Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama | Ücretsiz 2026

Özet Tablo

Yayın: Temmuz 2026 | Yazar: Av. Ahmet Geçgel

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Destekten yoksun kalma tazminatı, bir kişi öldüğünde onun sağlığında düzenli olarak maddi destek sağladığı kişilerin bu destekten mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararın karşılanmasıdır. Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenir. Bu tazminat mirasa dahil değildir; doğrudan destek gören kişinin kendi hakkıdır, miras reddedilse bile talep edilebilir. Destek, para olabileceği gibi ev işi, bakım veya eğitim katkısı gibi hizmet şeklinde de olabilir. Amaç cezalandırma değil, ölüm öncesindeki ekonomik seviyeyi korumaktır; bu yüzden hesaplama gerçek kayba dayanır, sabit bir rakam değildir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Şartları Nelerdir?

Tazminatın doğması için üç unsur birlikte gerekir:

• Bir kişinin ölmüş olması.
• Ölen kişinin, tazminat isteyen kişiye sağlığında düzenli ve fiili destek sağlamış olması.
• Ölümün, sorumluluk doğuran bir olay (kaza, haksız fiil) sonucu gerçekleşmiş olması.

Destek ilişkisinin resmi bir bağa (evlilik, soybağı) dayanması gerekmez; fiilen ve sürekli destek sağlandığının kanıtlanması yeterlidir. Küçük çocuklar için destek varsayımı otomatik kabul edilir; büyümüş bir çocuk ise ileride anne-babasına destek olacağını ayrıca ispat etmek durumunda kalabilir. Şartlardan biri eksikse mahkeme talebi reddeder.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatını Kimler Alabilir?

Talep hakkı, ölenin sağlığında fiilen destek gördüğü kişilere aittir:

• Eş: Resmi nikahlı eşin destek ilişkisi otomatik kabul edilir.
• Çocuklar: Erkek çocuk için 18, kız çocuk için 22 yaşına kadar (öğrenim sürerse eğitim bitimine kadar).
• Anne ve baba: Sağlığında fiilen destek görüyorlarsa.
• Diğer kişiler: Kardeş, nişanlı veya nikahsız eş gibi kişiler, destek ilişkisini kanıtlarsa talep edebilir.

Mirasçı olmak şart değildir; belirleyici olan fiili destek ilişkisidir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı İçin Ölüm Şart mıdır?

Evet, ölüm bu tazminatın zorunlu unsurudur. Kaza sonucu yaralanma yaşanmış ama ölüm gerçekleşmemişse bu tazminat türü uygulanmaz; onun yerine yaralanan kişinin kendisi maluliyet tazminatı talep eder. İki tazminat türü hem hukuki dayanak hem de hak sahibi açısından farklıdır: maluliyette tazminatı yaralanan kişi alır, destekten yoksun kalmada ise ölenin yakınları alır. Bu ayrım, dava dilekçesi hazırlarken doğru tazminat türünün seçilmesi için belirleyicidir; karıştırılması dosyanın reddine yol açabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Maddi Tazminat mıdır?

Evet, bu bir maddi tazminat türüdür; kaybedilen ekonomik desteği karşılamayı hedefler. Aynı olay nedeniyle ölenin yakınları ayrıca manevi tazminat da talep edebilir; manevi tazminat acı ve üzüntünün karşılığıdır, maddi kayıpla ilgisi yoktur ve hakimin takdirine bırakılır. İki tazminat aynı dava dilekçesinde birlikte istenebilir, ancak hesaplama yöntemleri tamamen ayrıdır: maddi tazminat matematiksel bir hesaba, manevi tazminat ise somut olayın ağırlığına göre belirlenir.

Destekten Yoksun Kalma Hesaplama Kriterleri

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Kriterleri Nelerdir?

Hesaplamayı belirleyen temel kriterler şunlardır:

• Ölenin vefat tarihindeki net geliri.
• Ölenin doğum tarihi ve buna göre belirlenen muhtemel yaşam süresi.
• Destek gören kişilerin sayısı, yaşı ve yakınlık derecesi.
• Kazada tarafların kusur oranı.
• Geçmiş, aktif ve pasif dönem ayrımı.
• Varsa sigorta poliçe limitleri.

Bu kriterlerden herhangi biri eksik veya hatalı değerlendirilirse bilirkişi raporu itiraza açık hale gelir. Kriterlerin doğru toplanması dava süresini de kısaltır; özellikle gelir belgeleri ve doğum tarihleri eksiksiz sunulduğunda bilirkişi ek süre istemeden hesabı tamamlayabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hangi Ücretten Hesaplanır? (Emsal Ücret)

Hesaplamada öncelik, ölenin resmi belgelerle (bordro, SGK kaydı, vergi beyannamesi) kanıtlanan gerçek net gelirindedir. Bu belge yoksa veya bildirilen ücret gerçeği yansıtmıyorsa devreye “emsal ücret” girer:

• Ölenin mesleği, eğitimi ve kıdemine göre ilgili meslek odasından veya sendikadan o işte çalışanların ortalama kazancı sorulur.
• Emsal ücret de tespit edilemiyorsa, hesaplama yasal net asgari ücret üzerinden yapılır.
• Ev hanımları ve düzenli bir işi olmayıp “yardım ve hizmet” ile destek olan kişiler için de taban her zaman net asgari ücrettir.
• Memur gibi ek kazanç yasağı bulunan meslek gruplarında, yalnızca yasal geliri hesaba katılır.

Hesap her zaman net gelir üzerinden yapılır; brüt ücretten vergi ve SGK primi gibi kesintiler düşülerek net tutara ulaşılır. Bilirkişi, bu geliri rapor tarihine en yakın verilerle güncelleyerek hesaba katar.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Pay Oranları Nasıl Belirlenir?

Ölenin geliri önce kendi payı düşülerek hak sahipleri arasında paylaştırılır. Uygulamada yaygın kabul gören yaklaşık oranlar şöyledir:

• Sağ kalan eş: gelirin yaklaşık %30-40’ı.
• Her çocuk: gelirin yaklaşık %15-20’si.
• Anne ve baba (her biri): gelirin yaklaşık %15’i.

Hak sahibi sayısı arttıkça kişi başı pay oranı düşer; örneğin eş ve iki çocuk varsa oranlar üçü arasında yeniden dengelenir. Bilirkişi raporlarında bu oranlar somut aile durumuna göre küçük farklarla uygulanabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Anne Baba İçin Nasıl Yapılır?

Anne-baba için hesaplamada eşten farklı bir nüans vardır: ölenin ileride evlenip kendi eş ve çocuklarına da pay ayıracağı varsayımı gözetilir. Bu nedenle anne-babanın payı, ölenin evlenmeden önceki dönem için daha yüksek, evlenme sonrası varsayılan dönem için daha düşük hesaplanır. Anne veya babadan biri sağ değilse, tazminat sadece hayatta olana bağlanır. Anne-baba ölenin geçimini fiilen sağlıyor değil, ondan destek görüyor olmalıdır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kaç Yaşına Kadar Hesaplanır?

Destek süresinin yaş sınırı, hak sahibinin türüne göre değişir:

• Erkek çocuğun destek süresi 18 yaşına kadardır; üniversite okuyorsa mezuniyete kadar uzar.
• Kız çocuk: 22 yaşına kadar; öğrenim sürerse mezuniyete kadar uzar.
• Eş: Kendi muhtemel yaşam süresinin sonuna kadar; yeniden evlenirse süre kısalır.
• Anne-baba: Kendi muhtemel yaşam süresi boyunca, azalan oranla.

Süre hesabında ölenin değil, her hak sahibinin kendi yaşam süresi de ayrıca dikkate alınır; ölen daha erken hesap dışı kalsa bile hak sahibi yaşadığı sürece pasif dönem geliri hesaba girer.

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Aktif-Pasif Dönem Nedir

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Aktif-Pasif Dönem Nedir?

TRH 2010, Türkiye’ye özgü yaş ve cinsiyete göre ortalama kalan yaşam süresini gösteren istatistiksel tablodur; eski PMF-1931 tablosunun yerini almıştır. Hesaplama üç döneme ayrılır:

• Geçmiş dönem: Olay tarihinden hesap tarihine kadar, bilinen gerçek gelirle.
• Aktif dönem: Hesap tarihinden ölenin varsayılan çalışma yaşı sonuna (genellikle 60) kadar, gerçek gelirle.
• Pasif dönem: Aktif dönem sonundan TRH 2010’a göre belirlenen yaşam süresi sonuna kadar, net asgari ücret üzerinden.

Pasif dönemde asgari ücret kullanılması, emeklilik sonrası fiili destek kapasitesinin daha sınırlı görülmesine dayanır.

Tablodaki değerler yaklaşık örneklerdir; kesin rakamlar tam yaşa göre değişir ve Hacettepe Üniversitesi Aktüerya Bilimleri Bölümü’nün yayınladığı resmi tabloda gün hassasiyetinde yer alır.

Progresif Rant Yöntemi Nedir?

Progresif rant, gelecekteki gelir kaybını bugünkü tek bir tutara indirgemek için kullanılan hesaplama tekniğidir. Yöntemin mantığı şudur: ölenin geliri her yıl için varsayımsal olarak aynı oranda artırılır, sonra aynı oranda bugüne indirgenir (iskonto edilir). Artış ile iskonto oranı birbirine eşit kabul edildiğinden (uygulamada her ikisi de %10), iki işlem birbirini götürür ve gelecekteki her yılın bugünkü değeri, bilinen son gelirle aynı çıkar. Bu sayede karmaşık enflasyon veya faiz tahminine girmeden, tutarlı ve tekrarlanabilir bir hesap ortaya çıkar. Yöntem, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ve 17. Hukuk Dairesi kararlarında yerleşik olarak kabul edilmiştir; bilirkişiler başka bir oran veya yöntem kullanamaz.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Yöntemi

Bilirkişi, dosyayı aldıktan sonra belirli bir sıra izler:

• Önce ölenin gerçek geliri, doğum tarihi ve hak sahiplerinin bilgileri toplanır.
• Geçmiş dönem, olay tarihinden rapor tarihine kadar gün bazında hesaplanır.
• Aktif ve pasif dönem, TRH 2010 tablosuna göre belirlenen sürelerle Progresif Rant yöntemiyle hesaplanır.
• Bulunan toplam zarar, hak sahipleri arasında pay oranlarına göre bölüştürülür.
• Kusur oranı ve varsa diğer indirimler uygulanarak net tazminat bulunur.

Bu sıra, tüm kaza türlerinde (trafik, iş kazası, haksız fiil) aynıdır; değişen sadece sorumlu taraf ve mahsup edilecek kalemlerdir. Yöntemin dışına çıkan veya adımlardan birini atlayan bir bilirkişi raporu, itiraz halinde bozulma riski taşır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Formülü

Hesaplamanın matematiksel iskeleti şu şekilde özetlenebilir:

Yıllık Destek Tutarı = Net Gelir × Pay Oranı

Bu tutar, her dönem için ayrı ayrı süreyle çarpılır ve dönemler toplanarak zarar bulunur:

• Geçmiş Dönem Zararı = Yıllık Destek Tutarı × Geçmiş Dönem (gün/365)
• Aktif Dönem Zararı = Yıllık Destek Tutarı × Aktif Dönem Süresi (yıl)
• Pasif Dönem Zararı = Asgari Ücret Bazlı Yıllık Tutar × Pasif Dönem Süresi (yıl)

Üç dönemin toplamı Brüt Zararı verir. Buna kusur oranı uygulanır: Net Tazminat = Brüt Zarar × Davalının Kusur Oranı. Varsa SGK’nın peşin sermaye değeri veya sigorta ödemesi bu tutardan ayrıca mahsup edilir. Aktif ve pasif dönemde her yılın tutarı, Progresif Rant yöntemiyle (%10 artış, %10 iskonto) ayrı ayrı hesaplanıp toplanır; yukarıdaki formül bu toplamın sade bir özetidir.

Aktüerya Hesaplama Nedir?

Aktüerya hesaplama, gelecekteki bir geliri veya kaybı istatistiksel yöntemlerle bugünkü değerine indirgeyen hesaplama biçiminin genel adıdır. Destekten yoksun kalma tazminatında aktüerya hesabı, TRH 2010 yaşam tablosu ile Progresif Rant yöntemini birlikte kullanır; biri “ne kadar süre” biri “ne kadar tutar” sorusuna cevap verir. Bu yaklaşımı mahkemeler ve sigorta şirketleri ortak kabul eder; farklı bilirkişiler aynı verilerle aynı sonuca ulaşır. Aktüerya hesabı yapan kişi mutlaka bilirkişi sıfatına sahip, konusunda deneyimli bir uzman olmalıdır; hukuki bilgisi olmayan bir aktüerin tek başına hazırladığı rapor mahkemece kabul edilmeyebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Excel ve Programları

İnternette bu konuda farklı formatlarda kaynak aranmaktadır:

• Aktüerya hesaplama Excel tabloları — manuel formül girilen elektronik tablolar.
• Aktüerya hesaplama örnek tablosu ve aktüerya hesaplama programı — kurulum gerektiren masaüstü yazılımları.
• Aktüerya hesaplama kitabı ve aktüerya hesaplama eğitimi — konuyu öğrenmek isteyen bilirkişi adayları veya hukuk öğrencileri için basılı/çevrimiçi kaynaklar.

Bu araçların bilinen sınırları şunlardır:

• Çoğu hâlâ eski PMF-1931 tablosuyla hazırlanmıştır, güncel TRH 2010 ile uyumlu değildir.
• Manuel veri girişi hata riskini artırır; tek bir tarih veya oran hatası sonucu büyük ölçüde değiştirir.
• Çoğu program indirme, kurulum veya ücret gerektirir.
• Sonuç sadece bir sayı verir, hesabın hangi adımdan geçtiğini göstermez.

Bu sayfadaki hesaplama aracı güncel TRH 2010 tablosunu kullanır, kurulum gerektirmez ve sonucu adım adım (geçmiş/aktif/pasif dönem ayrı ayrı) gösterir; canlı bir aktüerya hesaplama örneği olarak da incelenebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Örnek Bilirkişi Raporu

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Örnek Bilirkişi Raporu

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporu genellikle şu bölümlerden oluşur:

• Olay bilgileri: tarih, taraflar, kusur oranı.
• Ölenin kimlik ve gelir bilgileri.
• Hak sahiplerinin kimlik ve yaş bilgileri.
• Kullanılan yaşam tablosu ve hesaplama yöntemi açıklaması.
• Geçmiş, aktif ve pasif dönem hesap tabloları.
• Kişi bazlı pay dağılımı ve toplam tutar.
• Varsa mahsup edilen kalemler (sigorta ödemesi gibi).

Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra belirli bir süre içinde itiraz edilebilir; itirazda somut hesap hatası veya yanlış veri gösterilmelidir.

Trafik Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama

Trafik Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama

Ölümlü trafik kazasında hesaplama aynı yöntemle yapılır, ancak sigorta şirketinin sorumluluğu nedeniyle ek olarak şu noktalar devreye girer:

• Aracın zorunlu trafik sigortası (ZMSS) devreye girer; 2026 yılı kişi başı teminat limiti 3.600.000 TL’dir.
• Limiti aşan kısım doğrudan kusurlu sürücüden talep edilir.
• Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması ve süre beklenmesi gerekir.
• Sürücünün kusur oranı tazminattan doğrudan düşülür.

Sigorta şirketiyle anlaşma sağlanamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir veya doğrudan dava açılabilir.

İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama

İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama

Ölümlü iş kazasında iş kazası aktüerya hesabına SGK boyutu eklenir:

• SGK, hak sahiplerine ölüm geliri bağlar; bu gelirin peşin sermaye değeri işverenden istenecek tazminattan mahsup edilir.
• İşverenin kusuru (iş güvenliği tedbiri alıp almadığı) tazminat oranını belirler.
• Aynı zarar için hem SGK’dan hem işverenden çift ödeme yapılmaz; SGK ödemesi düşülerek net fark istenir.

Hazır Excel şablonları veya genel “tazminat hesaplama robotu” adlı araçlar SGK mahsubunu doğru yansıtmayabilir; bu yüzden iş kazası dosyalarında güncel bilirkişi hesabı önemlidir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Ölüm Aylığı

SGK, belirli prim gün sayısı şartını taşıyan sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine “ölüm aylığı” (dul ve yetim aylığı) bağlar. Bu aylık, iş kazasına özgü değildir; sigortalı kişi hangi sebeple ölürse ölsün, prim şartı tutuyorsa bağlanabilir. Önemli iki nokta vardır:

• SGK’nın ölüm aylığı bağladığı hak sahibi çevresi (kanunda sayılan sınırlı kişiler) ile destekten yoksun kalma tazminatının hak sahibi çevresi (fiili destek ilişkisine dayanan, daha geniş bir grup) birbirinden farklıdır.
• Ölüm aylığının peşin sermaye değeri, sadece iş kazası veya meslek hastalığı kaynaklı ölümlerde ve sorumlu işverene karşı açılan davada tazminattan mahsup edilir. Sigortalının genel yaşlılık veya emeklilik aylığından bağlanan, rücu edilemeyen ödemeler ise mahsup edilmez.

Yani ölenin SGK’dan aylık alması veya yakınlarına ölüm aylığı bağlanmış olması, tek başına destekten yoksun kalma tazminatı talep etmeyi engellemez; sadece mahsup hesabında dikkate alınıp alınmayacağı olayın niteliğine bağlıdır.

Haksız Fiil Nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Trafik veya iş kazası dışında, kasten öldürme veya ihmal sonucu ölüm gibi genel haksız fiillerde de aynı tazminat talep edilebilir. Bu durumda:

• Fail hakkında ceza davası varsa, hukuk davası genellikle ceza davasının sonucunu bekler.
• Zamanaşımı, ceza kanununda daha uzun bir süre varsa o süreye göre belirlenir.
• Sigorta mahsubu bulunmadığından hesaplama genellikle daha yalındır.

Bu tür dosyalarda tazminat doğrudan sorumlu kişiden istenir; araya bir sigorta şirketi veya kurum girmediğinden hesaplanan tutar genellikle eksiksiz tahsil edilmeye çalışılır. Failin ödeme gücü yoksa icra takibiyle mal varlığına başvurulur.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatından Yapılacak İndirimler

Hesaplanan tutardan bazı kalemler indirilir, bazıları ise indirilemez.

İndirilebilen kalemler:

• Kusur oranı.
• Yetiştirme gideri: ölenin küçük yaştaki desteğinin yetiştirilmesi için yapılacağı varsayılan gider, genellikle %5 oranında düşülür.
• Hatır taşıması indirimi: ölen, karşılıksız olarak taşındığı bir araçta hayatını kaybetmişse.
• Dul eşin yeniden evlenme olasılığı.

İndirilemeyen kalemler:

• Miras ve miras payları.
• SGK tarafından bağlanan aylık ve gelirler bu tazminattan düşülmez; sadece işverenden istenecek ayrı tazminattan mahsup edilir.
• Hayat sigortası veya ferdi kaza sigortasından alınan paralar.

Hakimin genel bir “hakkaniyet” gerekçesiyle keyfi indirim yapması kabul edilmez; her indirim somut bir sebebe bağlanmalıdır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Dava dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:

• Davacının destek ilişkisinin açıklanması (eş, çocuk, anne-baba veya fiili destek).
• Olayın tarihi, yeri ve nasıl gerçekleştiği.
• Sorumlunun kim olduğu ve kusur durumu.
• Talep edilen tazminat türleri (maddi ve varsa manevi).
• Ekli belgeler: ölüm belgesi, nüfus kayıtları, gelir belgeleri, veraset ilamı.

Trafik kazalarında dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru ve arabuluculuk süreçleri tamamlanmalıdır; aksi halde dava usulden reddedilebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Faiz Hesaplama

Hesaplanan tazminata işletilecek faizin başlangıç tarihi, kime karşı dava açıldığına göre değişir:

• Doğrudan sorumlu kişiye (sürücü, işveren, fail) karşı açılan davada faiz, olay tarihinden itibaren işler; haksız fiilde ayrıca ihtar veya ihbar şartı yoktur.
• Sigorta şirketine karşı açılan davada faiz başlangıcı farklıdır: sigortaya önceden yazılı başvuru yapılmışsa, başvurunun bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapılmaması halinde faiz bu sürenin sonundan başlar; hiç başvuru yapılmamışsa faiz dava tarihinden işler.

Uygulanan oran yasal faizdir; 01.06.2024 tarihinden önceki dönem için yıllık %9, bu tarihten sonrası için yıllık %24 esas alınır (3095 sayılı Kanun, 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Davadan önce sigorta veya işveren tarafından kısmi bir ödeme yapılmışsa, bu tutarın kendi faizi hesaplanıp toplam tazminattan mahsup edilir; aynı zarar için mükerrer faiz talep edilemez.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Zamanaşımı ve Haczedilebilirlik

Zamanaşımı süresi iki ayrı sınırla belirlenir: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde olay tarihinden itibaren 10 yıl. Olay aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımı süresi olan bir suç oluşturuyorsa, 15 yıl uzamış zamanaşımı süresi uygulanır. Bu tazminat alacağı, hak sahibinin diğer alacaklıları tarafından haczedilemez; icra takibi bu tazminata dokunamaz. Süre hesabında dikkatli olunmalı, özellikle ceza soruşturmasının uzadığı dosyalarda hak düşürücü süre kaçırılmamalıdır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar, hesaplama yönteminin mahkemelerde nasıl uygulandığını somut biçimde göstermektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E.2020/2598, K.2021/34: Hesaplamada eski PMF-1931 yaşam tablosu yerine TRH 2010 ulusal yaşam tablosunun kullanılması gerektiği kesin olarak hükme bağlanmıştır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2018/2928, K.2019/2868: Tazminat bedeli ile miras arasında bağ bulunmadığı, mirasçılık sıfatının bu tazminat için şart olmadığı açıkça belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2022/7272, K.2024/2101, T.27.02.2024: Destek paylarının belirlenmesinde ailenin somut ekonomik ve sosyal durumunun gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E.2014/9850, K.2016/11484, T.13.12.2016: Çocuklar için destek süresinin kız ve erkek çocukta farklı yaş sınırlarına göre hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2020/1041, K.2021/432, T.03.02.2021: Çocuğun ölümü halinde anne ve babanın farazi destek beklentisiyle tazminat talep edebileceği kabul edilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E.2017/4770, K.2019/11496, T.04.12.2019: Aktif dönemin sona erdiği yaşın (genellikle 60) ve sonrasındaki pasif dönem hesabının nasıl kurulacağı detaylandırılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E.2013/11622, K.2014/14334, T.27.10.2014: Sigorta şirketinden yapılan ödemelerin tazminattan mahsup edilmesi ve mahsup sonrası kalan tutara faiz işletilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E.2018/2229, K.2019/12253, T.19.12.2019: Küçük yaştaki desteğin yetiştirilmesi için yapılacağı varsayılan giderin hesaplanan tutardan indirilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Örneği

35 yaşında, net asgari ücretle (aylık 28.075,50 TL, yıllık 336.906 TL) çalışan bir işçi, tam kusurlu bir sürücünün karıştığı trafik kazasında hayatını kaybetmiş olsun. Geride 32 yaşında eşi ve 8 yaşında bir çocuğu kalmıştır.

• Pay dağılımı: Eşe %40, çocuğa %20 (kalan pay ölenin kendi payıdır ve hesaba girmez).
• Aktif dönem: 35 yaşından 60 yaşına kadar 25 yıl. Eşin zararı: 336.906 × %40 × 25 = 3.369.060 TL.
• Pasif dönem: TRH 2010’a göre 60 yaşındaki bakiye ömür yaklaşık 18 yıl. Bu dönemde taban net asgari ücret esas alınır: 336.906 × %40 × 18 = 2.425.723 TL.
• Eşin toplam brüt zararı: 3.369.060 + 2.425.723 = 5.794.783 TL. Kusur %100 olduğundan net tazminat da aynıdır.

Çocuğun payı, 18 yaşına kadarki (10 yıllık) destek süresiyle sınırlı olduğundan aynı mantıkla ayrıca hesaplanır. Bu, yöntemi göstermek amacıyla basitleştirilmiş bir örnektir; gerçek dosyada geçmiş dönem, gün bazlı hesap, evlenme ihtimali gibi ek kalemler de devreye girer ve kesin tutarı bilirkişi belirler.

Sık Sorulan Sorular

Evli kız çocuğu destekten yoksun kalma tazminatı alabilir mi?

Evet, evlenmiş olmak tek başına hakkı ortadan kaldırmaz. Ancak evli kızın eşinden de destek görmesi beklendiğinden, ölen anne-babadan aldığı destek payı bekar bir çocuğa göre genellikle daha düşük hesaplanır. Fiilen hâlâ düzenli destek görüldüğü kanıtlanırsa pay artabilir.

Maluliyet tazminatı için de böyle bir hesaplama programı var mı?

Evet, maluliyet tazminat hesaplama programı farklı bir araçtır ve yaralanan kişinin kendi iş gücü kaybını hesaplar. Bu sayfadaki araç ise yalnızca ölüm halinde geride kalanların desteğini hesaplar; iki hesaplama farklı verilerle ve farklı formüllerle çalışır.

Kardeşler destekten yoksun kalma tazminatı alabilir mi?

Alabilir, ancak istisnai bir durumdur. Kardeşin ölenden düzenli ve fiili destek gördüğünü, kendisinin ekonomik olarak bu desteğe muhtaç olduğunu somut belgelerle kanıtlaması gerekir.

İmam nikahlı eş tazminat talep edebilir mi?

Evet, resmi nikah olmasa da fiili birliktelik ve düzenli destek ilişkisi ispatlanırsa imam nikahlı eş de tazminat talep edebilir. İspat yükü resmi nikahlı eşe göre daha ağırdır.

Ev hanımının vefatında destek tazminatı hesaplanır mı?

Evet. Ev hanımının ev içi emeği (temizlik, çocuk bakımı, yemek) parasal bir katkı olarak kabul edilir ve bu katkının karşılığı asgari ücret veya benzeri bir gelir üzerinden hesaplanır.

Boşanmış eş destekten yoksun kalma tazminatı alabilir mi?

Kural olarak hayır, çünkü boşanma ile destek ilişkisi hukuken sona erer. Ancak nafaka ödemesi fiilen sürüyorsa ve bu düzenli bir destek niteliğindeyse istisnai olarak değerlendirilebilir.

Nişanlı, destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir mi?

Sadece nişanlı olmak yeterli değildir. Fiilen birlikte yaşama ve düzenli maddi destek ilişkisi varsa ve bu kanıtlanırsa talep mümkün olur.

Aktüerya hesaplama için hangi belgeler gerekir?

Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, ölenin gelir belgeleri (bordro, vergi levhası), hak sahiplerinin doğum tarihleri ve varsa öğrenim durumunu gösteren belgeler gerekir.

Hesaplama sonucu kesin midir?

Hayır. Online veya Excel hesaplamaları tahminidir. Kesin tutar, mahkemenin atadığı bilirkişi tarafından dosyaya özel olarak hesaplanır ve hakim onayından geçer.

Sigorta şirketi teklif sundu, kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Sigorta şirketinin ilk teklifi genellikle gerçek hesaptan düşüktür. Teklifi kabul etmeden önce bağımsız bir hesaplama yaptırmak veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak mümkündür.

Birden fazla çocuk varsa hesaplama nasıl değişir?

Toplam gelir daha fazla kişi arasında bölüştüğü için her çocuğun payı oransal olarak azalır. Ancak toplam tazminat tutarı, hak sahibi sayısı arttıkça genellikle yükselir.

Destek gören kişi daha sonra vefat ederse ne olur?

Pasif dönem hesabı, hak sahibinin kendi yaşam süresine göre yapıldığından, hak sahibi hesaplamadan sonra vefat etse dahi zaten tahsil edilmiş veya hükme bağlanmış tazminat mirasçılarına geçer.

Yurt dışında yaşayan hak sahibi tazminat alabilir mi?

Evet, yurt dışında ikamet etmek talep hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak tebligat ve dava takibi için Türkiye’de bir avukata vekalet verilmesi süreci hızlandırır.

Bu konudaki genel şartlar ve dava süreci hakkında daha fazla bilgi için destekten yoksun kalma tazminatı rehberimizi, trafik kazası tazminatları için trafik kazası avukatı ve yaralanmalı trafik kazası sayfalarını, iş kazaları için iş kazası avukatı ve iş kazası tazminat hesaplama sayfalarını, sigorta süreçleri için sigorta avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

📞 Seçkin Avukatlık

Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama, dava dilekçesi ve bilirkişi raporu itirazı konularında iletişim:

📱 Telefon: +90 539 375 05 85
📧 E-posta: info@seckinavukatlik.com