Trafik Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı 2026 | Kol, Bacak, Organ

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı; Karayolları Trafik Kanunu m.85 kapsamında kusurlu sürücü, araç işleteni ve zorunlu trafik sigortasından talep edilen maddi ve manevi tazminattır. 2026 yılında 30 yaşında asgari ücretli bir kişi için aktüer hesapla kol kaybında 8-10 milyon TL, bacak kaybında 6-9 milyon TL, dalak kaybı dahil trafik kazası organ kaybı tazminatı talebinde 1,5-2 milyon TL çıkmaktadır; gelir düzeyi yükseldikçe bu tutarlar 14 milyon TL’ye kadar ulaşır. İş kazasından farklı olarak trafik kazası uzuv kaybı tazminatında maluliyet raporu SGK cetveli yerine Adli Tıp Kurumu (ATK) tablosu ve 30692 sayılı Yönetmelik esas alınarak düzenlenir; meslek kodu etkisi yoktur, anatomik kayıp belirleyicidir.

• Yasal dayanak: KTK m.85, m.90, m.109 + TBK m.49, m.54, m.56
• Maluliyet raporu: ATK ve 30692 sayılı Yönetmelik (meslek kodu uygulanmaz)
• Yetkili mahkeme: Asliye hukuk mahkemesi
• ZMSS bedeni zarar limiti (2026): 3.600.000 TL kişi başı (otomobil) — 18.000.000 TL kaza başı
• Kol kaybı tazminatı (30 yaş, asgari ücret): 8.000.000–10.000.000 TL
• Bacak kaybı tazminatı (30 yaş, asgari ücret): 6.000.000–9.000.000 TL
• El kaybı tazminatı (transmetakarp): 7.000.000–9.500.000 TL
• Dalak kaybı / tek organ tazminatı (%10): 1.500.000–2.000.000 TL
• Karaciğer hasarı Sınıf 2 (%30): 4.500.000–5.500.000 TL
• Manevi tazminat: 400.000–1.500.000 TL (uzuv/organ kaybı bandı)
• Zamanaşımı: 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (KTK m.109)
• Ceza zamanaşımı (varsa): Basit yaralama 8 yıl, ağır yaralama 15 yıl (TCK m.66)
• Zorunlu arabuluculuk: Sigorta şirketi davalı ise zorunludur (TTK m.5/A)

Trafik Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı Nedir?

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49, m.54 ve m.56 hükümlerine dayanarak kusurlu sürücü, araç işleteni ve zorunlu trafik sigortası şirketinden talep edilen maddi ve manevi tazminat hakkıdır. Hak, uzuv veya organ kaybının kalıcı nitelik taşıması koşuluyla doğar; geçici fonksiyon kaybı bu kapsam dışındadır. Trafik kazası organ kaybı tazminatı ise iç organların (dalak, böbrek, karaciğer, akciğer, bağırsak, üreme organları) tam veya kısmi kaybını kapsar ve aynı yasal çerçeveye tabidir.

Tazminat iki ana kalemden oluşur:

• Maddi tazminat: Tedavi giderleri, ameliyat, ilaç ve hastane masrafları, protez ve ortopedik aygıt bedelleri, fizik tedavi ve rehabilitasyon giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik kaybı, bakıcı gideri, ekonomik geleceğin sarsılması
• Manevi tazminat: TBK m.56 uyarınca fiziksel acı, psikolojik travma, estetik kayıp, sosyal yaşam kısıtlanması ve hayat kalitesi kaybı için hâkim takdiriyle belirlenen tutar

Muhatap öncelikle zorunlu trafik sigortası (ZMSS) şirketidir; SEDDK’nın 27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete düzenlemesiyle belirlenen 2026 yılı için 3.600.000 TL kişi başı bedeni zarar limiti dahilinde ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu limit aşılırsa kusurlu sürücüye, araç sahibine ve işletene karşı ek dava açılır.

Trafik Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır?

Uzuv veya organ kaybı yaşayan mağdurların tazminat sürecinde izleyeceği adımlar; hak kaybını önlemek ve gerçek tazminat tutarına ulaşmak açısından kritik öneme taşır.

• Tedavi tamamen tamamlandıktan sonra maluliyet raporu alın — tedavi devam ederken alınan raporlar kalıcı kaybı yansıtmaz, düşük oran üretir
• Kaza yeri fotoğrafları, trafik kaza tutanağı, hastane kayıtları ve tüm tedavi faturaları eksiksiz toplanır; güvenlik kamera görüntüleri 7-15 günde silinir, derhal yazılı talep ile yedeklenmesi istenmeli
• ATK veya yetkili sağlık kurulundan 30692 sayılı Yönetmelik’e göre maluliyet raporu alınır; sigorta şirketinin yönlendirdiği kuruma gitmek zorunlu değildir
• Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) şirketine yazılı başvuru yapılır; şirket 15 gün içinde yanıt vermekle yükümlüdür (KTK m.99)
• Sigorta şirketinin peşin uzlaşma teklifine ATK raporu ve aktüer hesap olmadan imza atılmaz; ibraname tüm tazminat haklarını kalıcı olarak sona erdirir
• Sigorta şirketi davalı ise dava öncesinde TTK m.5/A kapsamında zorunlu arabuluculuk şarttır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir
• Asliye hukuk mahkemesinde belirsiz alacak davası (HMK m.107) açılır; bilirkişi raporu sonrası talep miktarı artırılabilir

Sesli Dinle; Trafik Kazalarında Uzuv Kaybı Tazminatı

Trafik kazası uzuv ve organ kaybı tazminatı, kol kaybı, bacak kaybı, organ kaybı, maluliyet raporu, sigorta başvurusu ve dava süreci bu podcast bölümünde anlatılmıştır.

İş Kazası ile Trafik Kazası Uzuv Kaybı Arasındaki Farklar

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı ile iş kazası uzuv kaybı tazminatı; yasal dayanak, maluliyet tespiti, yetkili mahkeme, muhatap ve zamanaşımı bakımından önemli farklar gösterir. Trafik kazasında ATK ve 30692 sayılı Yönetmelik referans alınırken iş kazasında SGK Tüzük cetveli meslek koduyla birlikte uygulanır. Aynı kaza eş zamanlı olarak hem trafik hem iş kazası niteliği taşıyorsa her iki hat ayrı ayrı işletilebilir.

• Maluliyet raporu: İş kazasında SGK cetveli (meslek kodlu) — trafik kazasında ATK ve 30692 sayılı Yönetmelik
• Yetkili mahkeme: İş kazasında iş mahkemesi — trafik kazasında asliye hukuk mahkemesi
• Muhatap: İş kazasında işveren + SGK — trafik kazasında sigorta şirketi + sürücü/işleten
• Sigorta limiti: İş kazasında limit yok — trafik kazasında 3.600.000 TL kişi başı (2026)
• Güvence Hesabı: İş kazasında yok — trafik kazasında var (sigortasız/kaçak araç)
• Zamanaşımı: İş kazasında 10 yıl (Yargıtay HGK 2024/104) — trafik kazasında 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak
• Zorunlu arabuluculuk: İş kazasında uygulanmaz (7036 m.3/3) — trafik kazasında sigorta şirketi davalı ise zorunlu (TTK m.5/A)

Aynı uzuv kaybı iki sistemde farklı oran üretir; örneğin bir kol amputasyonu iş kazasında inşaat ustası için %65, ATK tablosunda anatomik olarak %57 oranı doğurabilir.

El ve Kol Kaybı Engellilik Oranları

El ve Kol Amputasyonlarında Engellilik Oranları

Trafik kazası uzuv kaybı tazminat davalarında ATK, 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in Tablo 2.7 verilerini referans alır. Bu değerler SGK Cetvel A ağırlık ölçülerinden farklıdır; meslek kodu içermez, doğrudan anatomik kayba göre engellilik yüzdesi verir. Kol kaybı, el fonksiyonunun tamamen yitirilmesi anlamına geldiğinden bacak kaybından daha yüksek engellilik oranı doğurur.

Üst ekstremite kayıpları — engellilik oranı (%):

• Omuz dezartikülasyon (kolun tamamı): %60
• Kol — deltoid/bisipital insersiyo arası: %57
• Ön kol — bisipital insersiyo distali → transmetakarp: %56
• El — MF eklemden tüm parmak kaybı: %54
• El — başparmak hariç tüm parmaklar (MF): %32
• Başparmak — KMK ekleminden: %23
• Başparmak — 1. metakarp 1/3 distali: %22
• Başparmak — MF eklem (kök boğum): %22
• Başparmak — IF eklem (uç boğum): %11
• İşaret/Orta — MF eklem (kökten): %11
• İşaret/Orta — PIF eklem (orta boğum): %8
• İşaret/Orta — DIF eklem (parmak ucu): %5
• Yüzük/Küçük — MF eklem: %5
• Yüzük/Küçük — PIF eklem: %4
• Yüzük/Küçük — DIF eklem: %3

Kaynak: 30692 sayılı Resmî Gazete, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği, Tablo 2.7.

Trafik Kazası Kol Kaybı Tazminatı

Trafik kazası kol kaybı tazminatı, en yüksek tazminat doğuran uzuv kaybı kalemlerinden biridir. 30 yaşında asgari ücretli bir mağdurun omuz dezartikülasyonunda (%60 engellilik) %100 karşı kusurla aktüer hesabı yaklaşık 9,6 milyon TL üretir; aynı kaza 25 yaşında 10,6 milyon TL, 40 yaşında 7,8 milyon TL düzeyinde tazminat doğurur. Gelir 50.000 TL net düzeyine çıktığında aynı engellilik oranı 30 yaşta 14,3 milyon TL tazminata ulaşır. Protez yenileme giderleri, fizik tedavi ve fantom ağrı tedavi masrafları bu tutara ayrıca eklenir.

Trafik Kazası Parmak Kaybı Tazminatı

Trafik kazası parmak kaybı tazminatı hesabında ATK ve 30692 sayılı Yönetmelik Tablo 2.7 esas alınır. ATK, SGK cetvelinden farklı olarak meslek kodunu değil anatomik fonksiyon kaybını esas alır; bu nedenle iş kazasıyla aynı parmak kaybı farklı oran üretebilir. Birden fazla parmak kaybında oranlar toplanmaz; Balthazard formülü uygulanır. Sigorta şirketi raporu çoğu zaman bakıcı gideri ve yaşam kalitesi kaybı kalemlerini atlar; bu kalemler dilekçeye ek talep olarak eklenir ve sigorta avukatı tarafından bilirkişi raporu denetlenir.

Ayak ve Bacak Kopmasında Engellilik Oranları

Ayak ve Bacak Amputasyonlarında Engellilik Oranları

Trafik kazası bacak kaybı tazminatı davasında ATK aşağıdaki engellilik oranlarını esas alır. Bacak kaybı sonrası yürüme bozukluğu, denge kaybı, protez ihtiyacı ve diğer eklemler üzerine binen aşırı yük Balthazard formülüyle ana orana eklenir.

Alt ekstremite kayıpları — engellilik oranı (%):

• Hemipelvektomi / Kalça dezartikülasyon: %50
• Diz üstü proksimal (femur üst): %48
• Diz üstü orta ve distal (femur alt): %45
• Diz dezartikülasyon: %43
• Diz altı proksimal (tibia üst): %40
• Diz altı orta ve distal (tibia alt): %38
• Syme amputasyonu (ayak bileği): %31
• Chopart amputasyonu (tarsal): %25
• Transmetatarsal amputasyon: %10
• 1. metatarsal amputasyon (başparmak taban): %3
• 2.–5. metatarsal amputasyon: %11
• MTF eklemden ayak başparmağı: %6
• IF eklemden ayak başparmağı: %3
• MTF eklemden 2.–5. ayak parmağı: %1
• MTF eklemden tüm ayak parmakları: %11

Kaynak: 30692 sayılı Resmî Gazete, Tablo 3.30.

Trafik Kazası Bacak Kaybı Tazminatı

Trafik kazası bacak kaybı tazminatı; motosiklet kazaları, yaya çarpmaları ve araç altında kalma gibi olaylarda sıklıkla gündeme gelir. 30 yaşında asgari ücretli bir mağdur için kalça dezartikülasyonunda (%50) %100 karşı kusurla aktüer hesabı yaklaşık 8 milyon TL tutarına ulaşır; aynı amputasyon 25 yaşta 8,8 milyon TL, 40 yaşta 6,5 milyon TL düzeyinde değerlendirilir. Diz üstü amputasyonlarda (%45–48) tutar 7–7,5 milyon TL bandına; diz altı amputasyonlarda (%38–40) ise 5–6 milyon TL bandına denk gelir. Protez giderleri, yaşam boyunca yenileme ihtiyacı ve fizik tedavi masrafları tazminata ayrıca eklenir.

Trafik Kazası Organ Kaybı Tazminatı

Trafik Kazası Organ Kaybı Tazminatı

Trafik kazası organ kaybı tazminatı; motorlu araç kazalarında karın veya göğüs travması, emniyet kemeri basıncı, direksiyon çarpması veya delici-kesici metal parça yaralanması sonucu iç organların kalıcı kaybı veya işlev yitimi nedeniyle talep edilen maddi-manevi tazminat hakkıdır. Her organ kaybı kalıcı engellilik doğurur ve ayrı bir tazminat kalemi oluşturur. Birden fazla organ kaybında oranlar toplanmaz; Balthazard formülü uygulanır: O₁ + [(100 − O₁) × O₂ ÷ 100]. Örneğin dalak kaybı (%10) + tek böbrek kaybı (%10) = %19’dur, %20 değil.

Organ kaybı / hasarı — engellilik oranı (%):

• Dalak kaybı (splenektomi): %10
• Tek böbrek kaybı — diğer normal: %10
• Tek böbrek kaybı — diğer aralıklı semptom: %20
• Tek böbrek kaybı — diğer sürekli tedavi: %25
• Her iki böbrek kaybı (diyaliz): %90
• Karaciğer hasarı Sınıf 1 (hafif): %15
• Karaciğer hasarı Sınıf 2 (kronik): %30
• Karaciğer hasarı Sınıf 3 (ağır): %50
• Karaciğer hasarı Sınıf 4 (yetmezlik): %95
• Karaciğer nakli: %70 + ek
• Tek akciğer kaybı (pnömonektomi): %10
• Akciğer hasarı — hafif: %20
• Akciğer hasarı — orta: %40
• Akciğer hasarı — ağır, kalp tutulumu: %80
• Mesane hasarı — aralıklı semptom: %5
• Mesane hasarı — sürekli tedavi: %15
• Mesane hasarı — kontrol edilemiyor: %20
• Mesane alındı (sistektomi): %30
• Pankreas nakli: %70 + ek
• Testis kaybı — tek taraflı: %10
• Testis kaybı — iki taraflı (kısırlık +%10): %20
• Prostatektomi: %20
• Penektomi: %20
• Nefrostomi: %30
• Üreterointestinal / Coffey: %20
• İleal loop: %30
• Sistostomi / Üretrostomi: %30
• Rahim/rahim ağzı — doğurganlık çağı (40 yaş öncesi): %15
• Rahim/rahim ağzı — menopoz sonrası: %2
• Yumurtalık/tüp — tek taraflı: %2
• Yumurtalık/tüp — iki taraflı, erken menopoz: %20

Dalak Kaybı Tazminatı

Dalak kaybı tazminatı, trafik kazalarında karın travması sonrası en sık görülen organ kaybı tazminatı kalemlerinden biridir. 30692 sayılı Yönetmelik uyarınca splenektomi sonrası engellilik oranı %10 olarak belirlenir. Kaza sonrası gelişen bağışıklık yetmezliği (asplenizm), tekrarlayan ağır enfeksiyon riski, pnömoni ve sepsis ihtimali bilirkişi tarafından ayrı arıza kalemi olarak Balthazard formülüyle ana orana eklenir.

• 30 yaşta asgari ücretli mağdur: ~1,5–1,6 milyon TL (%100 karşı kusur)
• 25 yaşta: ~1,8 milyon TL
• 40 yaşta: ~1,3 milyon TL
• Net gelir 50.000 TL düzeyinde (30 yaş): ~2,4 milyon TL
• Manevi tazminat: 200.000–600.000 TL
• Aşı ve profilaksi giderleri: Ömür boyu; pnömokok, meningokok, Hib aşıları ayrı kalem

Göz Kaybı Tazminatı

Göz kaybı tazminatı; trafik kazası, iş kazası, kavga veya patlama-yanma kaynaklı haksız fiillerde anatomik veya fonksiyonel körlük gelişmesi durumunda mağdurun talep ettiği maddi ve manevi tazminat hakkıdır. Tek gözde anatomik körlük veya fonksiyonel körlük (görme keskinliğinin 0,02 altına düşmesi) varlığında monokülarite kuralı uygulanır; maluliyet oranı %32 düzeyinde kesinleşir.

Yaş ve gelire göre tek göz kaybı (%32) tazminat tahmini:

• 25 yaşta asgari ücret: ~5.700.000 TL — net 50.000 TL: ~8.620.000 TL
• 30 yaşta asgari ücret: ~5.130.000 TL — net 50.000 TL: ~7.660.000 TL
• 35 yaşta asgari ücret: ~4.720.000 TL — net 50.000 TL: ~6.830.000 TL
• 40 yaşta asgari ücret: ~4.180.000 TL — net 50.000 TL: ~5.870.000 TL
• 50 yaşta asgari ücret: ~3.230.000 TL — net 50.000 TL: ~4.080.000 TL

Görme kaybı düzeyi — engellilik oranı (%):

• Tek göz anatomik körlük (göz yuvarlağı yok): %32
• Tek göz fonksiyonel körlük (görme < 0,02): %32
• Tek gözde %90 görme kaybı (diğer göz sağlam): %30–32
• Tek gözde %50 görme kaybı: %16–20
• İki gözde ileri derecede görme azalması: %50–80
• İki gözde tam görme kaybı: %90 (ağır engellilik)
• Diplopi (çift görme) eşlik ediyorsa: +%10–30 ek (Balthazard)
• Kalıcı lagoftalmi (kapak kapanma kusuru): Tek gözde +%5

%32 oranı Gelir Vergisi Kanunu m.31 uyarınca 3. derece engellilik kategorisine girer ve aylık vergi indirimi sağlar; ancak %40 eşiğinin altında kaldığından tek göz kaybı tek başına engelli kimlik kartı vermez. Diplopi veya başka uzuv hasarı eşlik ettiğinde Balthazard formülüyle %40 aşılır.

Böbrek Kaybı Tazminatı

Böbrek kaybı tazminatı; trafik kazası, iş kazası veya darp sonucu lomber bölge travması, böbrek rüptürü veya delici-kesici yaralanma nedeniyle yapılan nefrektomi sonrasında doğan maddi ve manevi tazminat hakkıdır.

Böbrek kaybı durumu — engellilik oranı ve tahmini tazminat (30 yaş, asgari ücret):

• Tek böbrek kaybı — diğer normal (%10): 1.500.000–2.000.000 TL
• Tek böbrek kaybı — diğer aralıklı semptom (%20): 3.000.000–4.000.000 TL
• Tek böbrek kaybı — diğer sürekli tedavi (%25): 4.000.000–5.000.000 TL
• Her iki böbrek kaybı — diyaliz (%90): 13.000.000–17.000.000 TL
• Böbrek nakli — transplantasyon (%70+): 10.000.000–14.000.000 TL

Manevi tazminat tek böbrek kaybında 250.000–700.000 TL, diyaliz bağımlılığında 800.000–2.000.000 TL bandında belirlenir.

Diyaliz bağımlılığında haftalık 3 seans, ulaşım ve beslenme rehabilitasyon masrafları ayrı tazminat kalemi olarak hesaplanır. Böbrek nakli yapılan mağdurlarda hayat boyu immünosupresif tedavi maliyeti (siklosporin, takrolimus, mikofenolat) yıllık 80.000–150.000 TL düzeyindedir; bu kalem aktüer hesapla bugünkü değere indirgenerek tazminata dahil edilir.

Safra Yolları, Sindirim Sistemi ve Stomalar

Trafik kazası organ kaybı tazminatı talebinde dalağın yanı sıra safra yolları yaralanmaları, mide ve bağırsak hasarları, pankreas yaralanmaları ve cerrahi sonrası açılan stomalar da ayrı kalıcı engellilik kalemleri oluşturur.

Safra yolları hasarı — engellilik oranı (%):

• Sınıf 1 — hafif, tedavi gerekmiyor: %10
• Sınıf 2 — tekrarlayan iltihap: %30
• Sınıf 3 — tıkanıklık giderilemedi: %50
• Sınıf 4 — kalıcı sarılık + karaciğer hasarı: %95

Sindirim sistemi hasarı — engellilik oranı (%):

• Sınıf 1 — şikâyet, ilaç gerekmiyor: %10
• Sınıf 2 — diyet ve düzenli ilaç: %25
• Sınıf 3 — tedaviyle iyileşmiyor, kilo kaybı: %50
• Sınıf 4 — kontrol edilemiyor, ağır kilo kaybı: %75

Cerrahi stomalar — engellilik oranı (%):

• Özofagostomi / Gastrostomi: %15
• Jejunostomi / İleostomi / İleal-poş anal anastomoz: %20
• Kolostomi: %10

Zorunlu Trafik Sigortası ve Güvence Hesabı

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı talebinde ilk muhatap zorunlu trafik sigortası (ZMSS) şirketidir. SEDDK’nın 27 Aralık 2025 tarihli düzenlemesiyle 2026 için kişi başı bedeni zarar limiti 3.600.000 TL, kaza başı limit otomobillerde 18.000.000 TL olarak belirlenmiştir.

Güvence Hesabı aşağıdaki durumlarda devreye girer:

• Araç plakası tespit edilememiş (kaçtı veya kayıt dışı kullanılan araç)
• Araç sigortasız çalıştırılıyor
• Sigorta şirketi iflas etmiş veya tasfiyeye girmiş
• Çalıntı araçla yapılan kaza
• Yabancı plakalı araç ve yeşil kart kapsamı dışında kalan haller

Güvence Hesabı’na guvencehesabi.org.tr üzerinden başvuruyla talep açılır.

Dava Süreci — Sigorta Şirketine Adım Adım

Dava Süreci — Sigorta Şirketine Karşı Adım Adım

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı davası beş temel aşamadan oluşur. Sigorta şirketinin peşin teklifine erken imza atmak, ATK raporundan önce uzlaşmak veya zamanaşımı süresini kaçırmak hak kaybı doğurur.

1. Kaza Sonrası Delil Toplama

• Kaza yeri fotoğrafları, trafik kaza tespit tutanağı, tanık iletişim bilgileri
• Hastane kayıtları, ameliyat raporları, epikriz belgeleri, tüm tedavi faturaları
• Çevre güvenlik kamera görüntüleri 7–15 gün içinde silinir; derhal yazılı talep ile yedeklenmesi istenmeli

2. Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru

• Kaza tarihi, plaka, TC kimlik, tutanak, sağlık kurulu raporu ve aktüer ön hesap dilekçeye eklenir
• Sigorta şirketi başvurudan itibaren 15 gün içinde yazılı yanıt vermekle yükümlüdür (KTK m.99)
• Peşin uzlaşma teklifi ATK raporu ve aktüer hesap olmadan imzalanmamalıdır

3. Zorunlu Arabuluculuk ve Dava Açılması

• Sigorta şirketine karşı açılacak davalar TTK m.5/A uyarınca zorunlu arabuluculuk kapsamındadır
• Arabuluculuk 3–6 hafta sürer; anlaşma sağlanamazsa son tutanak alınır
• Dava türü olarak belirsiz alacak davası (HMK m.107) tercih edilir

4. Bilirkişi ve Karar Aşaması

• Tıp doktoru, aktüer hesap bilirkişisi ve trafik kaza bilirkişisinden oluşan kurul görevlendirilir
• Bilirkişi raporunda: Balthazard formülünün eksiksiz uygulandığı, protez ve bakıcı giderlerinin eklendiği, TRH-2010 kullanıldığı denetlenmeli
• İlk derece kararı 1–2 yıl; istinaf 6–12 ay

Trafik Kazası İş Kazasıyla Aynı Anda Gerçekleşirse

Trafik kazası uzuv kaybı aynı zamanda iş kazası niteliği taşıyabilir; örneğin işverenin aracıyla göreve giderken kaza, servis aracında çarpma veya iş yerine ait kamyon kullanırken meydana gelen olay 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazasıdır. Bu durumda üç ayrı hukuki hat eş zamanlı yürütülür.

• Zorunlu trafik sigortası (ZMSS): Sigorta şirketine tazminat talebi; 2026 limiti kişi başı 3.600.000 TL
• SGK: Sürekli iş göremezlik geliri için SGK İl Müdürlüğü’ne başvuru
• İşveren: İş mahkemesinde 5510 m.21 ve TBK m.417 uyarınca maddi-manevi tazminat davası
• Karşı taraf (sürücü/araç sahibi): ZMSS limitini aşan kısım için asliye hukuk mahkemesinde ek dava

Zamanaşımı Kuralları

• Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı: 2 yıl — zararı ve sorumluyu öğrenme tarihi (KTK m.109)
• Mutlak zamanaşımı: 10 yıl — kaza tarihi
• Ceza davası varsa — basit yaralama: 8 yıl (TCK m.66/1-e)
• Ceza davası varsa — ağır yaralama: 15 yıl (TCK m.66/1-d)
• Güvence Hesabı başvurusu: 2 yıl — kazanın öğrenilmesi
• Sigorta şirketinin yanıt süresi: 15 gün — başvuru tarihi (KTK m.99)

Trafik Kazası Maluliyet Raporu Nasıl Alınır?

Trafik kazası maluliyet raporu, tedavi sürecinin tamamlanmasının ardından alınır. Henüz tedavi devam ederken alınan raporlar gerçek kalıcı kaybı yansıtmaz; erken alınan raporlar düşük oran üretir.

Başvuru yerleri:

• Sağlık Bakanlığı’nın yetkilendirdiği eğitim ve araştırma hastaneleri
• Devlet üniversitesi hastanelerinin sağlık kurulları
• Adli Tıp Kurumu (ATK) — sigorta şirketi yönlendirmesi veya mahkeme talebiyle

Sağlık kurulu raporuna itiraz hakkı tebliğden itibaren 30 gündür. Dava aşamasında ATK 3. İhtisas Kurulu raporu mahkeme talebiyle devreye girer; ATK raporu ile sağlık kurulu raporu çelişirse dosya ATK Üst Kuruluna gönderilir.

Trafik Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı Hesaplama

Trafik Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı Hesaplama

Mahkemelerde aktüer bilirkişi tarafından uygulanan tazminat hesaplama formülü; mağdurun gerçek ücreti, kusur dağılımı, ATK tarafından belirlenen maluliyet oranı ve TRH-2010 Yaşam Tablosu’na göre aktif-pasif dönem katsayıları birlikte değerlendirilerek kurulur. Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40 E., 2020/40 K. kararıyla %1,8 teknik faiz iptal edildikten sonra hesaplama iskonto uygulanmadan yapılır; bu da mağdura ödenen tutarı yaklaşık %15–30 oranında artırmıştır.

Formül: Tazminat = [(Yıllık Net Kazanç × (1 − Mağdurun Kusur Oranı)) × Maluliyet Oranı × Aktif Dönem Katsayısı] + [Asgari Ücret × Maluliyet Oranı × Pasif Dönem Katsayısı] + Tedavi Giderleri + Protez Masrafları + Bakıcı Gideri

• Yıllık net kazanç: Gerçek ücret esas alınır; banka kayıtları veya meslek odası tarifeleriyle ispatlanabilir
• Kusur oranı: Kaza tespit tutanağı ve trafik kaza bilirkişisi tarafından belirlenir
• Maluliyet oranı: ATK veya yetkili sağlık kurulu tarafından 30692 sayılı Yönetmelik tablolarına göre belirlenir
• Aktif dönem: Kaza tarihinden 60 yaşa kadar; gerçek ücret esas alınır
• Pasif dönem: 60 yaşından TRH-2010’a göre bakiye ömre kadar; brüt asgari ücret esas alınır
• Protez masrafları: Henüz satın alınmamış olsa bile aktüeryal hesapla tazminata eklenir
• Bakıcı gideri: Günlük yaşamda yardım ihtiyacı varsa ayrı tazminat kalemi

Hesaplama Örneği

30 yaşında, aylık net 28.000 TL asgari ücretle çalışan mağdur trafik kazasında sol bacağını diz altı orta seviyeden (tibia) kaybetmiştir. ATK %38 engellilik, karşı sürücü %100 kusurlu.

• Aktif dönem: 30 × 336.000 × %38 ≈ 3.830.400 TL
• Pasif dönem: 15 × 396.360 × %38 ≈ 2.259.252 TL
• Brüt maddi zarar: ≈ 6.089.652 TL
• Protez yenileme (ömür boyu): ≈ 600.000–800.000 TL ek kalem
• Manevi tazminat: 400.000–700.000 TL
• Toplam: ≈ 7.000.000–7.500.000 TL
  

Detaylı ve anında hesap için ; https://seckinavukatlik.com/trafik-kazasi-tazminati-hesaplama/

Trafik Kazası Organ Kaybı Yargıtay Kararları

Trafik kazası tazminat davaları 2021 yılına kadar Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nde görülmüş; bu davalar Yargıtay 4. Hukuk Dairesi‘ne devredilmiştir.

Yargıtay 4. HD 2018/1960 E., 2019/6280 K. — Yakınların Manevi Tazminat Hakkı

TBK m.56/2 uyarınca ağır bedensel zarara uğrayan kişinin yakınları manevi tazminat talep edebilir. Uzuv kaybı, kol veya bacak amputasyonu, gözün kaybedilmesi “ağır bedensel zarar” kapsamına girer.

Yargıtay 4. HD 2021/9671 E., 2021/2136 K. — TRH-2010 ve Eksik İnceleme

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı hesaplamasında TRH-2010 Ulusal Mortalite Tablosu’nun kullanılması zorunludur. Balthazard formülünün atlanması, gerçek ücretin araştırılmaması, protez ve bakıcı giderlerinin hesaba katılmaması bozma nedenidir.

Anayasa Mahkemesi 17.07.2020, E.2019/40, K.2020/40 — Teknik Faiz İptali

%1,8 teknik faiz (iskonto) yöntemi Anayasa m.13 ve m.35 ile bağdaşmaz bulunarak iptal edilmiştir. İptal sonrası hesaplama teknik faiz uygulanmadan yapılır; mağdura ödenen tutar yaklaşık %15–30 artar.

Yargıtay 3. HD, 10.09.2018 T., 2018/608 E., 2018/8208 K. — İleride Yapılacak Tedavi Giderleri

Konu: Uzuv kaybı ve sakatlık sonrası kullanılacak protez ile ortopedik aygıt bedelinin henüz satın alınmadan önce tazminat kapsamına alınıp alınamayacağı.

Hüküm: Sadece iyileşmeyi sağlayan giderler değil, sakatlığın artmasını önlemek için yapılması zorunlu giderler de tedavi giderlerinden sayılır. İleride yapılması zorunlu olan tedavi giderleri, henüz bu giderler yapılmadan önce talep edilebilir.

Pratik Sonucu: Uzuv kaybı sonrası kullanılacak protez ve ortopedik aygıtların bedeli bilirkişi tarafından piyasa değeri üzerinden hesaplanır ve tazminata dahil edilir; mağdurun protezi henüz satın almamış olması talebi engellemez.

Yargıtay 4. HD, 17.03.2015 T., 2014/10436 E., 2015/3237 K. — Aile Bireyinin Bakıcılığı

Konu: Mağdurun bakımını aile bireylerinin üstlenmesi durumunda bakıcı gideri tazminatı talep edilip edilemeyeceği.

Hüküm: Bakıma muhtaç mağdurun aile bireylerinden birine baktırması, Medeni Kanun m.185 kapsamındaki yükümlülük gerekçe gösterilerek bakıcı ücretini ortadan kaldırmaz. Bakıcı piyasa ücreti, aile bireyinin ücret almıyor olmasından bağımsız olarak tazminata dahil edilir.

Pratik Sonucu: Bakıcının eş, anne, baba veya çocuk olması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; piyasa bakıcı ücreti üzerinden hesaplanır.

Yargıtay 4. HD, 24.11.2022 T., 2021/18351 E., 2022/15412 K. — Bakıcı Ücretinin Brüt Hesabı

Konu: Bakıcı ücretinin hesaplanmasında hangi tarifenin esas alınacağı.

Hüküm: Bakıcı ücretinin hesaplanmasında kaza tarihindeki asgari ücretin brüt tutarının (tamamının) esas alınması gerekir; net tutar değil brüt asgari ücret üzerinden hesaplama yapılır.

Pratik Sonucu: Tam zamanlı bakım ihtiyacında yıllık brüt bakıcı maliyeti aktüer hesaba alınarak bugünkü değere indirgenir; 30 yaşında mağdurda ömür boyu bakıcı kalemi 5-8 milyon TL tutarına ulaşabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı ne kadar çıkar?

30 yaşında asgari ücretli bir mağdur için kol kaybında 8–10 milyon TL, bacak kaybında 6–9 milyon TL, tek göz kaybında 5–5,7 milyon TL, dalak kaybında 1,5–1,6 milyon TL aktüer hesabı çıkmaktadır. Tutarı belirleyen başlıca faktörler: yaş (genç mağdurda daha yüksek), gerçek ücret (asgari ücretin üzerindeyse orantılı artar), ATK maluliyet oranı ve karşı tarafın kusur yüzdesidir. Sigorta şirketinin peşin teklifi çoğunlukla gerçek tutarın yarısının altındadır.

Kulak kaybı trafik kazasında tazminata konu olur mu?

Evet. 30692 sayılı Yönetmelik kapsamında tek kulakta tam işitme kaybı %25–30, her iki kulakta tam işitme kaybı %55–70 engellilik oranı doğurur. Bu oranlar Balthazard formülüyle diğer uzuv kayıplarına eklenerek toplam maluliyet hesaplanır. Trafik kazasında kulak kaybı da kol veya bacak kaybıyla aynı aktüer hesap yöntemine tabidir.

Maluliyet oranı yüksekse emekliliğe hak kazanılır mı?

%40 ve üzeri maluliyet oranına ulaşan sigortalılar 5510 sayılı Kanun kapsamında malulen emeklilik başvurusunda bulunabilir; bu durumda yaş şartı aranmaz. Trafik kazası uzuv kaybı sonrası ATK raporu %40 eşiğini aşıyorsa SGK İl Müdürlüğü’ne ayrıca başvurulmalıdır.

Çalışmayan biri (ev hanımı, öğrenci) uzuv kaybı yaşarsa tazminat nasıl hesaplanır?

Çalışmayan mağdurlarda aktif dönem için asgari ücret esas alınır. Ev hanımı için yargı, evi yönetme ve çocuk bakımı işlevlerinin parasal karşılığını “ev kadını ücreti” olarak ayrı tazminat kalemi kabul etmektedir. Öğrenciler için beklenen gelir aktüer tarafından meslek odası tarife verileriyle belirlenir.

Haksız kusur yüklendim; kusur itirazı nasıl yaparım?

Trafik kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımını kabul etmek zorunlu değildir. Bilirkişi aşamasında kaza krokisi, araç hasar fotoğrafları, kamera görüntüleri ve tanık beyanlarıyla itiraz edilebilir. Kusur oranı tazminat tutarını doğrudan etkilediğinden bu itiraz sürecin en kritik adımlarından biridir.

Çocuk trafik kazasında uzuv kaybı yaşarsa tazminat nasıl hesaplanır?

Küçük çocuklarda aktif dönem 18 yaştan başlar. Aktif dönem geliri beklenen mesleğe göre aktüer tarafından belirlenir; çoğunlukla asgari ücret esas alınır. Manevi tazminat çocuğun yaşı ve psikolojik etkisi nedeniyle daha yüksek takdir edilir. Ebeveynler TBK m.56/2 uyarınca ayrıca manevi tazminat talep eder.

Yabancı uyruklu mağdur Türkiye’de trafik kazasında uzuv kaybı yaşarsa hak doğar mı?

Evet. Türk karasularında gerçekleşen kazalarda yabancı uyruklu mağdurlar da KTK m.85 ve TBK m.49 kapsamında tazminat talep edebilir. Dava Türk asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Sigorta şirketi tarafından yapılan peşin ödeme nihai ödemeden düşülür mü?

Evet. ATK raporu öncesinde yapılan ara ödeme, hükmolunacak nihai tazminattan mahsup edilir. Peşin ödemeyi kabul ederken kalan hakkı saklı tuttuğunuzu belirten yazılı irade beyanı alınmalı; ibra niteliğindeki belgelerden kaçınılmalıdır.

İki ayrı araç kazaya karıştı; her ikisi de kusurlu — sorumluluk nasıl paylaşılır?

Birden fazla aracın kusurlu olduğu kazalarda KTK m.88 uyarınca müteselsil sorumluluk doğar; mağdur tazminatın tamamını herhangi birinden talep edebilir. Ödeme yapan taraf diğerine kusur oranı nispetinde rücu eder.

Ceza davasında beraat kararı çıksa tazminat alınabilir mi?

Evet. Trafik kazası Ceza mahkemesindeki beraat kararı hukuk mahkemesini bağlamaz; iki yargılama bağımsızdır. “Atılı suç sabit değil” beraatle hukuk mahkemesi tazminata hükmedebilir.

Kaza nedeniyle kariyerim değişmek zorunda kaldı; kariyer kaybı tazminata dahil mi?

Evet. Uzuv kaybı nedeniyle mevcut mesleği sürdüremeyen mağdurun mesleki geleceğinin sarsılması “ekonomik geleceğin sarsılması” kalemi olarak tazminata dahil edilir. Cerrah, pilot, sporcu veya müzisyen gibi mesleklerde bu kalem belirleyici tutarlara ulaşır.

Kısmi kusur atfedildim; tazminat sıfıra iner mi?

Hayır. TBK m.52 uyarınca mağdurun kısmi kusuru tazminatı kusur oranında azaltır; sıfıra indirmez. %30 kusur atfedilirse tazminat %70 üzerinden hesaplanır.

Trafik kazasından sonra takılan protez uyum sağlamadı; ek tazminat talep edilebilir mi?

Evet. Protez uyumsuzluğu veya daha yüksek kaliteli proteze geçiş ihtiyacı doğarsa bilirkişi raporunun güncellenmesi talep edilir. Dava kesinleşmemişse talep artırımı; kesinleşmişse maluliyet artışı gerekçesiyle ek dava açılabilir.

Uzuv kaybı yaşayan mağdur dava sürecinde hayatını kaybederse ne olur?

Mağdurun ölümüyle tazminat hakkı sona ermez; mirasçılar maddi tazminat davasını devralır. Ayrıca ölümlü trafik kazası tazminatı hükümleri devreye girer; hak sahipleri destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep eder.

İş göremez olduğum süre için sigorta şirketinden geçici gelir kaybı talep edilebilir mi?

Evet. Tedavi ve iyileşme sürecinde çalışamayan mağdurun geçici iş göremezlik kaybı ayrı bir tazminat kalemi oluşturur. Bordro, SGK dökümü veya serbest meslek makbuzu ile fiili gelir kaybı ispatlanır.

Trafik kazası uzuv kaybı tazminatı ve organ kaybı tazminatı talepleri; ATK raporunun iyileşme sonu alınması, maluliyet oranının 30692 sayılı Yönetmelik tablolarına göre belirlenmesi, Balthazard formülünün eksiksiz uygulanması ve aktüer hesabın TRH-2010 Yaşam Tablosu’na göre yapılmasıyla tahsil edilir.

Seçkin Avukatlık Bürosu — Ofis Konumu
Tel: +90 539 375 05 85 · info@seckinavukatlik.com

İlgili konular: Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminatı   · Trafik Kazası Avukatı · Trafik Kazası Tazminat Hesaplama · Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı

Resmi kaynaklar: Adli Tıp Kurumu · Güvence Hesabı · 30692 sayılı Yönetmelik