Asli Kusur ve Tali Kusur Oranları 2026 | KTK 84 Maddeleri
Trafik kazasında asli kusur, kazaya doğrudan neden olan ağır kural ihlalidir; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) 84. maddesinde 12 hâl olarak sınırlı sayıda sayılmıştır. Tali kusur ise kazaya ikincil derecede katkı veren ve asli kusur listesi dışındaki tüm kural ihlallerini kapsayan kusur türüdür. Kusur oranı %0, %25, %50, %75 ve %100 olarak belirlenir; daha önce kullanılan sekizde sekiz (8/8) sistemi terk edilmiştir. İlgili sigorta şirketleri kusur oranını 3 iş günü içinde kendi aralarında değerlendirir; itiraz süresi 5 iş günüdür. Kusur oranı; ceza yargılaması, sigorta ödemesi ve tazminat tutarını doğrudan belirler.
Asli-Tali Kusur Özet Tablosu
Aşağıdaki asli-tali kusur tablosu ayrımın tüm temel parametrelerini tek bakışta gösterir.
- Kanuni Dayanak: Asli kusur — 12 hâl (sınırlı sayıda) | Tali kusur — asli olmayan tüm ihlaller
- Kusur Oranı: Asli kusur — %75 veya %100 | Tali kusur — %25
- Sigorta Ödemesi: Asli kusur — karşı tarafın zararının %75–%100’ü | Tali kusur — karşı tarafın zararının %25’i
- Ceza Sorumluluğu: Asli kusur — taksir/bilinçli taksir (TCK 85–89) | Tali kusur — nedensellik varsa hafif ceza
- Beraat İhtimali: Asli kusur — kural olarak yok | Tali kusur — var (ihlal kazaya etkili değilse)
- İtiraz Süresi: 5 iş günü (her iki kusur türü için ortak)
Asli ve Tali Kusur Video Anlatımı
Asli ve tali kusur ayrımı, kusur oranlarının belirlenmesi ve sigorta sürecinin işleyişi videoda örnekler eşliğinde anlatılmıştır.
Trafik Kazalarında Kusur Oranı Nedir?
Kusur oranı, trafik kazasına karışan sürücülerin kazanın oluşumuna ne ölçüde sebep olduklarını gösteren yüzdelik değerdir. Tarafların kusur oranı; Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve sigorta sektörü değerlendirme cetvellerine göre tespit edilir. Mevzuatta kusur oranı yüzde sistemiyle belirlenir; daha önce kullanılan sekizde sekiz (8/8) kusur sistemi terk edilmiştir. Tek sürücünün karıştığı kazada karşı taraf kuralı ihlal etmediyse oran sabittir; çok taraflı kazada bilirkişi her ihlali ayrı ayrı değerlendirir. Mahkeme aşamasında trafik bilirkişisinin teknik raporu hâkimi bağlayıcı nitelikte değil, ancak güçlü delil değerindedir.
Asli ve Tali Kusur Podcast Anlatımı
Asli kusur, tali kusur, KTK 84 maddeleri, trafik kazasında kusur oranı, %25, %50, %75 ve %100 kusur değerlendirmesi, sigorta ödemesi, tazminat hesabı ve kusur oranına itiraz süreci bu podcast bölümünde sade ve hukuki dille anlatılmıştır.
Trafik Kazasında Asli Kusur Nedir?
Asli kusur, kazanın oluşumunda tek başına yeterli olan ve birincil neden sayılan ağır kural ihlalidir. Kanun, asli kusur hâllerini sınırlı sayıda (numerus clausus) belirlemiştir; yasada sayılmayan ihlal asli kusur sayılmaz. Asli kusur işleyen sürücü, karşı tarafta tali kusur dahi olsa kazadan ağırlıklı sorumlu tutulur. Tek taraflı asli kusurda oran %100, karşı tarafta tali kusur varsa %75 olarak belirlenir. İki tarafın da asli kusurlu olduğu kazalarda oran %50–%50 paylaştırılır.

Asli Ve Tali Kusur
Trafik Asli ve Tali Kusur Maddeleri (KTK 84)
Karayolları Trafik Kanunu 84. madde, asli kusur sayılan 12 hâli (a–l bentleri) düzenler. Bu listede sayılan davranışlardan birini sergileyen sürücü, kaza meydana geldiğinde asli kusurlu kabul edilir; listede yer almayan ihlaller tali kusur kapsamındadır.
- a) Kırmızı ışıkta veya dur işaretinde geçme: Trafik ışığı veya yetkili memurun durdurma işaretine uymama
- b) Taşıt giremez yola girme: Tek yön ihlali, bölünmüş yolda karşı şeride girme
- c) İkiden fazla şeritli yolda karşı şeride girme: Karşı yön trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne geçme
- d) Arkadan çarpma: Takip mesafesi bırakmadan öndeki araca arkadan çarpma
- e) Geçme yasağına uymama: Hatalı sollama, geçme yasağı işaretine rağmen sollama
- f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma: Sinyal, şerit değiştirme ve dönüş kurallarının ihlali
- g) Şeride tecavüz etme: Şerit ihlali yaparak yan trafik akışına engel olma
- h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama: Ana yol – tali yol kavşağında geçiş hakkını ihlal
- ı) Kaplama dar yerlerde geçiş önceliğine uymama: Dar yol, viraj ve dönemeçlerde yol vermeme
- j) Manevra genel şartlarına uymama: Geri gitme, U dönüşü manevralarında hata
- k) Yerleşim dışı yolda park veya duraklama: Yerleşim yeri dışı taşıt yolu üzerinde zorunlu olmadan park
- l) Kurallara uygun park edilmiş araca çarpma: Park hâlindeki araca çarpma
Trafik Kazasında Tali Kusur Nedir?
Tali kusur, kazaya ikincil derecede katkı veren, tek başına kazayı doğurmaya yeterli olmayan kural ihlalidir. Mevzuat tali kusur hâllerini liste hâlinde saymaz; asli kusur sayılan davranışlar dışındaki tüm kural ihlalleri tali kusur kabul edilir. Hız sınırını aşma, alkollü araç kullanma, sinyal vermeme, emniyet kemeri takmama, ehliyetsiz araç kullanma, telefonla konuşma ve aracın teknik arızası tipik tali kusur örnekleridir. Tali kusurlu sürücü kazadan tamamen kurtulmaz; oranı kadar sorumludur ve karşı tarafın zararından %25 oranında pay verir.
Alkol ve Hız Tali Kusur Sayılır mı?
Alkollü araç kullanma ve hız sınırını aşma asli kusur listesinde yer almadığından tek başına asli kusur oluşturmaz. Yerleşik içtihada göre alkol veya hız ihlali ancak kazanın doğrudan nedeni hâline geldiğinde asli kusura dönüşür. Promilli sürücü kendi şeridinde düzgün giderken karşı araç kırmızı ışıkta geçip ona çarparsa, alkol kazaya etki etmediği için sürücü asli kusurlu sayılmaz. Alkol veya yüksek hız nedeniyle frenleme yapılamayıp kırmızı ışıkta duramama yaşandıysa, hız doğrudan kaza nedeni hâline gelir ve asli kusur doğar. Ehliyetsiz araç kullanma da aynı mantıkla kural olarak tali kusurdur.
52/1-a Kusur Oranı
Karayolları Trafik Kanunu, sürücüye kavşağa yaklaşırken hız ayarlama ve gerektiğinde durabilecek hızda seyretme yükümlülüğü yükler. Bu hükme aykırı davranış asli kusur listesinde yer almadığından tali kusur kapsamına girer. Uygulamada %25 olarak takdir edilir; karşı tarafta asli kusur varsa bir taraf %75, diğeri %25 alır. Kavşağa aşırı hızla giren sürücünün hızı tek başına kazanın nedeni hâline gelmişse bilirkişi ihlali asli kusura yükseltir. Çarpma noktası, fren izi, hız tespiti, kavşak görüşü ve aydınlatma koşulları nihai oranı belirler.

KTK 84’e Göre 12 Asli Kusur Hali
Tali ve Asli Kusur Örnekleri
Asli ve tali kusur ayrımının pratik uygulamasını anlamak için somut örnekleri görmek gerekir.
- Park hâlindeki araca arkadan çarpan sürücü — asli kusurlu (%100)
- Karşı şeride giren sürücü — asli kusurlu (%100)
- Kavşakta geçiş hakkını ihlal eden sürücü — asli kusurlu (%75–%100)
- Takip mesafesini koruyamayıp arkadan çarpan sürücü — asli kusurlu (%75–%100)
- Yaya geçidi dışından çıkan ve hızlı araca çarpılan yaya — asli kusurlu
- Hız sınırını aşan sürücü — tali kusurlu (%25)
- Alkollü araç kullanan sürücü — tali kusurlu (%25)
- Ehliyetsiz araç kullanan sürücü — tali kusurlu (%25)
- Aracını ehliyetsiz kişiye veren araç sahibi — tali kusurlu (%25)
Arkadan Çarpma Kusur Oranı
Arkadan çarpma asli kusur sayılır. Öndeki araca takip mesafesi bırakmadan çarpan sürücü kural olarak %100 kusurlu kabul edilir. Ancak öndeki sürücünün sebepsiz ani fren yapması, geriye doğru kayması veya stop lambasının arızalı olması durumunda öndeki tarafta da tali kusur doğar ve oran asli %75 / tali %25 dağıtılır. Zincirleme kazada her aracın çarpma sırası ayrı değerlendirilir; ilk çarpan asli kusurlu, sonraki araçlar takip mesafesi ihlali ölçüsünde sorumlu sayılır.
Yandan Çarpma Kusur Oranı
Yandan çarpma kavşak veya şerit değiştirme manevralarında oluşur ve kusur dağılımı somut olaya göre değişir. Kavşakta geçiş önceliği olan araca yandan çarpan sürücü asli kusurludur. Şerit değiştirirken sinyal vermeden manevra yapan sürücü, yan şeritteki araçla çarpışırsa şeride tecavüz kapsamında asli kusurlu sayılır. Ana yoldaki sürücü aşırı hızdaysa, bilirkişi kusuru asli %75 / tali %25 olarak böler.
Kaza Tespit Tutanağı Nedir?
Kaza tespit tutanağı, trafik kazasının nasıl gerçekleştiğini, taraflara ait bilgileri ve kusur durumunu gösteren resmi belgedir. Sigorta tazminatı, ceza soruşturması ve hukuk davalarında temel delil olarak kullanılır. Maddi hasarlı kazada taraflar uzlaşırsa anlaşmalı tutanak düzenlerler; uzlaşma sağlanamazsa veya yaralanma varsa kolluk kuvvetleri olay yerine çağırılır. Tutanak içeriği, sigorta şirketinin kusur oranı kararının dayanağıdır.
Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Tutulur?
Kaza tespit tutanağı düzenlenirken zorunlu bilgiler eksiksiz kaydedilir. Tutanak şu adımları içerir:
- Araçlar hareket ettirilmeden bulunduğu yerde fotoğraflanmalıdır
- Tarafların ehliyet ve ruhsat fotoğrafı çekilmelidir
- Trafik sigorta poliçe numaraları kaydedilmelidir
- Kaza yerinin açık adresi yazılmalıdır
- Çarpışma krokisi tutanak üzerine çizilmelidir
- Her iki taraf kazanın kendi bakış açısını yazmalıdır
- Her iki nüshaya ıslak imza atılmalıdır
- Varsa tanık isim ve telefonları alınmalıdır
Anlaşmalı tutanak yalnızca maddi hasarlı kazalarda geçerlidir. Yaralanma, ölüm veya kamu malına zarar varsa düzenlenemez.
Kaza Tespit Tutanağı Tutulamayacak Durumlar
Bazı kazalar anlaşmalı tutanakla çözülemez; kolluk müdahalesi zorunludur. Sürücülerden birinin alkollü olması, ehliyetsiz araç kullanması veya 18 yaş altında bulunması anlaşmalı tutanağı engeller. Kaza sırasında kamu malına zarar verilmişse kolluk çağırılmalıdır. Yaralanmalı veya ölümlü kazada anlaşmalı tutanak düzenlenemez; derhal 112 acil servis ve 155 trafik polisi aranır. Kazaya karışan sürücülerden biri veya birkaçında zorunlu trafik sigortası bulunmuyorsa, kolluk tutanağı tutulması zorunludur.

Kusur Oranı Belirleme Ve İtiraz Süreci
Kusur Oranı Belirleme Süreci
Kazadan sonra tutulan tutanak ve fotoğraflar sigorta şirketine iletilir. Sigorta şirketi olayı merkezi bilgi sistemine kaydeder. İlgili sigorta şirketleri kusur oranını 3 iş günü içinde kendi aralarında değerlendirir. Tespit edilen orana taraflar veya sigorta şirketleri 5 iş günü içinde itiraz hakkı kullanır. Sigorta şirketleri kusur oranında anlaşamazsa dosya SBM bünyesindeki bağımsız Kusur Değerlendirme Komisyonu’na sevk edilir; bu süreç ilk 3 günlük değerlendirmeden daha uzun sürer. Komisyon kararına da itiraz hakkı saklıdır ve Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme aşamasında trafik bilirkişisi atanır; teknik rapor doğrultusunda hâkim nihai kusur oranını karara bağlar.
Kaza Kusur Oranı Sorgulama
Kaza sonrası belirlenen kusur oranı sbm.org.tr ve e-Devlet üzerinden sorgulanır. Siteye e-Devlet şifresiyle giriş yapılır. “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” başlığı altında araç plakası ve kaza tarihi girilerek dosya görüntülenir. Sorgulama ücretsizdir ve yalnızca araç sahibi veya sürücü tarafından yapılabilir. Sürenin kaçırılması durumunda karar kesinleşir ve değişikliği için dava yolu gerekir.
Kusur Oranı Yüzdeleri Ne Anlama Gelir?
Trafik kazası kusur oranı yüzdesi, sorumluluk payınızı ve sigorta ödemesinden ne kadar yararlanacağınızı doğrudan gösterir.
- %0 kusur: Kazaya hiçbir katkınız yok. Karşı tarafın sigortası tüm zararınızı (araç hasarı, değer kaybı, tedavi, iş gücü kaybı, manevi tazminat) karşılar.
- %25 kusur: Tali kusurlusunuz. Karşı tarafın zararının %25’ini siz, kendi zararınızın %25’ini de siz karşılarsınız; kalanı karşı taraftan tahsil edilir.
- %50 kusur: İki taraf eşit sorumludur. Her sürücü karşı tarafın zararının yarısını öder, kendi zararının yarısı kendisinde kalır.
- %75 kusur: Asli kusurlusunuz. Karşı tarafın zararının %75’ini siz karşılarsınız; kendi zararınızın %75’i sizde kalır, %25’ini karşı taraftan alırsınız.
- %100 kusur: Kazanın tek sorumlususunuz. Karşı tarafın tüm zararını karşılarsınız; kendi aracınızın zararı zorunlu trafik sigortasından karşılanmaz, yalnızca kaskonuz varsa ondan alırsınız.
Ceza yargılamasında asli kusurlu taraf taksirden, alkol veya aşırı hız varsa bilinçli taksirden sorumlu tutulur; tali kusurlu tarafın ihlali kazaya etki etmemişse beraat edebilir.
Kusur Tespitinde Kullanılan Deliller
Bilirkişi kusur oranını birden çok delil üzerinden belirler. Çelişen deliller hâlinde nesnel kayıtlar (kamera, fren izi, hasar konumu) tanık beyanına tercih edilir.
- Kaza tespit tutanağı ve krokisi
- MOBESE ve KGYS güvenlik kamerası kayıtları
- Araç içi kamera (dashcam) görüntüleri
- Olay yeri fotoğrafları ve hasarın konumu
- Fren izi ölçümü ve çarpma noktası tespiti
- Tanık beyanları ve sürücü ifadeleri
- Araç teknik raporu ve hız hesabı
Kusurun Tazminata Etkisi
Kusur oranı tazminat tutarını doğrudan belirler. Hesap, maddi hasarın kusur oranıyla çarpılmasıyla yapılır. Örneğin %75 kusurlu sürücü, karşı aracın 200.000 TL zararının 150.000 TL’sini öder; karşı taraf %25 kusurlu olduğundan kendi zararının 50.000 TL’sini karşılar. Aynı oran araç değer kaybı, tedavi gideri, iş gücü kaybı ve manevi tazminat kalemlerinde de uygulanır. Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama aracıyla detaylı hesap yapılır.
Kusur ve Ceza Sorumluluğu
Trafik kazasında ölüm veya yaralanma varsa ceza yargılaması başlar. Türk Ceza Kanunu 85. madde taksirle ölüme sebebiyet vermeyi 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasıyla, 89. madde taksirle yaralamayı 3 ay – 1 yıl hapis veya adli para cezasıyla yaptırıma bağlar. Asli kusurlu sürücü taksir; alkol veya aşırı hız varsa bilinçli taksir hükümlerine tabi tutulur ve cezası üçte birden yarıya kadar artırılır. Tali kusurlu sürücünün ihlali kazaya etki etmişse hafif ceza alır; etki kurulamazsa beraat kararı verilir. Ceza yargılaması ile tazminat davası birbirinden bağımsız ilerler; ceza mahkemesinin kusur tespiti hukuk mahkemesini bağlamaz, ancak güçlü delil değeri taşır.
Trafik Yaralama Suçu Şikayete Tabi midir?
Taksirle yaralama suçu kural olarak şikayete tabidir (TCK m.89/5). Mağdurun şikayetinden vazgeçmesi davanın düşmesine neden olur. Ancak yaralanma bilinç kaybı, kemik kırığı, organ kaybı, organ işlevinde sürekli zayıflama, konuşma veya duyu organlarından birinin işlevini kaybetmesi gibi ağır sonuçlar doğurmuşsa şikayete bağlılık ortadan kalkar ve savcılık resen soruşturma yürütür. Taksirle ölüme sebebiyet ise şikayete tabi değildir; savcılık doğrudan soruşturma açar. Şikayet süresi 6 aydır; mağdurun fail ve fiili öğrendiği tarihten başlar. Sürenin kaçırılması ceza davasını engeller; tazminat davası 2 yıllık zamanaşımına tabidir.
Tali Kusurda Beraat Mümkün mü?
Tali kusur tek başına ceza sorumluluğunu kaldırmaz. Yargıtay, tali kusurlu sürücünün davranışı ile zarar arasında nedensellik bağı bulunup bulunmadığını araştırır. Sürücünün kural ihlali kazanın oluşumuna teknik olarak etki etmediyse beraat kararı verilir. Emniyet kemeri takmayan sürücü kazaya katkıda bulunmaz, yalnızca kendi yaralanmasının ağırlaşmasına neden olur; taksirden beraat eder. Ancak telefonla konuşan sürücü öndeki aracı geç fark edip çarptıysa, telefon kullanımı kazanın asıl tetikleyicisi olarak değerlendirilir ve ceza sorumluluğu doğar.
Yaya Kusuru
Trafik kazasında yaya da asli veya tali kusurlu sayılır. Yaya geçidi dışından, kırmızı ışıkta veya bariyerli yoldan karşıya geçen yaya kural ihlali yapmış kabul edilir. Yayanın çocuk, yaşlı veya engelli olması sürücünün öngörü yükümlülüğünü artırır ve kusur dağılımını değiştirir. Okul çevresi ve yerleşim bölgelerinde sürücüye genel öngörü yükümlülüğü yüklenir; çocuk veya yaşlı yayanın hatalı geçişinde dahi sürücüye tali kusur verilir.
Mücbir Sebep ve Kusursuzluk
Bazı kazalarda taraflar kusursuz sayılır. Mücbir sebep, beklenmeyen ve önlenemez dış etkenlerdir: ani heyelan, çığ, deprem, yıldırım çarpması, hayvanın aniden yola atlaması, lastik patlaması gibi hâller. Sürücünün öngörüp önleyemeyeceği olaylarda her iki taraf da kusursuz kabul edilir. Ancak araç bakımı yapılmadığı için patlayan lastik mücbir sebep sayılmaz; araç sahibinin tali kusuru doğar. Mücbir sebep iddiasının ispat yükü ileri süren taraftadır ve teknik delille desteklenmesi gerekir. Mücbir sebep kabul edilen kazalarda kasko poliçesi ve zorunlu trafik sigortası kusur şartına bağlı olmadan zararı karşılar.
Adli Kusur Nedir?
Adli kusur, trafik kazasındaki kural ihlalinin ceza yargılamasına konu olan boyutunu ifade eden uygulama terimidir. Kavram, asli veya tali kusurun taksirle yaralama (TCK m.89) veya taksirle ölüme sebebiyet (TCK m.85) suçunu doğurduğu hâlleri kapsar. Asli kusurlu sürücünün davranışı kural olarak adli kusur oluşturur; tali kusurlu sürücünün davranışı ise kazaya nedensellik bağı varsa adli kusura dönüşür. Adli kusur tespiti hukuk mahkemesindeki tazminat kusur oranından bağımsız ilerler. Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma yürütür; suçun kanıtlanması hâlinde dava açar. Adli kusur teknik delil, fren izi ve sürücü ifadesiyle değerlendirilir.
Trafik Kazası Asli-Tali Kusur Yargıtay Kararları
Yargıtay, kırmızı ışıkta geçme ile “ağır kusur” kavramını birbirinden ayıran istikrarlı bir çizgi izlemektedir.
Kırmızı Işıkta Geçme Tek Başına Ağır Kusur Sayılmaz — Yargıtay 11. HD
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 02.10.2000 tarih, 2000/6218 E. – 2000/7365 K. sayılı kararında, sürücünün salt kırmızı ışıkta geçerek kazaya sebep olmasının tek başına kasıtlı veya “ağır kusur” (kasta yakın kusur) sayılamayacağı; ağır kusurun ayrıca ve somut olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu ayrım, sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkını (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.a) doğrudan etkilemektedir.
(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2000/6218, K. 2000/7365, T. 02.10.2000)
Aynı İlke On Beş Yıl Sonra da Korunmuştur — Yargıtay 17. HD
Aynı ilke, farklı bir dairede de sürdürülmüştür. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2015/16576 E. – 2016/3671 K. sayılı kararında, sürücünün kırmızı ışık ihlali nedeniyle asli kusurlu bulunmasının, sigorta şirketinin rücu hakkı doğuran “ağır kusur” şartını kendiliğinden karşılamayacağına hükmedilmiştir.
(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/16576, K. 2016/3671)
Kim İhlal Yaptığı Belirlenemese Dahi Kusursuzluk Karinesi Yoktur — Yargıtay Ceza Genel Kurulu
İki sürücünün de karşılıklı olarak diğerinin kırmızı ışıkta geçtiğini iddia ettiği bir kavşak kazasında, kimin ihlal yaptığı kesin olarak belirlenemese dahi taraflar otomatik olarak kusursuz sayılmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, KTK 52. madde gereği sürücülerin kavşağa yaklaşırken müteyakkız olma ve hız azaltma yükümlülüğü bulunduğunu, bu yükümlülüğe uyulmadığı için sanığın en azından tali düzeyde kusurlu sayılması gerektiğini belirtmiş; doğrudan beraat kararını bu gerekçeyle bozmuştur.
(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2015/276, K. 2016/263)
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta belirlediği kusur oranına itiraz etmezsem ne olur?
Tespit edilen kusur oranına 5 iş günü içinde itiraz edilmezse karar kesinleşir. Sigorta şirketi kesinleşen oranla hasar ödemesi yapar; sonradan değiştirmek için dava açmak gerekir.
İki ayrı bilirkişi raporu farklı kusur oranı verirse hâkim hangisini esas alır?
Hâkim raporları çelişen yönleriyle değerlendirir; hangisinin somut delillere uygun olduğunu gerekçeli karara yansıtır. Çelişki gideremezse üç kişilik bilirkişi heyeti atar.
Kusur oranı kasko poliçemin primini ve basamağımı nasıl etkiler?
Kazaya kusurlu karışan sürücünün kasko hasarsızlık indirimi etkilenir ve sonraki yıl primi artar. Kusursuz olduğu belgelenen sürücünün indirimi korunur. Düşüşün kaç basamak olacağı sigorta şirketinin kendi tarife tablosuna göre değişir; kesin rakam için poliçe şartlarınızı kontrol etmeniz gerekir.
Kazada hız kamerası kaydı kusur oranını değiştirir mi?
Hız kamerası, MOBESE ve KGYS kayıtları kusur tespitinde nesnel delildir ve bilirkişi tarafından tanık beyanına üstün tutulur. Kayıt talep etmek için olay tarihinden itibaren 30 gün içinde başvurmak gerekir; aksi hâlde silinebilir.
Karşı taraf ifadesini sonradan değiştirirse kusur oranı değişir mi?
Tutanaktaki ifade ile sonraki ifade çelişirse bilirkişi her ikisini de değerlendirir, nesnel delillere öncelik verir. Kasıtlı yanlış beyan suç oluşturur ve sigorta sahtekârlığı soruşturması başlar.
%100 kusurlu sürücü kendi aracının zararını alabilir mi?
Tam kusurlu sürücünün kendi aracının zararı zorunlu trafik sigortasından karşılanmaz. Yalnızca kasko poliçesi varsa kendi aracının zararını alır. Kaskoda alkol, ehliyetsizlik gibi teminat dışı haller varsa şirket ödeme yapmaz.
Kazadan sonra aracımı tamir ettirdim, sigorta yine öder mi?
Sigortaya bildirim ve ekspertiz yapılmadan onarıma başlanmamalıdır. Aksi hâlde sigorta şirketi ödemeyi azaltabilir veya reddedebilir. Acil onarım gerekiyorsa öncesi-sonrası fotoğraf, fatura ve servis raporu saklanmalıdır.
Karşı tarafın sigortası ödeme yapmıyorsa ne yapmalıyım?
Sigorta şirketinin yasal ödeme süresi kaza türüne göre değişir: maddi hasarda 8 iş günü, yaralanmalı kazada 15 gün, ölümlü kazada 45 gündür. Bu süre geçtikten sonra ödeme yapılmaz veya ret gerekçesi bildirilmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Komisyon kararı bağlayıcıdır; uymazsa icra takibi başlatılır.
Plakasız veya çalıntı araç kazaya karıştıysa kusur tespiti nasıl olur?
Plakası okunamayan, sahte plakalı veya çalıntı aracın karıştığı kazada zarar gören taraf Güvence Hesabı’na başvurur. Güvence Hesabı yalnızca bedensel zararları belirli limit dahilinde öder; maddi hasar kapsam dışındadır.
Kusurum %25 ama hiçbir kural ihlali yapmadım, bu nasıl olur?
Bilirkişi bazen öngörü ve dikkat yükümlülüğü gerekçesiyle tali kusur verir. Trafiği yoğun bölgede yavaşlamamış sürücüye makul önlem almama nedeniyle %25 atfedilir. Bu karara itiraz mümkündür; ek delil sunularak oran sıfırlanabilir.
Karşı taraftan tazminatı tahsil edemezsem ne olur?
Sigortasız veya mal varlığı yetmeyen kusurlu sürücüden tahsilde Güvence Hesabı bedensel zararı karşılar. Maddi hasar için maaşa haciz, banka blokesi veya araç-gayrimenkul satışı yoluna gidilir. İcra dosyası 10 yıl açık kalır.
Mahkemeye gitmeden kusur oranını değiştirebilir miyim?
Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkemeye kıyasla daha hızlı yoldur. Komisyon kararı birkaç ay içinde verilir ve sigortayı bağlar. Mahkeme süreci çok daha uzun sürer.
Kusur oranı tespit edilmeden araç tamir edilebilir mi?
Ekspertiz yapılmadan ve kusur oranı netleşmeden aracın esaslı onarımı yapılmamalıdır. Aksi hâlde bilirkişi çarpma açısı, hasar konumu ve darbe yönünü inceleyemez; kusur oranı sürücü aleyhine belirlenebilir.
Karşı sürücüyle anlaştık ama sigorta yine de kusur belirlesin mi?
Taraflar maddi olarak anlaşsa bile sigortaya ihbar yapılmalıdır. Anlaşma yalnızca o anki zararı kapsar; sonradan ortaya çıkan değer kaybı, gizli hasar veya gecikmiş yaralanma için sigorta gerekir.
Asli ve Tali Kusur Maddeleri Dikkat Edilmesi Gerekenler
Asli kusur, kanunda 12 hâlle sınırlandırılmış ağır kural ihlalidir; tali kusur ise asli sayılmayan tüm ihlalleri kapsar. Asli kusur %75 veya %100, tali kusur %25 olarak takdir edilir. Kırmızı ışıkta geçme, ters yön, arkadan çarpma ve park hâlindeki araca çarpma tipik asli kusur örnekleridir. Alkol, hız ve ehliyetsizlik tek başına asli kusur sayılmaz; kazaya doğrudan neden olduğunda asli sayılır. Karara 5 iş günü içinde itiraz edilir.
İlgili İçerikler
- Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama 2026
- Araç Değer Kaybı Hesaplama
- Trafik Sigortası Teminat Limitleri 2026
- Trafik Kazası Avukatı
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
- Kan Parası Nedir
Yasal Dayanak ve Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Madde 84, asli kusur hâlleri
- Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 157 — Kusur tespiti usulü
- Türk Ceza Kanunu Madde 85 ve 89 — Taksirle ölüm ve yaralama
- Türk Borçlar Kanunu Madde 49 vd. — Haksız fiil sorumluluğu
Seçkin Avukatlık
Av. Ahmet Geçgel
Tel: +90 539 375 05 85 — E-posta: info@seckinavukatlik.com