaya konulur.
  5. Kira faturası zorunluluğunun bulunmaması: İkame araç kiralandığına dair fatura sunulmasa bile mahrumiyet bedeli talep edilir; hâkim bilirkişi raporuyla zararı belirler.
  6. İkinci aracın varlığı engel değildir: Yargıtay yerleşik içtihadına göre mağdurun ikinci bir aracının bulunması mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmaz; somut araç için kullanım kaybı gerçek zarar oluşturur.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Kimden Alınır?

Araç mahrumiyet bedeli, haksız fiil sorumluluğu kapsamında kazaya neden olan tarafın yükümlülüğündedir. Mağdur, tazminatı kusurlu sürücü, araç maliki ve araç işletenden müştereken ve müteselsilen talep eder (TBK m.49, KTK m.85). Müteselsil sorumluluğun pratik sonucu, mağdurun tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden alabilmesidir; davalı arasındaki paylaşım iç ilişkide kalır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre ZMSS ve kasko mahrumiyet bedelini kapsam dışında bırakır; sigorta şirketine yöneltilen mahrumiyet talepleri reddedilir.

  • Kusurlu sürücü: Trafik kazasında asli veya tali kusurlu olan ve aracı kaza anında fiilen sevk ve idare eden kişi birinci derece sorumludur.
  • Araç maliki (ruhsat sahibi): Aracın tescil belgesinde malik olarak görünen gerçek veya tüzel kişi, sürücü olmasa bile işleten sıfatından doğan sorumluluğu üstlenir.
  • Araç işleten: Aracı kendi adına ve hesabına ekonomik fayda sağlamak amacıyla çalıştıran kişi sorumluluk kapsamındadır. Kiralık araçlarda kiracı, leasing araçlarda leasing şirketi işleten sayılır.
  • ZMSS sigortası kapsamı: ZMSS yalnızca doğrudan araç hasarı ile üçüncü kişilere verilen maddi ve bedeni zararları teminat altına alır; mahrumiyet bedeli kapsam dışıdır.
  • Kasko poliçesi: Hasarın kendi aracına yansıyan kısmını teminat altına alan isteğe bağlı sigortadır; kullanım yoksunluğu kasko genel şartları kapsamında değildir, sadece “ikame araç teminatı” ek paketinde kısmi destek sağlar.
  • Müteselsil sorumluluk pratik etkisi: Mağdur tazminatın tamamını davalılardan herhangi birinden ister; paylaşım tartışması iç ilişkide kalır ve mağduru ilgilendirmez.

Araç Mahrumiyet Bedeli Podcast Anlatımı

Araç mahrumiyet bedeli, yattı parası, ikame araç bedeli, makul tamir süresi, fatura şartı, kusurlu taraftan talep, pert araçta kullanım kaybı ve dava süreci bu podcast bölümünde sade ve hukuki dille anlatılmıştır.

Araç Mahrumiyet Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Araç mahrumiyet bedelinin hesabında iki parametre kullanılır: bilirkişinin tespit ettiği makul tamir süresi ve aracın segmenti ile piyasa koşullarına göre belirlenen günlük emsal kira bedeli. Hesap formülü “günlük emsal ikame araç bedeli × makul tamir süresi (gün)” şeklindedir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre hesap bilirkişi raporuyla yapılır; servisin fiilen tuttuğu süre değil teknik olarak makul kabul edilen onarım süresi esas alınır. Hesaplamada KDV dahil piyasa rayici uygulanır. Aracın kullanılması halinde katlanılacak yakıt ve lastik aşınması gibi zorunlu giderler tazminattan düşülür.

Hesaplama esasları:

  • Formül: Araç Mahrumiyet Bedeli = Günlük Emsal İkame Bedel × Makul Tamir Süresi
  • Örnek: Orta segment araç + 15 günlük makul tamir süresi + günlük 3.000 TL emsal bedel → 45.000 TL brüt tazminat
  • KDV dahil rayiç: Bilirkişi raporu KDV dahil piyasa kira bedelini esas alır.
  • Amortisman ve zorunlu gider mahsubu: Aracın kullanılsaydı katlanılacak yakıt, motor yağı, lastik aşınması gibi zorunlu giderler bilirkişi raporunda mahsup edilir.
  • Servisin fiili süresi değil makul süre: Servisin yoğunluğu, parça bekleme dışı bürokratik gecikme ve mağdurun aracı geç teslimi süreye eklenmez.
  • Kusur indirimi: Müterafik kusurlu mağdurun tazminatı kusur oranı kadar indirilir; %20 kusurlu mağdurun 45.000 TL brüt tazminatı net 36.000 TL’ye iner.
  • Yargı uygulamasında net rakam: Bilirkişi raporu sonrası mahkeme net tazminata hükmeder; uygulamada tipik vakalarda 30.000-120.000 TL bandı görülmektedir.

2026 Segment Bazlı Günlük Emsal Bedeller

Aşağıdaki tablo 2026 yılı kiralık araç piyasası ortalamalarını göstermektedir; somut tutar aracın yaşı, modeli, kilometresi ve şehir bazlı kiralık araç sektörü koşullarına göre bilirkişice belirlenir. Antalya, İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde turizm sezonu (Mayıs-Ekim) emsal bedelleri %20-40 oranında yükseltir. Lüks ve SUV segmentinde 2026 piyasası 2025’e göre %30-50 daha yüksektir. Ticari araçlarda kullanım yoksunluğu ile kazanç kaybı iki ayrı kalem olarak değerlendirilir; kazanç kaybı için ek belgeleme gerekir.

Araç Segmenti Hususi Araç (günlük TL) Ticari Araç
Ekonomik (Clio, Corsa, i20, Polo) 1.900 – 2.500 Mahrumiyet + ayrı kazanç kaybı
Orta segment (Passat, Civic, Megane, Astra) 2.500 – 3.500 Mahrumiyet + ayrı kazanç kaybı
SUV / Üst segment (RAV4, Tucson, Sportage, Tiguan) 4.000 – 6.500 Mahrumiyet + ayrı kazanç kaybı
Lüks (BMW 5, Mercedes E, Audi A6, Volvo S90) 6.500 – 10.000+ Mahrumiyet + ayrı kazanç kaybı
Ticari minibüs/kamyonet (gelir getirici) Bilirkişi raporu ile spesifik hesap
Taksi (T plakalı) Günlük net hasılat üzerinden ayrı hesap

Rakamlar piyasa ortalamasıdır; aracın modeli, yaşı, kilometresi, şehir bazlı piyasa koşulları ve onarım niteliği sonucu değiştirebilir. Kesin tutar mahkemece atanan bilirkişi raporuyla belirlenir.

Makul Tamir Süresi Kaç Gün Üzerinden Hesaplanır?

Makul tamir süresi, Yargıtay yerleşik içtihadıyla somutlaşmış teknik bir kavramdır. Bilirkişi tarafından hasar derecesi, kullanılacak yedek parçanın niteliği, parça tedarik süresi, işçilik gereksinimi, boyama-macunlama-kurutma süreçleri ile orijinal parça temin koşulları üzerinden belirlenir. Mağdurdan kaynaklı geç servis teslimi, servis yoğunluğu, idari ve bürokratik gecikmeler makul süreye eklenmez ve davalıya yüklenmez. Yargıtay içtihadı ile “servis tutanağına yansıyan gün” ile “makul tamir süresi” arasındaki ayrım kesinleşmiştir.

Makul tamir süresine dahil edilenler:

  • Hasarın ağırlığı ve niteliğine göre teknik işçilik süresi (saç düzeltme, kaynak, mekanik aksam değişimi, elektrik tesisat onarımı)
  • Orijinal yedek parça tedarik süresi (ithal parçalarda ortalama 7-21 gün, yerli parçalarda 1-7 gün)
  • Boyama, macunlama, astar ve cila uygulama süreçleri (boya türüne göre 3-7 gün)
  • Test sürüşü ve teknik kontrol işlemleri
  • Sigorta eksper incelemesi ve onay süreci (genellikle 2-5 iş günü)

Makul tamir süresine dahil edilmeyenler:

  • Mağdurun aracı kazadan sonra geç servise vermesinden kaynaklanan dönem
  • Servis yoğunluğu nedeniyle araca başlanamayan bekleme süresi
  • Sigorta şirketinin eksper raporunu geciktirmesi (bu dönem sigorta şirketinin ayrı sorumluluğunu doğurur)
  • Mağdurun servis ücretini geç ödemesinden kaynaklanan gecikme
  • Aracın çekici ile naklini geciktiren idari ve bürokratik süreçler

Onarılabilir araç ve pert araç süre başlangıç-bitiş ayrımı:

  • Onarılabilir araç (ekonomik tamir mümkün): Süre aracın servise giriş tarihinde başlar, makul tamir süresinin tamamlandığı tarihte sona erer.
  • Pert araç (tam hasar — ekonomik onarım mümkün değil): Süre kaza tarihinde başlar, emsal yeni araç edinilebilecek makul süre sonuna kadar (uygulamada 15-20 gün) devam eder.
  • Hasarsız ancak teknik kontrol gereksinimi: Süre aracın servise giriş tarihinde başlar, teknik kontrolün tamamlandığı tarihte biter.

Ticari Olmayan (Hususi) Araç Mahrumiyet Bedeli

Hususi araç mahrumiyet bedeli, aracın günlük yaşamda fiilen kullanıldığı vakalarda gündeme gelir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre ticari faaliyet veya gelir elde etme amacı olmayan, malik tarafından şahsi ihtiyaçlar için kullanılan araçlar bu kategoridedir. Hususi araç sahibinin ispat yükümlülüğü, aracın fiili kullanım gereksinimini ortaya koymakla sınırlıdır; gelir kaybı kalemi bu kategoride talep edilmez. İkinci araca sahip olmak, kira faturası bulunmaması veya araç kiralamamış olmak hususi araç mahrumiyet bedeli talebinin reddi sebebi olarak kabul edilmez. Mahrumiyet bedeli tek başına kalem olarak istenir; bilirkişi emsal piyasa rayicinden günlük bedeli belirler.

Hususi araç sahibinin ispat etmesi gereken unsurlar:

  • Aracın aktif günlük kullanımı: İş-ev ulaşımı, okul servisi, alışveriş, hastane ziyaretleri ve sosyal yaşam gibi rutin kullanım kanıtlanır. Tanık beyanı, yakıt fişi, otoyol geçiş kayıtları ve konut-işyeri mesafe belgesi delil olarak sunulur.
  • Aracın segment ve özellik bilgisi: Marka, model, üretim yılı ve donanım düzeyi ruhsat fotokopisi ve ekspertiz raporuyla belgelenir; bilirkişi emsal bedeli buna göre belirler.
  • Kazada kusur durumu: Kaza tespit tutanağı ve gerekirse ATK Trafik İhtisas Dairesi kusur raporu mağdurun kusursuz veya az kusurlu olduğunu ortaya koymalıdır.
  • İkinci araca sahip olmanın etkisi: Yargıtay yerleşik içtihadına göre ailenin ikinci araca sahip olması mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmaz.
  • Kira faturası şartı yoktur: Araç kiralandığına dair fatura sunulması zorunlu değildir; bilirkişi raporuyla emsal piyasa rayicinden hesap yapılır.
  • Talep tutarı bandı: 2026 uygulamasında hususi araç mahrumiyet bedeli orta segment için günlük 2.500-3.500 TL, 15 günlük makul tamir süresinde brüt 37.500-52.500 TL bandında belirlenir.

Ticari Araç Mahrumiyet Bedeli ve Kazanç Kaybı

Ticari amaçla kullanılan araçlarda (taksi, otobüs, minibüs, kamyon, kurye aracı, servis aracı, kiralık araç filoları) işleten kazadan iki ayrı zarara uğrar. Birinci kalem aracın kullanım yoksunluğundan doğan mahrumiyet bedelidir; ikinci kalem aracın gelir getirici fonksiyonunu yerine getirememesinden kaynaklanan doğrudan kazanç kaybıdır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre kazanç kaybı “aracın makul tamir süresi × ticari net günlük kazanç” üzerinden yürütülür; yakıt, lastik, sürücü ücreti, bakım gibi kaçınılan giderler tasarruf olarak mahsup edilir.

  • Kullanım yoksunluğu (mahrumiyet) kalemi: Aynı nitelikteki ticari aracın günlük emsal kira bedeli üzerinden bilirkişi tarafından hesaplanır.
  • Doğrudan kazanç kaybı kalemi: Vergi beyannamesi, e-fatura kayıtları, taksi günlük hasılat defterleri, taşımacılık sözleşmesi, sefer kayıtları ve serbest meslek makbuzu ile fiili kazanç ispatlanır.
  • Net günlük kazanç hesabı: Brüt günlük gelir – değişken giderler (yakıt, ücret, lastik, otoyol, bakım amortismanı) = net günlük kazanç kaybı.
  • Belgesiz talep reddedilir: Ticari kazanç kaybı talebi belge sunulmadan kabul edilmez; vergi beyannamesi, fatura, sefer kayıtları zorunlu delildir. Mahrumiyet bedeli ise bilirkişi raporuyla belgesiz talep edilir.
  • İki kalemin birlikte uygulanması: Mahrumiyet bedeli (emsal kira bedeli) + kazanç kaybı (fiili net kazanç) aynı davada paralel olarak istenir; iki kalem birbirini ortadan kaldırmaz, farklı zarar türlerini karşılar.
  • ZMSS kapsamı dışı: Yargıtay yerleşik içtihadına göre ticari kazanç kaybı ve mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası teminatı kapsamı dışındadır; sigorta şirketi bu kalemden sorumlu tutulmaz.

Hususi araç ile ticari araç tazminat farkları:

  • Kullanım yoksunluğu (mahrumiyet bedeli): Hem hususi hem ticari araçlarda emsal kira bedeli üzerinden talep edilir.
  • Doğrudan kazanç kaybı: Hususi araçta talep edilmez; ticari araçta vergi beyannamesi ve e-fatura ile ayrıca talep edilir.
  • Belgeleme yöntemi: Hususi araç için aktif kullanım ispatı (tanık beyanı, yakıt fişi, otoyol kayıtları); ticari araç için vergi beyannamesi, e-fatura ve sefer kayıtları gereklidir.
  • Talep yöneltilecek taraflar: Her iki tür araçta kusurlu sürücü, malik ve işletene müştereken ve müteselsilen yöneltilir.
  • ZMSS kapsamı: Her iki tür araçta sigorta teminatı dışında kalır; sigorta şirketine yönelik mahrumiyet talebi reddedilir.

Pert Araç Mahrumiyet Bedeli

Pert (tam hasar) durumu, aracın onarımının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmadığı ve ekspertiz raporuyla tescil edildiği vakalardır. Aracın tamamen kullanılamaz hale gelmiş olması mahrumiyet bedeli hakkını ortadan kaldırmaz; kullanım yoksunluğunun süreklilik kazandığı kabul edilir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre pert araçta kullanım yoksunluğu, kaza tarihinden aynı nitelikte yeni bir aracın piyasa koşullarında temin edilebileceği makul süreye kadar olan dönemi kapsar. Anılan içtihatta 48 günlük bekleme süresinin tek başına makul kabul edilemeyeceğine, bilirkişice piyasa koşullarının araştırılması gerektiğine hükmedilmiştir.

Pert araçta mahrumiyet bedelinin tespit esasları:

  • Süre başlangıcı: Kaza tarihidir. Sigorta eksperinin pert raporu düzenleme tarihi veya sigorta tazminatını alma tarihi esas alınmaz; süre kaza günü işlemeye başlar.
  • Süre bitişi: Yeni araç edinilebilecek makul süredir. Uygulamada 15-20 gün kabul edilir; aracın segmenti, marka ve model nadirliği, piyasa stoğu ve sovtaj sürecine göre değişir.
  • 48 günlük süre değerlendirmesi: Yargıtay, 48 günlük bekleme süresinin tek başına makul kabul edilmeyeceğine, bilirkişice piyasa koşulları araştırılarak değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Aracın satın alma tarihine kadar geçen tüm süre otomatik tazminat sebebi sayılmaz.
  • Pert tazminatı ve mahrumiyet bedeli ayrımı: Pert tazminatı (aracın kaza tarihindeki piyasa değeri) ile mahrumiyet bedeli (yeni araç temin süresinde kullanım yoksunluğu) iki ayrı kalemdir; pert tazminatı alınması mahrumiyet talebini engellemez.
  • Değer kaybı talep edilemez: Pert araçta aracın tam zayii oluştuğundan değer kaybı talebi konusuz kalır; mahrumiyet bedeli ve pert tazminatı bağımsız olarak istenir.
  • Sovtaj ve ihale süreci: İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/404 E. kararıyla ekspertiz çalışması, sovtaj belirlenmesi ve aracın pert ihalesine girmesi için makul süre 15 iş günü kabul edilmiştir. Süreyi aşan beklemeler ek bilirkişi incelemesi gerektirir.
  • Ticari pert araç ek kazanç kaybı: Pert ticari araçta mahrumiyet bedeline ek olarak yeni araç temin sürecinde kazanılması beklenen net gelir de talep edilir; iki kalem bağımsız hesaplanır.

Araç Mahrumiyet Bedeli Davası

Araç mahrumiyet bedeli davası kaza sonrası belirli aşamalardan geçer. Süreç belge toplama, noter ihtarnamesi, dava açma, bilirkişi incelemesi ve karar/icra aşamalarından oluşur. Belirsiz alacak davası (HMK m.107) olarak açılması düşük başlangıç harcı, zamanaşımı kesilmesi ve ıslah gerektirmeyen artırım gibi pratik avantajlar sağlar. Dava ortalama 12-18 ayda sonuçlanır; bilirkişi raporu itirazları ve ek rapor talepleri süreyi uzatır. Mağdurun fiilen araç kiralamaması veya fatura sunmaması dava reddine yol açmaz.

  1. Belge toplama aşaması: Kaza tespit tutanağı, varsa ATK kusur raporu, aracın hasar ve onarım sonrası fotoğrafları, ekspertiz raporu, servis giriş-çıkış belgeleri, ruhsat fotokopisi ve tanık ifadeleri toplanır. Ticari araçlarda gelir belgeleri de eklenir.
  2. Noter ihtarnamesi: Kusurlu sürücü, malik ve işletene noter aracılığıyla yazılı talep gönderilir. İhtarname tarihi yasal faiz başlangıcı bakımından önem taşır, zamanaşımı kesilmesinde kullanılır.
  3. Dava açılması: Görevli mahkemede belirsiz alacak davası açılır. Başlangıç değeri sembolik tutulur (örnek: 10.000 TL), bilirkişi raporu sonrası ıslah gerektirmeden talep artırılır.
  4. Tensip ve cevap aşaması: Hakim tensip zaptını çıkarır, davalılara dava dilekçesi tebliğ edilir. Davalı 2 hafta içinde cevap dilekçesi sunar, davacı 2 hafta içinde cevaba cevap (replik) verir.
  5. Bilirkişi incelemesi: Mahkeme makul tamir süresi, günlük emsal kira bedeli ve zorunlu gider mahsubu için bilirkişi atar; rapor 1-3 ay arasında sunulur.
  6. Bilirkişi raporuna itiraz: Taraflar rapora 2 hafta içinde itiraz eder; ciddi itiraz halinde ek rapor veya yeni bilirkişi heyeti atanır.
  7. Hüküm aşaması: Mahkeme bilirkişi raporu ve dosya kapsamını değerlendirerek karar verir. Kararda anapara, kaza tarihinden işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti ayrı ayrı belirtilir.
  8. İstinaf ve temyiz: Hüküm karşı tarafın aleyhine ise istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) ve gerektiğinde temyiz (Yargıtay) yoluna gidilir.
  9. İcra aşaması: Kesinleşen karar gönüllü ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır; maaş, banka hesabı, araç ve taşınmaz haczi uygulanır.

Dava süre ortalaması: İlk derece 12-18 ay; istinaf dahil 18-30 ay; temyiz dahil 24-36 ay. Yetersiz bilirkişi raporu, itiraz süreçleri ve davalı sayısına göre süre uzar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Araç mahrumiyet bedeli davasında görevli mahkeme davalıların sıfatına göre belirlenir. Sigorta şirketi davalı gösterildiğinde Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir; sigorta sözleşmesi ticari iş niteliğindedir. Sigorta şirketi davalı değilse ve davalı yalnızca gerçek kişi sürücü ile araç maliki ise Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Araç mahrumiyet bedeli davalarında sigorta şirketi genellikle davalı gösterilmediğinden Asliye Hukuk Mahkemesi uygulamada baskındır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021’de tasfiye edildiğinden trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarının temyiz incelemesi Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne devredilmiştir.

Görevli mahkeme ayrımı:

  • Asliye Hukuk Mahkemesi: Sigorta şirketi davalı olmayan, yalnızca gerçek kişi kusurlu sürücü ve araç maliki aleyhine açılan mahrumiyet bedeli davalarında görevlidir. Hususi araç sahiplerinin tipik tercih ettiği yoldur çünkü ZMSS şirketi mahrumiyet bedelinden sorumlu değildir.
  • Asliye Ticaret Mahkemesi: Davalılar arasında tacir sıfatı taşıyan tüzel kişi (kiralık araç filosu sahibi şirket, leasing şirketi, taşımacılık firması) bulunduğunda ve aracın işletilmesi her iki taraf için ticari iş niteliğinde olduğunda görevlidir.
  • Sigorta şirketi sorumluluğu olmadığı için sigortacı davalı gösterilmez: ZMSS şirketi mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığından bu kalem için sigorta tahkim komisyonu veya sigorta şirketi davası yolu kullanılmaz.
  • Değer ve görev: Asliye Hukuk Mahkemesi parasal limit fark etmeksizin trafik kazası tazminat davalarında genel görevli mahkemedir.

Yetkili mahkeme: KTK m.110 uyarınca davacı üç seçenek arasında serbest tercih eder: kazanın meydana geldiği yer mahkemesi, davalının yerleşim yeri mahkemesi veya davacının yerleşim yeri mahkemesi.

Gerekli Belgeler ve İspat Yükü

Araç mahrumiyet bedeli davasında ispat yükü davacı araç sahibine aittir. Mağdur aracın aktif kullanımı, kazadaki kusursuzluğu veya az kusurluluğu, makul tamir süresi veya pert durumu kanıtlamak zorundadır. Yargıtay yerleşik içtihadı belge zorunluluğunu yumuşatmış olsa da temel belgelerin eksikliği davanın seyrini etkiler ve tazminat tutarını düşürür. Ekspertiz raporu ve servis belgeleri makul tamir süresinin teknik dayanağını oluşturur; gelir belgeleri ticari araç davalarında kazanç kaybı talebi için zorunludur.

Mahkeme veya icra dosyasına sunulması gereken belgeler:

  • Kaza tespit tutanağı: Polis veya jandarmaca düzenlenen, kusur tespitini gösteren temel belge; davanın açılmasında zorunludur.
  • Adli Tıp Kurumu kusur raporu: Karmaşık ve çift araçlı kazalarda kusur dağılımının nihai tespitinde belirleyicidir.
  • Ekspertiz / hasar raporu: Sigorta eksperinin hasar tutar tespiti ve onarım yöntemi raporu; makul tamir süresinin teknik dayanağıdır.
  • Servis giriş-çıkış belgeleri: Aracın servise giriş ve çıkış tarihlerini gösteren resmi belgeler; fiili tamir süresinin başlangıç-bitiş tespitinde kullanılır.
  • Servis faturası: Onarım kalemlerinin parça ve işçilik dökümünü gösterir, hasar boyutunu somutlaştırır.
  • Araç ruhsatı ve sahiplik belgesi: Mağdurun aktif zilyetlik ve hukuki kullanım hakkı sahibi olduğunu gösterir, sıfat tespitinde zorunludur.
  • Pert ekspertiz raporu: Pert vakalarında onarımın ekonomik olmadığını ve sovtaj değerini gösterir, pert mahrumiyet bedeli hesabının temelidir.
  • Kira faturası (varsa): İkame araç bedeli davasında zorunlu, mahrumiyet bedeli davasında opsiyoneldir.
  • Vergi beyannamesi ve e-fatura: Ticari araç sahipleri için kazanç kaybı talebinde zorunlu belgedir.
  • Tanık beyanları: Aracın aktif günlük kullanımının kanıtlanmasında destekleyici delildir.
  • Otoyol geçiş kayıtları, yakıt fişi: Aracın fiilen kullanıldığını gösteren destekleyici belgelerdir.

İspat yükünde kritik nokta: 24.01.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay 4. HD 2021/26777 E. kararı, hâkimin kira faturası sunulmasa bile bilirkişi raporuyla zararı re’sen tespit edeceğini bağlayıcı biçimde hükme bağlamıştır. Anılan karar belgesizlik gerekçesiyle yapılan ret kararlarını hukuka aykırı hale getirmiş, mağdurun ispat yükünü hafifletmiştir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Zamanaşımı

Araç mahrumiyet bedeli davalarında zamanaşımı KTK m.109/1 uyarınca belirlenir. Zarar görenin zararı ve zarara neden olan kişiyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl uygulanır. Araç mahrumiyet bedeli yalnızca maddi hasara dayalı bir tazminat kalemidir. Ceza davalarına özgü uzamış ceza zamanaşımı (TCK m.66) bu kalemde uygulanmaz. Yaralanma veya ölüm doğurmuş bir kazada mağdur, bedensel zarar tazminatları için uzamış ceza zamanaşımından faydalanır; ancak aracın kullanım yoksunluğu kalemi için süre 2 yıl olarak sınırlı kalır. Zamanaşımının kesilmesi için icra takibi başlatılması, dava açılması veya borçlunun yazılı ikrarı yeterlidir.

Zamanaşımının kesilme yolları:

  • Sorumlulara karşı dava açmak (belirsiz alacak davası tüm alacak kalemi için zamanaşımını keser)
  • İcra takibi başlatmak (ilamlı veya ilamsız icra takibinin başlatılması zamanaşımını keser)
  • Sorumlunun borcu yazılı şekilde ikrar etmesi
  • Tahkim ön başvurusu
  • Zamanaşımı kesildikten sonra süre yeniden işlemeye başlar

Araç Mahrumiyet Bedeli İtiraz ve Dilekçe Örnekleri

Araç mahrumiyet bedeline ilişkin itiraz süreci iki ayrı senaryoda gündeme gelir. Mağdur, kusurlu tarafın eksik ödemesi veya ret kararına karşı itiraz hakkını kullanır; borçlu ise mağdurun başlattığı ilamsız icra takibine karşı 7 günlük yasal süre içinde itiraz eder. Mağdurun itirazı genellikle noter ihtarnamesi ile başlar, kabul görmezse Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tam tazminat davası açılır. Borçlunun icra takibine itirazı takibi durdurur; mağdur 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davası açmazsa takip düşer. Her iki senaryoda da dilekçenin teknik unsurları ve hukuki dayanak doğru kurulmadığında hak kaybı doğar.

A) Mağdurun itirazı — eksik ödeme veya ret halinde:

  • Kusurlu tarafa noter ihtarnamesi gönderilir; ihtarname tarihi yasal faiz başlangıcı ve zamanaşımı kesilmesi bakımından önem taşır.
  • İhtarname kabul görmez veya cevapsız kalırsa Asliye Hukuk Mahkemesi’nde HMK m.107 belirsiz alacak davası açılır.
  • Dava dilekçesinde bilirkişi raporundan sonra talep artırımı saklı tutulur.

B) Borçlunun itirazı — icra takibine itiraz:

  • Mağdurun başlattığı ilamsız icra takibine borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra müdürlüğüne yazılı itiraz eder.
  • İtiraz takibi durdurur; takibe devam edilebilmesi için mağdurun itirazın iptali davası açması gerekir.
  • Mağdur tebliğden itibaren 1 yıl içinde Asliye Hukuk Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açmazsa takip kendiliğinden düşer; bu süre hak düşürücü niteliktedir.
  • Yargıtay yerleşik içtihadına göre itirazın iptali davası belirsiz alacak davasına ıslah ile dönüştürülebilir.

İtiraz nereye yapılır?

  • İcra takibine itiraz: Takibi başlatan icra müdürlüğüne (tebliğden itibaren 7 gün içinde)
  • İtirazın iptali davası: Asliye Hukuk Mahkemesi (tebliğden itibaren 1 yıl içinde)
  • Belirsiz alacak davası: Asliye Hukuk Mahkemesi (zamanaşımı süreci içinde)
  • Değer kaybı + mahrumiyet bedeli birlikte: Aynı mahkemede birleşik yargılama yapılabilir

İhtarname Örneği

Dava açmadan önce noter ihtarnamesi gönderilmesi yasal faiz başlangıcı ve zamanaşımı kesilmesi bakımından mağdurun lehinedir.

İHTARNAME

İhtar Eden: [Ad Soyad — T.C. Kimlik No — Adres]
Muhatap: [Kusurlu Sürücü / Araç Maliki / İşleten — Adres]
Konu: …/…/2026 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin ödenmesi talebi.

…/…/2026 tarihinde [kaza yeri] mevkiinde meydana gelen trafik kazasında [muhatabın plakası] plakalı aracınız %…. oranında asli kusurlu bulunmuş, kaza tespit tutanağı ile bu husus belgelenmiştir. Kaza nedeniyle [plakam] plakalı aracım [tarih]-[tarih] arasında […..] gün serviste kalmıştır. Aracımdan yoksun kaldığım süre boyunca Yargıtay yerleşik içtihadı çerçevesinde, emsal piyasa rayicine göre günlük […..] TL × […..] gün = […..] TL araç mahrumiyet bedeli doğmuştur.

İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içinde belirtilen tutarın tarafıma ödenmesini; aksi halde kaza tarihinden işleyecek yasal faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretiyle birlikte aleyhinize belirsiz alacak davası açacağımı ve ilamsız icra takibi başlatacağımı ihtar ederim. ../../2026 — [Ad Soyad, İmza]

İtirazın İptali Dilekçesi Örneği

……….. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI’NA

DAVACI: [Ad Soyad — T.C. — Adres]
VEKİLİ: Av. Ahmet Geçgel — Meltem Mah. Meltem Blv. Antalya Spor Sit. B-2 Blok K7 D13 Muratpaşa/Antalya
DAVALI: [Kusurlu Sürücü / Malik / İşleten — Adres]
KONU: ……… İcra Müdürlüğü’nün 2026/….. E. sayılı takip dosyasındaki davalı itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi talebimizdir.
HARCA ESAS DEĞER: Şimdilik 50.000 TL (HMK m.107 belirsiz alacak — fazlaya, faize ve yargılama giderlerine ilişkin haklarımız saklıdır).

AÇIKLAMALAR

Müvekkilim, …/…/2026 tarihinde [kaza yeri]’nde meydana gelen trafik kazasında kusursuz bulunmuş, [araç plakası] plakalı aracı […..] gün serviste kalmıştır. Davalı sürücü-malik kusurlu bulunduğundan müvekkilim adına …….. İcra Müdürlüğü’nün 2026/…… E. sayılı dosyasında […..] TL araç mahrumiyet bedeli için ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Davalı tebliğden itibaren süresinde haksız itirazda bulunmuş, takip durmuştur.

Yargıtay yerleşik içtihadı uyarınca araç kiralandığına dair belge sunulmasa bile hakim zararı bilirkişi raporuyla belirler. Mahrumiyet bedeli, tutar tespit ekspertizi ile aracın segmenti ve makul tamir süresine göre […..] TL olarak hesaplanmıştır.

HUKUKİ NEDENLER: TBK m.49 ve devamı; KTK m.85, m.109, m.110; HMK m.107; İİK m.67; Yargıtay yerleşik içtihadı.

HUKUKİ DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, servis giriş-çıkış belgesi, servis faturası, araç ruhsatı, ……… İcra Müdürlüğü 2026/…… E. dosyası, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, yemin ve sair her türlü yasal delil.

TALEP SONUCU: Davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına; şimdilik […..] TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederim. Bilirkişi raporu sonrası ıslah ile artırım hakkımızın saklı tutulmasını, %20 icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini saygılarımla arz ederim. ../../2026 — Davacı Vekili, Av. Ahmet Geçgel.

Araç Mahrumiyet Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

Kusurlu taraf araç mahrumiyet bedelini gönüllü ödemediği takdirde mağdurun başvurabileceği hukuki yollar İcra ve İflas Kanunu ile HMK hükümlerine göre belirlenir. Süreç ilamsız icra takibi başlatma, borçlunun itirazı halinde itirazın iptali davası, ilamlı icra takibi ve gerektiğinde haciz uygulamalarından oluşur. Faiz başlangıcı kaza tarihidir; uygulanan faiz türü yasal faizdir. Ticari işletme davacı için avans faizi uygulanır, hususi araç sahibi için yasal faiz oranı geçerlidir. Dava dilekçesinde “kaza tarihinden itibaren yasal faizle” ibaresi eksik bırakıldığında mahkeme yalnızca dava tarihinden itibaren faize hükmeder.

  1. İlamsız icra takibi: Mahkeme kararı beklemeden ekspertiz raporu ve hesaplama belgesiyle başlatılır; borçlu tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir, haciz aşamasına geçilir.
  2. İtirazın iptali davası: Borçlu icra takibine itiraz ederse mağdur 1 yıl içinde Asliye Hukuk Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açmak zorundadır; aksi halde takip düşer ve yeni takip için zamanaşımı süresi içinde kalınması gerekir.
  3. Haciz uygulamaları: Takip kesinleştikten sonra maaş haczi (asgari ücretin %25’i hariç bölümü), banka hesabı haczi, motorlu taşıt ve taşınmaz haczi, ev eşyası haczi sırayla uygulanır.
  4. İlamlı icra: Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ilamlı icra takibi başlatılır; bu yolda borçlunun itiraz hakkı sınırlıdır ve takip daha hızlı ilerler.
  5. Faiz başlangıcı ve türü: Yasal faiz kaza tarihinden işler; ticari işten kaynaklanan davalarda avans faizi uygulanır. Hususi araç sahibi mağdur için yasal faiz uygulamasıdır.
  6. İcra inkar tazminatı: İtirazın iptali davasında kazanılan tutarın %20’si oranında icra inkar tazminatı talep edilir; bu kalem mağdura ek tazminat sağlar.

Araç Mahrumiyet Bedeli Belirsiz Alacak Davası

Araç mahrumiyet bedeli davası belirsiz alacak davası (HMK m.107) olarak açılır ve uygulamada bu yol tercih edilir. Belirsiz alacak davası, dava açıldığı sırada alacağın miktarının kesin olarak belirlenemediği ancak belirli kıstaslarla belirlenebileceği vakalarda kullanılır. Mahrumiyet bedeli davasında günlük emsal kira bedeli ve makul tamir süresi bilirkişi raporundan sonra netleşeceğinden belirsiz alacak davası mahrumiyet bedeli için doğrudan uygundur. Yargıtay yerleşik içtihadı, mahrumiyet bedeli için belirsiz alacak davası açılmasının hukuki yararı bulunduğunu ve itirazın iptali davasının da ıslah ile belirsiz alacak davasına dönüştürülebileceğini kesinleştirmiştir.

Belirsiz alacak davasının pratik avantajları:

  • Düşük başlangıç harcı: Dava harcı başlangıçta sembolik tutarda (örnek: 5.000 TL) yatırılır; bilirkişi raporu sonrası tam tutar üzerinden eksik harç tamamlanır.
  • Zamanaşımı kesilmesi: Dava açılmasıyla alacağın tüm kalemleri için zamanaşımı kesilir; mağdur sonradan ortaya çıkan ek zarar için yeni dava açmak zorunda kalmaz.
  • Islah gerektirmeyen artırım: Bilirkişi raporundan sonra talep, ayrı bir ıslah dilekçesi gerektirmeden artırılır; bu HMK m.107/2 hükmünden kaynaklanan kolaylıktır.
  • Hak kaybı riski azalır: Düşük rakamla açılan klasik davalarda sonradan artırım yapılamadığı için mağdur eksik tazminata mahkum kalır; belirsiz alacak davasında bu risk ortadan kalkar.
  • Vekalet ücreti hesabı: Belirsiz alacak davasında vekalet ücreti hükmedilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır; bu mağdur lehine ek bir avantaj sağlar.

Kaskodan İkame Araç Alınması Mahrumiyet Bedeli Talebine Engel midir?

Kasko poliçesinde ikame araç teminatı bulunan ve araç sahibinin teminattan fiilen yararlandığı dönemler için kusurlu taraftan araç mahrumiyet bedeli talep edilmez; mağdurun kullanım yoksunluğu fiilen giderilmiştir. Ancak kasko ikame araç teminatının süresi (genellikle 7-15 gün) sınırlıdır. Aracın onarımı süreyi aştığında veya kasko poliçesinde ikame araç teminatı bulunmadığında mahrumiyet bedeli hakkı doğmaya devam eder. Yargıtay yerleşik içtihadına göre kasko süreci ile mahrumiyet bedeli süreçleri birbirinden bağımsızdır; mağdur kaskodan yararlandığı dönem dışında kalan süre için kusurlu taraftan talep yapar.

  1. Kasko ikame araç süresi devam ederken: Teminat süresi içinde mahrumiyet bedeli talebi düşer; aynı zarar iki kez tazmin edilmez (rücu kuralı).
  2. Kasko süresi bittikten sonra araç hâlâ serviste: Kalan süre (kasko bitişi – makul tamir tamamlama) için kusurlu sürücü ve malikten mahrumiyet bedeli talep edilir.
  3. Kasko ikame araç teminatı bulunmuyorsa: Tüm onarım süresi için mahrumiyet bedeli hakkı tamdır; kasko hasar tazminatı ödese bile kullanım yoksunluğu ayrı kalem olarak istenir.
  4. Kaskosuz araç: Tüm zarar (hasar + değer kaybı + mahrumiyet bedeli) kusurlu taraftan talep edilir; ZMSS şirketi yalnızca karşı tarafa verilen hasar yönünden devreye girer ve mahrumiyet kalemini ödemez.
  5. Kasko sigorta şirketinin rücu hakkı: Kasko ikame araç teminatı kapsamında araç sahibine ödeme yapan sigorta şirketi, kusurlu tarafa rücu hakkını saklı tutar. Rücu ilişkisi sigorta şirketi ile kusurlu taraf arasındadır, mağduru ilgilendirmez.
  6. İki kalemin birlikte istenmesi yasağı: Aynı zarar dönemi için hem kasko ikame araç tazminatı hem kusurludan mahrumiyet bedeli istenmez; mağdur lehine olan yöntem seçilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararları

Yargıtay, araç mahrumiyet bedeline ilişkin yıllar içinde yerleşik içtihat oluşturmuştur. Bu kararlar fatura zorunluluğunun kaldırılması, makul tamir süresi kavramının somutlaştırılması, pert araçta hesap yöntemi, ticari araç kazanç kaybı ile mahrumiyet bedeli ayrımı ve ZMSS şirketinin sorumluluk kapsamının belirlenmesi konularında temel ilkeleri belirler. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021’de tasfiye edilmiştir; trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarının temyiz inceleme görevi 4. Hukuk Dairesi’ne devredilmiştir. 17. HD’nin eski kararları emsal olarak kullanılmaya devam etmektedir.

Fatura Olmadan Mahrumiyet Bedeli

29.09.2022 tarihli karar, 24.01.2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve bağlayıcı niteliğe kavuşmuş kanun yararına bozma kararıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu kararla yerel mahkemenin fatura sunulmadığı gerekçesiyle araç mahrumiyet bedeli talebini reddetmesini hukuka aykırı bulmuş ve şu ilkeleri kesinleştirmiştir:

  • TBK m.50/2 uyarınca araç kiralandığına dair belge veya ödeme makbuzu sunulmasa dahi hakim zararı bilirkişi raporuyla belirleyebilir.
  • Mahkeme, hasarın niteliğine göre makul tamir süresini ve aracın segmentine uygun emsal ikame araç bedelini bilirkişi marifetiyle tespit etmek zorundadır.
  • Fatura sunulamamış olmak tek başına talebin reddedilmesini gerektirmez; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir ve zarar gören haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararı sorumlulardan isteyebilir.
  • Belge eksikliğine dayalı redler 24.01.2023 tarihinden itibaren açılan davalarda kabul edilmez; karar tüm yerel mahkemeler için bağlayıcıdır.

Pratik sonucu: Sigorta şirketi veya kusurlu taraf “fatura yok” gerekçesiyle ödeme reddederse mağdur bu Yargıtay kararına dayanarak doğrudan dava açar; bilirkişi raporu emsal piyasa rayicinden tazminatı hesaplar. (Yargıtay 4. HD 2021/26777 E., 2022/11236 K.)

Makul Tamir Süresi Kavramı

17.01.2017 tarihli karar makul tamir süresi kavramını somutlaştırmış ve servisin fiili tamir süresinden ayrıştırmıştır. Karar ile şu ilkeler kesinleştirilmiştir:

  • Mahrumiyet bedeli hesabında servisin fiilen tamir için tuttuğu gün değil, hasarın niteliğine göre teknik olarak makul kabul edilen tamir süresi esas alınır.
  • Servis yoğunluğu, mağdurun aracı geç teslimi, ödeme sürecindeki gecikme gibi davalıdan bağımsız nedenler süreye eklenmez ve davalıya yüklenemez.
  • Makul tamir süresi hasar derecesi, parça tedarik koşulları, gereken işçilik ve teknik kontrol süresi dikkate alınarak bilirkişice teknik kıstaslarla belirlenir.
  • Mağdurun aracı kullansaydı katlanılacak yakıt, lastik aşınması, motor yağı gibi zorunlu giderler tazminat tutarından mahsup edilir.

Pratik sonucu: Servis raporunda 30 gün gözüken hasar bilirkişi tarafından 15 gün makul kabul edilir; fazla süre davalıya yüklenmez ve tazminat 15 gün üzerinden hesaplanır. (Yargıtay 17. HD 2014/15596 E., 2017/156 K.)

Pert Araçta 48 Günlük Sürenin Makullüğü

23.05.2016 tarihli karar pert ticari kamyonet vakasında 48 günlük bekleme süresinin tek başına makul kabul edilemeyeceği ilkesini ortaya koymuştur. Bilirkişi raporunun yalnızca kaza tarihi ile araç satın alma tarihi arasındaki süreyi esas alarak hesap yapması yetersiz bulunmuş ve dosya bozulmuştur. Karar ile getirilen ilkeler:

  • Pert araçta mahrumiyet süresi otomatik olarak kaza tarihinden satın alma tarihine kadar uzatılamaz; bu sürenin makul olup olmadığı bilirkişice piyasa koşulları araştırılarak değerlendirilmelidir.
  • Yeni araç temini için makul süre belirlenmeli, sonra somut tazminat bu makul süre üzerinden hesaplanmalıdır.
  • Bilirkişinin teknik değerlendirmesi yapmadan otomatik süre kullanması bozma sebebidir.
  • Pert araçta dahi yeni araç temin makul süresi 15-20 gün civarında kabul edilir; bunun ötesindeki bekleme süresi için mağdurun ek belge sunması ve makul gecikmenin somut nedeni ortaya konması gerekir.

Pratik sonucu: Pert araç sahipleri “yeni aracımı 60 gün sonra aldım” diye 60 günlük mahrumiyet bedeli talep edemez; bu süre bilirkişi raporunda makul kabul edilmediği takdirde 15-20 güne indirilir. (Yargıtay 17. HD 2016/1134 E., 2016/6228 K.)

Ticari Araç Kazanç Kaybı Hesap Yöntemi

Ticari araç sahibi için mahrumiyet bedeli ve kazanç kaybı hesabında uygulanacak yöntemi belirleyen yerleşik içtihattır. Karar ile getirilen ilkeler:

  • Ticari araç mahrumiyet zararı, aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin tespiti üzerinden hesaplanır.
  • Davacının aracı kullanamadığı dönemde bakım giderleri, amortisman ve diğer tasarruf ettiği miktarlar tazminat tutarından mahsup edilir; net tazminat bu mahsubun ardından belirlenir.
  • Kazanç kaybı hesabında vergi beyannamesi, e-fatura kayıtları, sefer kayıtları ve mali müşavir raporu zorunlu delildir.
  • Belgesiz kazanç kaybı talebi reddedilir; ancak mahrumiyet bedeli için bilirkişi raporu yeterlidir.

Pratik sonucu: Taksi şoförü için kazanç kaybı talep edilirken günlük net hasılat (taksimetre kayıtları, gelir vergisi beyanı) belge ile ispatlanmalı; mahrumiyet bedeli ise emsal taksi kira bedeli üzerinden bilirkişi raporuyla hesaplanır. (Yargıtay 17. HD 09.12.2019, E. 2017/5583, K. 2019/11651)

Mahrumiyet Bedeli ZMSS Kapsamı Dışıdır

Karar, araç mahrumiyet bedelinin zorunlu trafik sigortası teminatı dışında olduğunu açık biçimde hükme bağlamıştır. Bu içtihat sonraki kararlarda da sürdürülmüş ve yerleşik kabul olarak uygulamaya yerleşmiştir:

  • “Araç mahrumiyet zararı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması sebebiyle uğranılan dolaylı bir zarar olduğundan, ZMSS poliçe teminatına dahil değildir.”
  • Davalı sigorta şirketinin gerçek zarar olan hasar bedeli ve araç değer kaybı dışında kalan araç mahrumiyet zararından sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.
  • Ticari aracın çalıştırılamaması sonucu oluşan kazanç kaybı da ZMSS teminatı kapsamı dışındadır.

Pratik sonucu: Mahrumiyet bedeli için sigorta tahkim komisyonu veya sigorta şirketi aleyhine dava açılması anlamsızdır; talep doğrudan kusurlu sürücü, malik ve işletene yöneltilir. (Yargıtay 17. HD 2011/10283 E., 2011/8057 K.)

Pert Araçta Değer Kaybı İstenemez

04.11.2019 tarihli karar, pert araçlarda değer kaybı tazminatı talep edilmeyeceğini ve mahrumiyet bedeli ile pert tazminatının bağımsız iki kalem olarak isteneceğini hükme bağlamıştır:

  • “Pert olan araçta artık değer kaybı söz konusu olamayacağı gibi, tamirat süresi içinde ikame araç bedeli kavramı da değişir; bu durumda yeni aracın temin süresi esas alınır.”
  • Perte ayrılan aracın yerine aynı model ve yaşta aynı özelliklere sahip yeni bir aracın alınması için geçecek makul süre için piyasa araştırması yapılarak araç mahrumiyeti zararı belirlenir.
  • Pert tazminatı (aracın kaza tarihindeki piyasa değeri) ve mahrumiyet bedeli birbirinden bağımsız iki ayrı kalemdir; pert tazminatı alınması mahrumiyet talebini engellemez.

Pratik sonucu: Pert vakalarında talep edilen kalemler: 1) Pert tazminatı (aracın piyasa değeri eksi sovtaj bedeli), 2) Mahrumiyet bedeli (yeni araç temin makul süresi × günlük emsal bedel). Değer kaybı talebi konusuz kalır. (Yargıtay 17. HD 2017/2769 E., 2019/10127 K.)

İtirazın İptali Yerine Belirsiz Alacak Davası

Yakın tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararı, mahrumiyet bedeline ilişkin icra takibine itiraz halinde mağdurun itirazın iptali davası yerine doğrudan belirsiz alacak davası açacağını ve davanın hukuki yararının bulunduğunu hükme bağlamıştır:

  • “Dava itirazın iptali olarak açılması halinde dahi kazanç kaybının tespiti yargılama sırasında bilirkişi incelemesi sonunda belli olacaktır.”
  • Takip miktarını aşan kısım için ek dava açılır; itirazın iptali davasının ıslah ile belirsiz alacak davasına dönüştürülmesi de mümkündür.
  • İlk derece mahkemesinin işin esasına girmesi gerekirken hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddetmesi doğru görülmemiştir.

Pratik sonucu: Mahrumiyet bedeli için icra takibi sonrası borçlu itiraz ederse, mağdur ya itirazın iptali davası açar ya da doğrudan belirsiz alacak davası ile yeni hukuki yol seçer; her iki yol hukuken geçerlidir. (İstanbul BAM 9. HD 03.09.2025 T., 2025/1574 E., 2025/1277 K.)

Araç Mahrumiyet Bedeli Alanlar Yorumları

Araç mahrumiyet bedeli davalarında sigorta tekliflerinin gerçek aktüer hesabın altında kaldığı vakalar yaygındır. Aşağıdaki örnekler bürodan hizmet alan müvekkillerin somut deneyimlerinden alınmıştır. Aktüer hesap yöntemi ve doğru bilirkişi tayini ile tazminat tutarı kat kat değişmektedir. Tutarlar tahmini örneklerdir; her dava kendi koşullarına göre sonuçlanır. Vakalar 2026 piyasa koşullarına göre güncellenmiştir.

Antalya — Orta Segment Araç, 18 Günlük Onarım Süreci

Antalya’da arkadan çarpma sonucu hasar gören müvekkilin Volkswagen Passat marka aracı 18 gün serviste kaldı. Kusurlu sürücü ve maliki tutarsız teklif sundu: 25.000 TL götürü teklif kabul edilmedi. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde belirsiz alacak davası açıldı, başlangıç değeri 10.000 TL olarak yatırıldı. Bilirkişi raporunda makul tamir süresi 14 gün, günlük emsal bedel KDV dahil 2.800 TL olarak belirlendi. Yakıt ve lastik mahsubu sonrası net 14 × 2.800 – 3.500 TL = 35.700 TL tazminata hükmedildi. Kaza tarihinden işleyecek yasal faiz, %20 icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti ek olarak kazanıldı. Toplam ödeme sigorta teklifinin yaklaşık 2,5 katı.

Ankara — Ticari Minibüs Pert Vakası, Mahrumiyet + Kazanç Kaybı

Ankara’da şehir içi yolcu taşımacılığı yapan ticari minibüs tam kusurlu karşı aracın çarpması sonucu pert oldu. Yeni araç alınana kadar 22 gün geçti. Hem pert tazminatı (250.000 TL aracın piyasa değeri eksi sovtaj) hem mahrumiyet bedeli hem de kazanç kaybı birlikte talep edildi. Yargıtay yerleşik içtihadı çerçevesinde 22 günlük sürenin makul olup olmadığı bilirkişice değerlendirildi, makul süre 16 gün kabul edildi. Günlük emsal kira bedeli 3.500 TL × 16 gün = 56.000 TL mahrumiyet bedeli; vergi beyannamesi ile günlük net kazanç 2.200 TL × 16 gün = 35.200 TL kazanç kaybı hesaplandı. İki kalem aynı davada birleşik olarak istendi, mahkeme her iki kalemi bağımsız değerlendirip hükmetti. Toplam: 341.200 TL.

İzmir — Hususi Araç, İkinci Araç İtirazı Reddedildi

İzmir’de bir ailede iki araç bulunan müvekkilin Toyota Corolla aracı 12 gün serviste kaldı. Davalı taraf müvekkilin ailenin ikinci aracını kullandığını, mahrumiyet zararı oluşmadığını ileri sürerek tazminata itiraz etti. Yargıtay yerleşik içtihadına atıfla ikinci araca sahip olmanın mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmadığı, somut araç için kullanım yoksunluğunun gerçek zarar oluşturduğu ortaya konuldu. Bilirkişi raporunda günlük emsal bedel 2.600 TL, makul tamir süresi 10 gün belirlendi; zorunlu gider mahsubu sonrası net 22.000 TL’ye hükmedildi. Davalının itirazı reddedildi ve istinaf yoluna gidilmedi.

Bursa — Lüks Araç, Amortisman İndirimi Uygulaması

Bursa’da Mercedes E-Class marka müvekkil aracı 12 gün serviste kaldı. Davalı yüksek günlük kira bedeline itiraz etti ve amortisman indirimi talep etti. Bilirkişi raporu emsal piyasa rayicini KDV dahil 7.500 TL olarak belirledi; aracın kullanılması halinde katlanılacak yakıt (günlük 350 TL) ve lastik aşınması (günlük 120 TL) mahsup edildi. Net günlük tazminat 7.030 TL × 12 gün = 84.360 TL’ye hükmedildi. Davalının amortisman indirimi talebi Yargıtay yerleşik içtihadına uygun şekilde sadece zorunlu giderler için kabul edildi; daha fazla indirim talebi reddedildi.

Trafik kazasında tazminat alanların yorumlarına bakabilirsiniz; https://seckinavukatlik.com/trafik-kazasi-tazminat-alanlar-yorumlari/

Araç Mahrumiyet Bedeli Sık Sorulan Sorular

Araç mahrumiyet bedeli sigorta kapsamında mıdır?

Hayır. Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) yalnızca karşı tarafa verilen doğrudan araç hasarı ve bedeni zararları karşılar. Yargıtay yerleşik içtihadına göre araç mahrumiyet zararı dolaylı zarar sayıldığından ZMSS poliçe teminatı dışındadır. Kasko poliçesinde “ikame araç teminatı” varsa kasko süresi (genellikle 7-15 gün) için kısmen destek sağlar.

Araç kiralamadan araç mahrumiyet bedeli alınabilir mi?

Evet. 24.01.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay 4. HD 2021/26777 E. sayılı kararı uyarınca araç kiralandığına dair fatura sunulması zorunlu değildir. Hâkim bilirkişi raporuyla makul tamir süresi ve emsal kira bedelini tespit ederek mahrumiyet bedeline hükmeder.

Araç mahrumiyet bedeli kimden istenir?

Kusurlu araç sürücüsü, araç maliki (ruhsat sahibi) ve araç işletenden müştereken ve müteselsilen talep edilir. Mağdur tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden alır; davalı arasındaki paylaşım iç ilişkide kalır. ZMSS sigorta şirketi mahrumiyet bedelinden sorumlu değildir.

Araç mahrumiyet bedeli kaç gün üzerinden hesaplanır?

Servisin fiilen tuttuğu gün değil, bilirkişinin tespit ettiği makul tamir süresi esas alınır. Onarılabilir araçlarda hasar ağırlığı, parça tedarik süresi, işçilik ve teknik kontrol süresine göre değişir. Pert araçlarda kaza tarihinden yeni araç edinilebilecek makul süreye kadar olan dönem dikkate alınır (uygulamada 15-20 gün).

Pert araç mahrumiyet bedeli kaç gün?

Yargıtay yerleşik içtihadına göre pert araçlarda yeni araç edinilebilecek makul süre esas alınır. Uygulamada bu süre 15-20 gün olarak kabul edilir; araç segmentine, piyasa stok koşullarına ve sovtaj süreci uzunluğuna göre bilirkişi farklı süre belirler. 48 günlük gibi uzun süreler tek başına makul kabul edilmez.

Araç mahrumiyet bedeli günlük 2026 ne kadar?

2026 yılı piyasa ortalamalarına göre ekonomik segment araçlar için 1.900-2.500 TL, orta segment için 2.500-3.500 TL, SUV ve üst segment için 4.000-6.500 TL, lüks araçlar için 6.500-10.000 TL ve üzerindedir. Antalya ve İstanbul gibi turistik şehirlerde yaz sezonunda bu bedeller %20-40 oranında yükselir. Kesin tutar bilirkişi raporuyla belirlenir.

Araç mahrumiyet bedeli zamanaşımı ne kadar?

KTK m.109 uyarınca zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, kaza tarihinden itibaren her hâlükârda 10 yıllık mutlak zamanaşımı uygulanır. Araç mahrumiyet bedeli maddi hasara dayalı bir tazminat kalemi olduğundan, uzamış ceza zamanaşımı (TCK m.66) mahrumiyet kaleminde uygulanmaz; süre 2 yıl/10 yıl ile sınırlıdır.

Araç mahrumiyet bedeli belirsiz alacak davası olarak açılır mı?

Evet. Belirsiz alacak davası (HMK m.107) olarak açılır ve uygulamada bu yöntem baskındır. Düşük başlangıç harcı, zamanaşımının tüm alacak için kesilmesi, bilirkişi raporundan sonra ıslah gerektirmeyen artırım ve hak kaybı riskinin azalması gibi pratik avantajlar sağlar.

Araç mahrumiyet bedeli ödenmezse ne olur?

Gönüllü ödeme yapılmazsa ekspertiz raporu ve hesaplama belgesiyle ilamsız icra takibi başlatılır. Borçlu 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir; itiraz halinde 1 yıl içinde itirazın iptali davası açılır. Karar kesinleşince maaş haczi (asgari ücretin %25’i hariç), banka hesabı, motorlu taşıt ve taşınmaz haczi uygulanır.

Araç mahrumiyet bedeli itiraz nereye yapılır?

İcra takibine itiraz takibi başlatan icra müdürlüğüne tebliğden itibaren 7 gün içinde yazılı olarak yapılır. İtirazın iptali davası Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 1 yıl içinde açılır. Mağdurun eksik ödemeye karşı itirazı noter ihtarnamesi ile başlatılır; kabul görmezse belirsiz alacak davası açılır.

Kaskodan ikame araç alınması mahrumiyet bedeli talebine engel midir?

Kısmen. Kasko ikame araç teminatından yararlanıldığı dönem için mahrumiyet bedeli talebi düşer (aynı zarar iki kez tazmin edilmez). Kasko süresi (genellikle 7-15 gün) bittikten sonra araç hâlâ serviste ise kalan süre için kusurlu sürücüden mahrumiyet bedeli talep edilir. Kasko ikame teminatı bulunmayan poliçelerde tüm onarım süresi için talep hakkı vardır.

Araç mahrumiyet bedeli faiz ne zaman başlar?

Haksız fiilin gerçekleştiği kaza tarihinden itibaren yasal faiz işler. Dava dilekçesinde “kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle” ibaresinin açıkça yer alması gerekir; aksi halde mahkeme yalnızca dava tarihinden itibaren faize hükmeder. Davalı tüzel kişi tacir ise avans faizi uygulaması gündeme gelir; hususi araç sahibi mağdur için yasal faiz uygulamasıdır.

Araç mahrumiyet bedeli ispat yükü kimdedir?

İspat yükü davacı araç sahibindedir. Aracın aktif kullanımı, kaza tarihinde kazada kusursuzluk veya az kusurluluk, makul onarım süresi (servis belgeleri ile) ve aracın segmenti ispatlanmalıdır. Yargıtay yerleşik içtihadı kira faturası zorunluluğunu kaldırmış olsa da temel belgelerin eksikliği davanın seyrini etkiler.

Araç mahrumiyet bedeli e-Devlet’te görünür mü?

Hayır. Araç mahrumiyet bedeli hukuki bir dava hakkıdır; idari kayıtlarda yer almaz. Dava ve icra süreçleri UYAP sistemi üzerinden takip edilir; e-Devlet’te yalnızca dava ve icra durum bilgileri görüntülenir.

Araç mahrumiyet bedeli avukatlık ücreti ne kadar?

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) 2026 uyarınca dava değeri üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplanır. Dava kazanılırsa karşı tarafa yükletilen vekalet ücretine KDV ayrıca eklenir. Somut tutar dava değerine göre güncel AAÜT’den hesaplanır; özel anlaşma da yapılır.

Avukatsız dava açılabilir mi?

Yasal olarak avukatla temsil zorunluluğu yoktur. Ancak araç mahrumiyet bedeli davalarında makul tamir süresi tespiti, bilirkişi rapor itirazları, belirsiz alacak davası tekniği, faiz başlangıcı ve icra inkar tazminatı talepleri uzmanlık gerektirir. Avukatsız açılan davalarda usul hataları nedeniyle eksik tazminat veya tamamen ret kararları sık görülür. Trafik kazası avukatı sürecin teknik yönünü yönetir.

Araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken KDV dahil edilir mi?

Yargıtay yerleşik uygulamasında emsal kira bedeli KDV dahil piyasa rayici üzerinden hesaplanır; günlük bedel bilirkişice belirlenir. Fiilen kiralanmış ve fatura ibraz edilmiş ise fatura tutarının tamamı (KDV dahil) tazminat hesabına esas alınır.

İkinci aracım var, yine mahrumiyet bedeli alabilir miyim?

Evet. Yargıtay yerleşik içtihadına göre ailenin ikinci bir aracına sahip olması mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmaz. Somut araç için kullanım yoksunluğu gerçek zarar oluşturur; aracın günlük yaşamda fiilen kullanılması yeterli koşuldur. Davalının ikinci araç itirazı uygulamada genellikle reddedilir.

Mahrumiyet bedelinden yakıt ve lastik mahsup edilir mi?

Evet. Yargıtay yerleşik içtihadı uyarınca araç kullanılsaydı katlanılacak zorunlu giderler (yakıt, lastik aşınması, motor yağı, otoyol ücreti) bilirkişi raporunda mahsup edilir. Net tazminat brüt günlük emsal bedel eksi zorunlu giderler üzerinden hesaplanır.

Mahrumiyet bedeli için arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. Araç mahrumiyet bedeli davalarında zorunlu arabuluculuk uygulaması yoktur. Sigorta şirketine karşı açılacak davalarda arabuluculuk dava şartı uygulanır; ancak mahrumiyet bedeli sigorta şirketinden istenmediğinden mahrumiyet kalemi için zorunlu arabuluculuk şartı yoktur.

Araç Mahrumiyet Bedeli 2026 — Yattı Parası, Hesaplama Yöntemi ve Hak Arama Süreci

Araç mahrumiyet bedeli, trafik kazası sonucu hasar gören aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan ekonomik zararın kusurlu sürücü, araç maliki ve işletenden müştereken ve müteselsilen talep edilmesidir. Halk arasında “yattı parası” olarak da bilinir; ZMSS ve kasko kapsamı dışındadır. 24.01.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay 4. HD 2021/26777 E. sayılı kararı ile fatura sunma zorunluluğu kaldırılmıştır. Hesap “günlük emsal ikame araç bedeli × makul tamir süresi” formülüne dayanır; 2026 piyasa koşullarında günlük emsal bedeller segmentine göre 1.900-10.000 TL bandındadır. Pert vakalarında süre kaza tarihinden yeni araç temin makul süresine kadar olan dönemi (uygulamada 15-20 gün) kapsar.

Dava belirsiz alacak davası olarak Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır; sigorta şirketi davalı ise Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir. Yetki kaza yeri, davalı veya davacı yerleşim yerinden seçilir. Zamanaşımı öğrenmeden 2 yıl, kaza tarihinden 10 yıl mutlak süredir. Faiz kaza tarihinden işleyecek yasal faizdir; dilekçede ibarenin açıkça yer alması zorunludur. Ticari araçlarda mahrumiyet bedeline ek olarak kazanç kaybı vergi beyannamesi ve e-fatura ile belgelenir. Kasko ikame teminatı süresi içinde mahrumiyet bedeli düşer; süre sonrası kalan dönem için kusurlu taraftan talep yapılır. İcra takibinde kazanılan tutar üzerinden %20 icra inkar tazminatı ek olarak istenir.


Trafik kazası sonrası araç mahrumiyet bedeli ile birlikte araç değer kaybı ve yaralanmalı trafik kazası tazminatı de aynı davada talep edilir. Tüm hukuki süreç için trafik kazası avukatı ile çalışılması mağdurun süreç yönetiminde yararına olur.

Antalya’da yaşıyorsanız harita üzerinden ofisimize ulaşabilirsiniz: Seçkin Avukatlık Ofisi Konumu

İlgili Konular


Av. Ahmet Geçgel — Seçkin Avukatlık Bürosu
Meltem Mah. Meltem Blv. Antalya Spor Sit. B-2 Blok K7 D13, Muratpaşa / Antalya
Tel: +90 539 375 05 85 | E-posta: info@seckinavukatlik.com
Haritada Konumu Gör | seckinavukatlik.com

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir