Sigorta Avukatı | Trafik Kazası, Kasko ve Sigorta Davaları 2026

Sigorta avukatı; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında, sigorta poliçelerinden doğan uyuşmazlıklarda taraf haklarını savunan ve tazminat süreçlerini yöneten hukukçudur. Trafik kazası kaynaklı bedensel zararlar, araç değer kaybı, kasko reddi ve rücu davalarında sigorta şirketlerine karşı yürütülen profesyonel temsil hukuki süreçlerin esasını oluşturur. Seçkin Avukatlık bünyesinde Av. Ahmet Geçgel, haksız ret ve eksik ödeme kararlarına karşı Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde süreci yürütmekte; maddi ve manevi tazminat kalemleri güncel Yargıtay içtihatları ve aktüeryal hesaplamalar doğrultusunda değerlendirilmektedir.

Sigorta Avukatı Telefon Numarası, Adres Bilgileri

Sigorta uyuşmazlıklarında doğru hukuki yaklaşımın belirlenmesi için ön görüşmede poliçe metni, hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, sigorta şirketinin yazılı yanıtı, varsa eksper raporu ve sağlık kurulu raporları birlikte değerlendirilir. Türkiye geneli sigorta dosyaları UYAP üzerinden takip edilmekte, Sigorta Tahkim Komisyonu süreçleri elektronik ortamda yürütülmektedir. Bu nedenle Antalya dışından yürütülen dosyalarda fiziki ofise gelme zorunluluğu bulunmamakta; vekaletname uzaktan düzenlenebilmekte ve süreç dijital ortamda ilerletilebilmektedir.

Sigorta Türleri ve Avukatlık Hizmet Alanları

Türk hukukunda sigortalar, yaptırılma zorunluluğuna ve sözleşmenin niteliğine göre ikiye ayrılır. Zorunlu sigortalar, mevzuat tarafından kişiye veya işletmeye yaptırılma yükümlülüğü getirilen sigortalardır; ihtiyari sigortalar ise tamamen kişinin iradesine bırakılmıştır. Her iki kategoride de uyuşmazlık doğduğunda sigorta avukatı süreci yürütür; ancak görevli mahkeme, başvuru yolu ve zamanaşımı süreleri sigorta türüne göre farklılaşır.

Zorunlu sigortalar (kanun gereği):

• Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) — 2918 sayılı KTK m. 91
• Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) — 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
• Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası — 4925 sayılı Kanun
• Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası
• Tıbbi Kötü Uygulama Zorunlu Sorumluluk Sigortası — 1219 sayılı Kanun
• Avukat, Noter, Mali Müşavir Mesleki Sorumluluk Sigortaları
• Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası

İhtiyari sigortalar (iradi):

• Kasko sigortası (kendi aracın hasarı)
• İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMM) — zorunlu trafik limitleri üstü teminat
• Konut sigortası, işyeri yangın sigortası
• Sağlık sigortası, hayat sigortası
• Ferdi kaza sigortası, seyahat sigortası
• Nakliyat sigortası, yük ve emtia sigortaları
• Tarım ve hayvancılık sigortaları (TARSİM)
• Mühendislik sigortaları (inşaat, montaj, makine kırılması)

Sigorta Avukatı ile Sigorta Şirketi Avukatı Farkı

Hukukumuzda “sigorta avukatı” tek bir meslek tanımı değildir; uygulamada iki farklı pozisyonu işaret eder. Bu ayrım, müvekkilin haklarının korunması bakımından kritik öneme sahiptir. Sigorta şirketinin ödeme yapmasından menfaati olan zarar gören veya sigortalı, sigorta şirketinin kadrolu avukatından hizmet alamaz; menfaat çatışması nedeniyle bağımsız bir vekilin temsil etmesi zorunludur. Avukatlık Kanunu m. 38 uyarınca menfaat çatışan davalarda vekil yer alamaz.

Sigorta Hukuku Nedir?

Sigorta hukuku, sigorta sözleşmelerinden doğan hak ve yükümlülükleri düzenleyen özel hukuk dalıdır. Hukuki dayanağını oluşturan temel mevzuat 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1401 ila 1520. maddeleri ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu hükümleridir. Trafik sigortaları yönünden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, tüketici sıfatıyla yapılan sözleşmeler yönünden 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun tamamlayıcı düzenlemeler içerir.

Sigorta hukukunun kapsadığı temel ilişki türleri şunlardır:

• Sigortacı–sigortalı ilişkisi: Poliçenin kurulması, primin ödenmesi, rizikonun gerçekleşmesi ve tazminat ödenmesi süreçleri.
• Sigortacı–üçüncü kişi ilişkisi: Zorunlu mali sorumluluk sigortalarında zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurma hakkı (KTK m. 97).
• Halefiyet ilişkisi: TTK m. 1472 uyarınca sigortacının ödeme yaptıktan sonra sigortalının yerine geçmesi.
• Rücu ilişkisi: Sigortacının sigortalıya veya kusurlu üçüncü kişilere karşı geri alım talebi.

Sigorta Avukatı Ne Yapar?

Sigorta avukatı, poliçe kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi halinde delil tespiti, hasar ihbarı ve tazminat tahsili süreçlerini yönetir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2019/3292 E., 2021/1848 K. sayılı kararı ile yerleşik hale gelen TRH-2010 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemine dayalı aktüeryal tazminat hesaplamalarını denetler; Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı kararı sonrası KTK m. 90 hükmüne göre Genel Şartlar yerine aktüerya bilimi esaslarının uygulanmasını sağlar.

Sigorta avukatının görev alanları:

• Poliçe inceleme ve teminat analizi: Genel şartlar, özel şartlar, istisnalar, muafiyet miktarları ve teminat limitlerinin değerlendirilmesi.
• Hasar dosyası inşası: Kaza tespit tutanağı, alkol raporu, kusur raporu, fatura, hastane raporu, SGK hizmet dökümü, maluliyet raporunun toplanması.
• Yazılı başvuru hazırlanması: KTK m. 97 uyarınca sigorta şirketine yapılması zorunlu yazılı başvuru ve 15 günlük süre takibi.
• Sigorta Tahkim Komisyonu süreci: 5684 sayılı Kanun m. 30 kapsamında başvuru, raportör ve hakem heyeti aşamalarının yürütülmesi.
• Dava açılması: Asliye Ticaret Mahkemesi veya Tüketici Mahkemesi nezdinde tazminat davası ile rücu davasının takibi.
• Ekspertiz ve bilirkişi raporlarının itirazı: Hasar tespit raporundaki teknik hatalara ve hesap unsurlarındaki eksikliklere yönelik itirazlar.
• İcra takibi: Kesinleşen ilamın ve Tahkim Komisyonu kararlarının İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsili.
• Temerrüt faizi hesabı: Ret veya eksik ödeme tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizinin doğru hesaplanması.

Sigorta Avukatına Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Rizikonun gerçekleştiği andan itibaren, özellikle hasar dosyası açılmadan ve sigorta şirketleri ile ibraname imzalanmadan önce hukuki destek alınması esastır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre, eksik ödeme hallerinde imzalanan makbuz niteliğindeki ibranameler bağlayıcı değildir; iki yıllık yasal süre içinde iptali ve fark tazminatı talep edilmesi mümkündür. Bedensel zararlı olaylarda ise ceza kanunundaki uzamış zamanaşımı süreleri dolmadan dava ikame edilmelidir.

Avukata başvurulması gereken somut durumlar:

• Sigorta şirketinin tazminat talebini kısmen veya tamamen reddetmesi.
• Sunulan teklifin gerçek zararın altında kalması (eksik ödeme).
• KTK m. 97 başvurusuna 15 gün içinde cevap verilmemesi.
• Sigorta şirketinin hasar dosyasını “teminat dışı”, “beyan yükümlülüğü ihlali” veya “poliçe şartlarına aykırılık” gerekçesiyle reddetmesi.
• Yaralanmalı, sakatlanmalı veya ölümlü trafik kazasının gerçekleşmesi.
• Maluliyet oranı ve aktüeryal hesaplama konusunda anlaşmazlık çıkması.
• Araç değer kaybı talebinin reddedilmesi.
• Sigorta şirketinin rücu talebiyle aleyhe icra takibi başlatması.
• İbraname veya feragat sözleşmesi imzalanması teklif edilmesi.
• Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yoluna başvuru kararının alınması gereken aşama.

Sigorta Avukatı Ücretleri 2026

2026 yılı Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), 4 Kasım 2025 tarih ve 33067 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Sigorta uyuşmazlıkları parasal değer içerdiğinden nispi tarife uygulanır; ancak hesaplanan tutar davanın görüldüğü mahkemenin maktu ücretinden düşük olamaz. Asliye Ticaret ve Asliye Hukuk Mahkemelerinde maktu ücret 45.000 TL, Tüketici Mahkemelerinde 22.500 TL‘dir. Vekalet sözleşmesinde başarı ücreti kararlaştırılması halinde, Avukatlık Kanunu m. 164/2 uyarınca bu oran dava değerinin %25’ini geçemez.

AAÜT 2026 — Nispi Tarife (Üçüncü Kısım) Dilimleri:

AAÜT 2026 — Maktu Ücretler ve Danışma Tarifesi:

Hesaplama örneği: 1.500.000 TL değerinde bir tazminat davasında nispi vekalet ücreti şu şekilde hesaplanır: İlk 600.000 TL için %16 = 96.000 TL; sonraki 600.000 TL için %15 = 90.000 TL; kalan 300.000 TL için %14 = 42.000 TL. Toplam: 228.000 TL.

Önemli ücret kuralları:

• Karşı taraf vekalet ücreti dava kazanılması halinde karşı taraftan tahsil edilir ve avukata aittir (Av. K. m. 164/son).
• Sözleşmeyle kararlaştırılan başarı ücreti, dava değerinin %25’ini geçemez (Av. K. m. 164/2).
• Nispi hesaplama mahkemenin maktu ücretinden düşük çıkarsa, maktu ücret esas alınır (AAÜT m. 13).
• Tarife altında ücret kararlaştırılamaz; aksi takdirde sözleşmenin ücret hükmü geçersizdir.
• Vekalet sözleşmesi yazılı yapılmazsa AAÜT tarifesi esas alınır.
• İstanbul Barosu Tavsiye Niteliğindeki Asgari Ücret Tarifesi, AAÜT’den yüksek meblağlar önerir ancak bağlayıcı değildir.
• Adli yardım kapsamında ücretsiz hukuki yardım almak için baro Adli Yardım Bürosuna başvuru yapılabilir.

Kaynak: TBB AAÜT 2026 Resmi Gazete Duyurusu ve İstanbul Barosu Ücret Tarifeleri.

Sigorta Poliçesi Anlaşmazlıklarında Avukatın Rolü

Sigorta poliçesi anlaşmazlıklarında avukatın rolü, teknik şartlardaki belirsizlikleri hukuki çerçevede yorumlamak ve müvekkilin haklarını korumaktır. Poliçe metinleri standart sözleşme niteliğindedir ve TBK m. 25 anlamında genel işlem koşulu sayılır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre, genel şartlar ile özel şartlar arasındaki çelişkide sigortalı lehine yorum ilkesi uygulanır; aleyhe yorum getiren ve sigortalının makul beklentilerine aykırı düşen hükümler yazılmamış sayılır.

Avukatın poliçe inceleme aşamasında değerlendirdiği başlıca unsurlar:

• Teminat kapsamı: Hangi rizikoların güvence altına alındığının tespiti.
• İstisnalar: Sigorta şirketinin sorumlu olmadığı haller ve bunların poliçede açıkça yer alıp almadığı.
• Muafiyet miktarları: Sigortalının her hasarda katlandığı bedelin makullüğü.
• Beyan yükümlülüğü: Poliçe yapılırken yapılan beyanların doğruluğu (TTK m. 1435 ila m. 1443).
• Sigorta bedeli ve sigorta değeri ilişkisi: Eksik veya aşkın sigorta hallerinin tespiti.
• Süre koşulları: Riziko bildirim süresi ve zamanaşımı sürelerinin başlangıcı.

Trafik Kazası Sigortası Hasar Süreçleri

Trafik kazası sigortası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91 uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır. SEDDK tarafından 27.12.2025 tarih ve 33120 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile 2026 yılı teminat limitleri otomobiller için araç başına 400.000 TL maddi hasar, kişi başına 3.600.000 TL bedeni zarar olarak belirlenmiştir; kaza başına maddi limit 800.000 TL, kaza başına bedeni limit 18.000.000 TL’dir. Bu tutarları aşan zararlarda kusurlu sürücüye doğrudan tazminat davası açılabilir.

Yaralanmalı kazalarda tazminat kalemleri:

• Geçici iş göremezlik tazminatı: Tedavi ve istirahat süresince elde edilemeyen gelirin tazmini.
• Sürekli iş göremezlik tazminatı: Maluliyet oranı sağlık kurulu veya Adli Tıp raporuyla tespit edildikten sonra TRH-2010 ve progresif rant yöntemiyle aktüeryal hesap.
• Tedavi gideri: SGK karşılığı dışındaki tedavi, ilaç, protez ve bakım giderleri.
• Manevi tazminat: TBK m. 56 uyarınca yaralanan kişiye veya yakınlarına ödenir; zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır, kusurlu sürücüye karşı talep edilir.
• Araç değer kaybı: Hasarlı aracın onarım sonrasındaki piyasa değerinde meydana gelen azalmanın bilirkişi raporuyla tespiti.
• Araç mahrumiyet bedeli: Aracın kullanılamadığı süredeki kira karşılığı zarar.

Ölümlü kazalarda: Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin eşi, çocukları, anne-babası ve fiili destek aldığı kişiler tarafından TBK m. 53 uyarınca talep edilir. Destek payları, somut olayın özelliğine ve aile yapısına göre belirlenir; sabit oran uygulaması yoktur. Bunun yanında defin gideri ve TBK m. 56 kapsamında manevi tazminat ayrıca istenir.

Kasko Sigortası ve Zorunlu Trafik Sigortası Karşılaştırması

Trafik kazasında uygulanacak sigorta türü, zarar görenin sıfatı ve zararın niteliğine göre belirlenir. Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) ile kasko sigortası birbirinden farklı amaç, kapsam ve hukuki rejime tabidir. Sigorta avukatı, somut olayda hangi sigortanın hangi kalemde devreye gireceğini saptayarak başvuruları doğru sigortacıya yönlendirir. Aksi halde dava görevsizlik veya husumet yokluğundan reddedilir; yeniden dava açılırken zamanaşımı sorunu yaşanabilir.

Sigorta Rücu Davaları

Rücu davası, sigorta şirketinin ödediği tazminatı kusurlu üçüncü kişiden veya bazı hallerde sigortalısından geri talep ettiği davadır. 6102 sayılı TTK m. 1472 hükmü uyarınca, sigorta şirketi sigorta tazminatını ödediğinde sigortalısının yerine geçer (halefiyet) ve onun haklarını üçüncü kişiye karşı kullanır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 22.03.1944 tarihli E. 37, K. 9 sayılı kararı uyarınca, halefiyet davası ticari dava değil; sigortalının üçüncü kişiye karşı sahip olduğu hakkın aynısıdır.

Rücu davası türleri:

• Halefiyet (TTK m. 1472): Sigortacının ödediği tazminat için kusurlu üçüncü kişiye karşı açtığı dava.
• Sigortalıya rücu (KTK m. 95): Alkol, uyuşturucu, ehliyetsiz kullanım, kasıt veya ağır kusur hallerinde sigortacının kendi sigortalısına başvurması.
• Genel Şart kaynaklı rücu: Kasko Genel Şartları’nda öngörülen rücu hallerinde sigortacının sigortalıya rücuu.
• SGK rücu davaları: 5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca SGK’nın trafik kazası nedeniyle ödediği tedavi ve gelir giderlerini sorumlulardan tahsil etmesi.

Rücu davasının şartları:

• Sigorta şirketinin sigortalısına tazminat ödemiş olması.
• Rizikonun üçüncü kişinin kusurundan kaynaklanmış olması (halefiyet için).
• Sigortalıya rücu hallerinde poliçe Genel Şartlarında öngörülen halin gerçekleşmesi.
• Zamanaşımının dolmamış olması (TTK m. 1420 uyarınca 2 yıl).
• Rücu miktarının ödenen tazminatla sınırlı olması.

Sigorta Davaları Ne Kadar Sürer?

Sigorta uyuşmazlığının çözüm süresi, izlenen hukuki yola ve dosyanın teknik yoğunluğuna göre değişir. Sigorta Tahkim Komisyonu hızlı bir çözüm yolu olup mahkeme süreçlerine kıyasla daha kısa sürer. Mahkeme yolunda bilirkişi incelemesi, kusur raporu, aktüer hesabı ve maluliyet tespitinin gerekli olduğu dosyalarda süre uzar. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (19.06.2020, 2019/4 E., 2020/1 K.) sonrasında Sigorta Tahkim Komisyonu itiraz kararlarına karşı temyiz yolu açılmıştır.

Çözüm yollarına göre ortalama süreler:

Süreyi etkileyen başlıca faktörler arasında mahkemenin iş yükü, bilirkişi ataması ve raporun gelmesi, taraf delillerinin eksiksiz sunulması, Adli Tıp Kurumu maluliyet raporunun temin süresi ve tarafların istinaf-temyiz tercihleri yer alır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca, sigorta ettiren ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu kurulmuştur. KTK m. 97 gereği sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru reddedildiğinde veya 15 gün içinde cevap alınamadığında tahkim süreci başlatılabilir. ZMSS Genel Şartları kapsamına giren uyuşmazlıklarda cevap süresi 8 iş günüdür. Komisyonun hakem heyeti kararları ilam niteliğindedir ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamlı icraya konu edilir. 5.000 TL altı kararlar kesindir; üzerindeki kararlara 10 gün içinde itiraz hakkı, 238.730 TL üzeri kararlara karşı temyiz yolu açıktır (YİBHGK 19.06.2020 E. 2019/4, K. 2020/1).

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücretleri 2026:

Başvuru şartları:

• Sigorta şirketine KTK m. 97 uyarınca yazılı başvuru yapılmış olması.
• Şirket tarafından reddedilmiş veya 15 gün (ZMSS’de 8 iş günü) içinde cevap verilmemiş olması.
• Mahkeme yoluna başvurulmamış veya açılmış bir davanın bulunmaması.
• Uyuşmazlığın 5684 sayılı Kanun kapsamına giren bir sigorta sözleşmesinden doğmuş olması.
• Sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olması (18.04.2013 sonrası zorunlu sigortalarda üyelik şartı aranmaz).

Başvuru süreci ve süreler:

• Komisyona dilekçe ve eklerin elektronik ortamda sigortatahkim.org üzerinden sunulması.
• Raportör ön incelemesi: 15 gün içinde tamamlanır.
• Hakem görevlendirmesi: Komisyon tarafından sırayla atanır; tarafların hakem seçme hakkı yoktur (HMK m. 416’dan ayrılma).
• Hakem heyeti kararı: Azami 4 ay içinde verilir; tarafların yazılı onayıyla bu süre uzatılabilir.
• 15.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklarda en az 3 hakemden oluşan heyet kurulması zorunludur.
• Karar tebliği: Komisyon müdürünce en geç 3 iş günü içinde taraflara bildirilir.
• İtiraz süresi: 5.000 TL üzeri kararlara karşı 10 gün içinde bir defaya mahsus itiraz hakkı.
• İtiraz hakem heyeti incelemesi: 2 ay içinde karara bağlanır.
• Temyiz yolu: 238.730 TL üzeri kararlarda temyiz yolu açıktır.

Güvence Hesabı ve Sigortasız Araç Kazaları

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14 ile kurulan Güvence Hesabı; zorunlu sigortası bulunmayan, kaçan veya tespit edilemeyen aracın sebep olduğu kazalarda ya da iflas eden sigorta şirketinin tazminat ödemediği hallerde mağdura tazminat öder. Güvence Hesabı yalnızca bedeni zararları (sakatlanma ve ölüm) karşılar; maddi hasarlar, araç değer kaybı ve manevi tazminat kapsam dışındadır. Tazminat ödeme limiti, kazanın gerçekleştiği tarihteki zorunlu trafik sigortası limitleri ile eşittir; 2026 yılı için kişi başına bedeni zarar limiti 3.600.000 TL’dir.

Güvence Hesabının ödeme yaptığı haller:

• Sigortasız aracın sebep olduğu bedeni zararlar (sakatlık ve ölüm).
• Çalınmış veya gasp edilmiş aracın sebep olduğu kazalar.
• Sigorta şirketinin mali açıdan iflası halinde tazminat ödemesi.
• Trafik kazasında failin tespit edilemediği (kaçan araç) durumlarda bedeni zararlar.
• Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında ödenmesi gereken tazminatlar.
• Yeşil Kart Sigortası kapsamında oluşan zararlar.

Güvence Hesabı kapsamı DIŞINDA kalan haller:

• Maddi hasarlar (araç hasarı, mal zararı).
• Araç değer kaybı talepleri.
• Manevi tazminat istemleri.
• Sürücünün kendi bedensel zararı (üçüncü kişi sıfatı yok).
• Kasten meydana getirilen kazalar.

Sigorta Davalarında Zamanaşımı ve Hasar Bildirim Süreleri

Sigorta hukukunda zamanaşımı ve hasar bildirim süreleri, hakkın doğmasından çok hakkın kullanılabilmesi bakımından belirleyicidir. Süre geçtikten sonra yapılan başvuru ve davalar, hakkın gerçekten var olup olmadığına bakılmaksızın reddedilir. 6102 sayılı TTK m. 1420 sigorta sözleşmelerine ilişkin genel zamanaşımı süresini iki yıl olarak belirler; ancak bedeni zararlı trafik kazalarında ceza zamanaşımı uygulaması ve özel mevzuat hükümleri devreye girebilir.

Süre hesabında dikkat edilmesi gerekenler:

• Bedeni zararlı kazada ceza zamanaşımı süresi uzunsa, daha uzun olan süre uygulanır (TBK m. 72/1).
• Yaralanmalı kazada TCK m. 89 uyarınca ceza zamanaşımı kural olarak 8 yıl; ölümlü kazada TCK m. 85 uyarınca 15 yıl olarak uygulanır.
• Trafik kazası nedeniyle yapılan ceza yargılaması süresinin uzaması, hukuk davası zamanaşımını da etkiler.
• Zamanaşımı kesilmesi için yazılı başvuru, dava açılması, icra takibi veya sigorta şirketinin borç ikrarı gerekir.
• Zamanaşımı definin hak düşürücü süre niteliğindeki süreden farkı; zamanaşımının taraf def’i olarak ileri sürülmesi zorunludur.

Sigorta Şirketinin Ödeme Talebini Reddetmesi

KTK m. 97 uyarınca yapılan başvuru neticesinde sigorta şirketinin ödeme talebini reddetmesi veya kısmi ödeme yapması halinde uyuşmazlık doğar. Bu durumda hak sahibi, 5684 sayılı Kanun m. 30 kapsamında Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya Asliye Ticaret Mahkemesi’nde tazminat davası açabilir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre temerrüt faizi, ret kararının veya eksik ödemenin gerçekleştiği tarihten itibaren işletilir; KTK m. 97 başvurusundan itibaren 15 günlük süre dolduğunda da temerrüt başlamış sayılır.

En yaygın ret gerekçeleri ve hukuki değerlendirmesi:

• Teminat kapsamı dışı olduğu iddiası: Sigorta şirketi, rizikonun poliçe kapsamında olmadığını ispatla yükümlüdür.
• Beyan yükümlülüğü ihlali: TTK m. 1435 ila m. 1443 uyarınca sigortalının bilerek yanlış beyan yaptığının ispatı gerekir; bilmediği veya öngöremediği hususlar bu kapsamda değildir.
• İstisna maddelerinin uygulanması: İstisnaların poliçede açık, anlaşılır ve dikkat çeker biçimde yazılı olması zorunludur.
• Gecikmiş hasar bildirimi: Bildirimdeki gecikmenin sigorta şirketinin zararına yol açtığının ispatı aranır.
• Kasıt veya ağır kusur iddiası: İspat yükü sigorta şirketinde olup, ağır kusur sınırı içtihatlarla belirlenir.
• Alkol, uyuşturucu, ehliyetsiz kullanım: KTK ve poliçe genel şartlarına göre rücu hakkı doğar; ancak zorunlu trafik sigortası kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödeme yapılır, sonra sigortalıya rücu edilir.

Sigorta Davalarında Görevli Mahkeme

6102 sayılı TTK m. 4 uyarınca sigorta sözleşmelerinden doğan davalar mutlak ticari dava niteliğindedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihadı uyarınca (E. 2020/1024 sayılı karar dahil olmak üzere), zarar görenin sigorta şirketine veya sigorta şirketi ile birlikte haksız fiil sorumlularına karşı açtığı tazminat davalarında Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Dava sadece haksız fiil sorumlularına yöneltildiğinde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olur. Tüketici sıfatıyla yapılan bireysel sigortalarda ise 6502 sayılı Kanun uyarınca Tüketici Mahkemesi görevlidir.

Dava türlerine göre görevli mahkeme:

Yetki kuralları: Zorunlu trafik sigortası davalarında HMK m. 16 ve KTK m. 110 uyarınca kazanın meydana geldiği yer, davalının yerleşim yeri veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi seçimli yetkili kılınır. Tüketici davalarında 6502 sayılı Kanun m. 73/5 gereği tüketicinin kendi yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olarak başvurulabilir.

Sigorta Hukuku Kapsamında Verdiğimiz Hukuki Hizmetler

Sigorta hukuku alanında verilen hizmetler, poliçe incelemesinden icra aşamasına kadar süreci kapsar. Aktüeryal hesaplama, bilirkişi raporu analizi, Sigorta Tahkim Komisyonu pratikleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda dosya inşa edilir. Trafik kazası, kasko, sağlık ve hayat sigortası uyuşmazlıkları ile rücu davalarında teknik ve hukuki süreç bir arada yürütülür. Bedensel zarar dosyalarında Adli Tıp Kurumu maluliyet raporları, kusur değerlendirmesi ve aktüer raporları birlikte değerlendirilerek tazminat talepleri belirlenir.

Sigorta türlerine göre verilen hizmetler:

• Zorunlu trafik sigortası: Bedeni ve maddi zarar tazminat davaları, sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, destekten yoksun kalma davaları, defin gideri talepleri.
• Kasko sigortası: Hasar reddi itirazları, muafiyet anlaşmazlıkları, çalıntı araç ödemeleri, perte ayrılan araç değer farkı talepleri, ağır kusur iddialarına karşı savunma.
• İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM): Zorunlu sigorta limitlerinin üstünde kalan zararların tahsili davaları.
• Yangın sigortası: İşyeri ve konut yangını, infilak, yıldırım düşmesi, söndürme sırasında oluşan zararlar.
• Sağlık sigortası: Tedavi masrafı reddi itirazları, kronik hastalık beyanı uyuşmazlıkları, poliçe iptali davaları.
• Hayat sigortası: Vefat tazminatı, kalıcı sakatlık ödemesi, lehdar tartışmaları.
• İşveren mali mesuliyet sigortası: İş kazası sonrası işverenin sigortacıdan tahsil davaları.
• Mesleki sorumluluk sigortaları: Hekim, mühendis, mimar, noter, avukat mesleki sorumluluk poliçelerinden doğan uyuşmazlıklar.
• Nakliye ve emtia sigortaları: Yük taşıma sırasında oluşan hasar ve kayıp tazminatı.
• Tarım ve hayvancılık sigortaları (TARSİM): Hasar ihbarı, eksper raporu itirazı, tahkim süreci.

Hizmet kapsamı: Türkiye geneli sigorta uyuşmazlıkları, uzaktan dosya yönetimi ve UYAP üzerinden takip imkanı bulunmaktadır.

Sigorta Konusunda Uzman Avukat

Sigorta konusunda uzman avukat, TTK m. 1401 ila m. 1520 hükümleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 2918 sayılı KTK ve 6502 sayılı Tüketici Kanunu’nun ilgili hükümlerine hakim, sigorta tahkim pratiğini bilen ve aktüeryal hesaplamayı denetleyebilen hukukçudur. Bu alanda dosyaların büyük çoğunluğu teknik unsurlar (kusur oranı, maluliyet, aktüer hesabı) içerdiğinden, hukuki bilgi yanında bilirkişi pratiklerine ve Yargıtay yerleşik içtihatlarına vakıf olmak büyük önem taşır.

Uzman avukatın dosya hazırlığında kullandığı temel unsurlar:

• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin TRH-2010 ve progresif rant içtihadı (2019/3292 E., 2021/1848 K.).
• Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı KTK m. 90 iptal kararı.
• Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 19.06.2020 tarihli E. 2019/4, K. 2020/1 sayılı sigorta tahkim itiraz kararlarına karşı temyiz yolu kararı.
• Yargıtay İçtihadı Birleştirme’nin 22.03.1944 tarihli E. 37, K. 9 sayılı halefiyet kararı.
• TTK m. 1472 halefiyet hükmü ve sigortacının rücu yetkisi.
• SEDDK tarafından güncel olarak yayımlanan teminat limitleri ve genel şartlar.

Sık Sorulan Sorular

Sigorta şirketi ekspertiz raporundan az teklif yaparsa ne yapılır?

Sigorta şirketinin eksper raporu tek başına bağlayıcı değildir. Hak sahibi, bağımsız bilirkişi raporu veya teknik servis raporu ile gerçek zararı ispatlayarak fark tazminatı talep edebilir. Eksik ödemeyi gösteren makbuzun “ihtirazi kayıt” şerhi düşülerek alınması, sonradan fark dava hakkını korur. Aksi halde imzalanan ibraname makbuz niteliğinde olsa dahi Yargıtay yerleşik içtihadına göre eksik ödeme iddiası süre içinde dava konusu yapılabilir.

İbraname imzaladım, fark tazminat alabilir miyim?

İbraname makbuz niteliğindeyse ve gerçek zararın altında ödeme yapılmışsa, Yargıtay yerleşik içtihadına göre eksik ödenen tutar için fark tazminat davası açılabilir. Bu hak iki yıllık zamanaşımı süresi içinde kullanılır. İbranamenin geçerliliği için sigortalının zararın tamamından gerçek manada haberdar olması, irade fesadı bulunmaması ve makul süre içinde imzalanmış olması aranır. “Ödenen tutarın kabulü gerçek zararı kapsamaz” ihtirazi kaydı sonradan dava hakkını güçlendirir.

Trafik kazasında alkol varsa sigorta öder mi?

Zorunlu trafik sigortası kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödeme yapılır; sigorta şirketi sonra alkollü sürücüye rücu eder. Kasko sigortasında ise sürücünün promil değeri yasal sınırı aşıyorsa ve kaza ile illiyet bağı varsa hasar ödenmez. Yargıtay’a göre yalnızca alkol tespiti yeterli değildir; alkolün kazanın oluşumuna doğrudan etki ettiğinin ispatı aranır. Promil değeri sigortacının ödeme reddini tek başına haklı kılmaz; rapor ve kusur incelemesi birlikte değerlendirilir.

Kazada kusurluyum, kendi sigortamdan tazminat alabilir miyim?

Zorunlu trafik sigortası yalnızca karşı tarafın zararını karşılar; sigortalının kendi zararı bu poliçeyle güvence altında değildir. Kendi aracın hasarı için kasko, kendi bedensel zararı için ferdi kaza sigortası veya hayat-sağlık sigortası gereklidir. Ayrıca sigortalı, kusur oranı düşükse karşı tarafın trafik sigortasından kusur oranına ilişkin kısımdan tazminat alabilir. Tam kusurlu sürücü, üçüncü kişi sıfatı taşımadığı için kendi sigortasının zorunlu poliçesinden bedensel veya maddi zarar talep edemez.

Maluliyet oranı nasıl tespit edilir?

Maluliyet oranı, “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulları veya Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen rapor ile tespit edilir. %10 ve üzeri maluliyet halinde sürekli iş göremezlik tazminatı talep edilir. Maluliyet oranı, kişinin yaşı, mesleği ve geliri ile birlikte değerlendirilerek aktüer hesabında kullanılır. Sigorta şirketinin tek taraflı tespiti bağlayıcı değildir; mahkeme kararıyla atanan bilirkişi heyeti veya Adli Tıp Kurumu raporu esas alınır.

Trafik sigortasından manevi tazminat alınır mı?

Hayır. Zorunlu trafik sigortası kapsamında manevi tazminat yer almaz. Manevi tazminat TBK m. 56 uyarınca yalnızca haksız fiili gerçekleştiren sürücüye, araç işletenine veya araç sahibine karşı talep edilebilir. Manevi tazminatın miktarı somut olaya, zarar görenin kişiliği, kazanın ağırlığı, kusur oranı ve tarafların ekonomik durumuna göre hakim tarafından takdir edilir. Sabit bir tarife veya alt-üst sınır bulunmamaktadır; her dava kendine özgü değerlendirilir.

Kasko muafiyet uygulaması nedir?

Muafiyet, her bir hasarda sigortalının kendi karşıladığı sabit veya oransal bedeldir. Örneğin 5.000 TL muafiyetli poliçede 20.000 TL’lik bir hasarda sigortacı 15.000 TL öder, kalan 5.000 TL sigortalıdan karşılanır. Muafiyet tutarı poliçede açıkça yazılı olmalıdır; aksi halde uygulanamaz. Yaş muafiyeti, genç sürücü muafiyeti, deprem muafiyeti, ihtiyari muafiyet gibi türleri vardır. Muafiyet uygulamasının prim indirimi karşılığı olduğu unutulmamalı ve poliçe seçiminde bu denge gözetilmelidir.

Sigorta şirketi 15 günde ödeme yapmazsa ne olur?

KTK m. 97 uyarınca yapılan yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde sigorta şirketi yanıt vermez veya ödeme yapmazsa temerrüt başlar. Bu tarihten itibaren temerrüt faizi işletilir; ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvuru hakkı doğar. Sigortacının makul süre içinde dosyayı sonuçlandırmaması Yargıtay yerleşik içtihadına göre tek başına sorumluluğunu doğurur. Temerrüt faiz oranı, ticari işlerde 3095 sayılı Kanun’a göre avans faiz oranı üzerinden hesaplanır.

Araç değer kaybı talebi için süre var mı?

Araç değer kaybı talebi, KTK ve TTK hükümleri uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bedensel zararlı kazalarda ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa o süre uygulanır. Talep, sigorta şirketine yazılı başvuru ile başlatılır; ret veya 15 gün cevapsızlık halinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvuru hakkı doğar. Değer kaybı hesabı bağımsız ekspertiz raporu ile yapılır.

Destekten yoksun kalma tazminatından kimler yararlanır?

TBK m. 53 uyarınca, ölen kişinin desteğinden yoksun kalan herkes tazminat hakkı sahibidir. Bu kapsama yasal eş, çocuklar, anne-baba, evlat edinilen ve fiilen bakımı üstlenilen kişiler girer. Destek ilişkisinin fiilen var olması ve süreklilik göstermesi koşulu aranır; resmi nikah veya kan bağı tek başına yeterli olmadığı gibi zorunlu da değildir. Tazminatın miktarı; ölenin yaşı, mesleği, geliri, kalan ömrü (TRH-2010) ve hak sahibinin destek payına göre aktüer hesabı ile belirlenir.

Sigortasız aracın sebep olduğu kazada tazminat alınabilir mi?

Evet. 5684 sayılı Kanun m. 14 ile kurulan Güvence Hesabı, sigortasız aracın veya kaçan aracın sebep olduğu bedeni zararları (sakatlık ve ölüm) karşılar. 2026 yılı için kişi başına bedeni zarar limiti 3.600.000 TL’dir. Ancak Güvence Hesabı maddi hasar, araç değer kaybı ve manevi tazminat ödemez. Bu kalemler için doğrudan kusurlu sürücü, araç sahibi ve araç işletene karşı dava açılması gerekir. Başvuru, kaza tutanağı ve eklerin Güvence Hesabı’na sunulması ile başlar.

İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) Sigortası ne işe yarar?

İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) Sigortası, zorunlu trafik sigortası teminat limitlerinin üzerine çıkan zararları karşılar. 2026 yılında zorunlu trafik araç başına maddi 400.000 TL, kişi başına bedeni 3.600.000 TL ile sınırlıdır; lüks araç çarpmaları veya birden fazla yaralı olan kazalarda bu limit yetersiz kalır. İMM sigortası, ek 3.000.000 TL ile sınırsız arasında teminat sunar. İMM yoksa, zorunlu limiti aşan zarar için kusurlu sürücünün mal varlığına haciz uygulanabilir; bu nedenle İMM, kusurlu sürücüyü kendi mal varlığına yönelik takibe karşı korur.

Bilirkişi raporu sigorta davasında nasıl rol oynar?

Bilirkişi raporu, sigorta uyuşmazlığının teknik unsurlarını tespit eden temel delildir. Kusur oranı, hasar bedeli, maluliyet oranı, aktüeryal tazminat ve araç değer kaybı gibi unsurlar bilirkişi raporu ile belirlenir. Mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu, atanan bilirkişinin raporunu hükme esas alır; ancak rapora itiraz hakkı saklıdır. Yargıtay 17. HD’nin 2019/3292 E., 2021/1848 K. sayılı kararı uyarınca, aktüer hesabında TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi (%10 artış, %10 iskonto) zorunludur; bu yöntem dışı raporlar denetime elverişli sayılmaz.

Sonuç

Sigorta hukuku uyuşmazlıkları; TTK m. 1401-1520, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 2918 sayılı KTK çerçevesinde yürütülen, aktüer hesabı ve bilirkişi incelemesi gerektiren teknik bir alandır. KTK m. 97 uyarınca yazılı başvuru, 15 gün bekleme, Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Ticaret Mahkemesi yoluyla tazminat tahsili mümkündür. Yargıtay 17. HD’nin TRH-2010 ve progresif rant içtihadı ile Anayasa Mahkemesi’nin KTK m. 90 iptal kararı, hesaplama yöntemini belirler. Hasar dosyasının doğru kurgulanması, ibraname imzasının ertelenmesi ve maluliyet raporunun resmi kanaldan alınması, tazminat sonucunu doğrudan etkiler.