Araç Mahrumiyet Bedeli (Yattı Parası) İtiraz Ve Dilekçe 2026

Araç mahrumiyet bedeli, trafik kazası sonucu hasar gören aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan maddi zararın tazmin edilmesidir. Halk arasında yattı parası veya ikame araç parası olarak da bilinen bu tazminat; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi kapsamında haksız fiil sorumluluğuna dayanır. Zorunlu trafik sigortası bu bedeli karşılamaz — doğrudan kusurlu sürücü ve araç sahibinden talep edilir. Bu yazıda 2026 güncel hesaplama rakamları, Yargıtay kararları, itiraz dilekçesi ve dava süreci ele alınmaktadır.

Araç Mahrumiyet Bedeli — 2026 Hızlı Rehber

Trafik kazası geçiren araç sahibi, onarım süresince aracından yoksun kaldığı her gün için tazminat talep edebilir. Bu hak fatura şartına bağlı değildir; sigorta şirketinden değil, doğrudan kusurlu taraftan alınır. Aşağıdaki tablo temel bilgileri özetlemektedir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir?

Araç mahrumiyet bedeli (araçtan yoksun kalma tazminatı), trafik kazasına uğrayan aracın onarım süresince sahibinin bu araçtan yoksun kalması nedeniyle uğradığı ekonomik zararın karşılığıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/2072 E. – 2018/11712 K. sayılı kararında bu bedel şu şekilde tanımlanmıştır: “İhtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan süre içinde davacının, aynı nitelikteki ikame araç için ödemesi gereken bedeldir.”

Bu tazminatın hukuki dayanağı TBK md. 49’dur: “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Araç mahrumiyet bedeli; araç değer kaybı ve hasar tazminatından bağımsız, ayrı bir zarar kalemidir. Tüm bu kalemler aynı davada birlikte talep edilebilir.

Dikkat: Araç mahrumiyet bedeli, zorunlu trafik sigortası ve kasko poliçesi tarafından karşılanmaz. Kusurlu araç sürücüsü ve araç sahibinden doğrudan talep edilir.

İkame Araç Bedeli Ne Anlama Gelir?

İkame araç bedeli ile araç mahrumiyet bedeli uygulamada sık karıştırılır; ancak hukuki açıdan aralarında kritik bir fark vardır. İkame araç bedeli; onarım süresinde fiilen araç kiralayan kişinin, gerçek kira faturasına dayandırdığı tazminat talebidir. Araç mahrumiyet bedeli ise fatura olmaksızın, emsal piyasa rayici üzerinden bilirkişice hesaplanan bedeldir.

Yargıtay’a göre araç kiralandıktan sonra mahrumiyet bedeli talep edilemez — iki talep aynı anda kullanılamaz. Kasko ikame araç vermişse o süre için mahrumiyet talebi düşer; ancak kasko süresi bittikten sonra araç hâlâ servisteyse kalan süre için mahrumiyet hakkı doğar.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Şartları 2026

1. Araç trafik kazası veya haksız fiil sonucu kullanılamaz hale gelmiş olmalı.
2. Talepte bulunan kişi kusursuz ya da daha az kusurlu olmalı.
3. Araç sahibi veya hukuki kullanım hakkı sahibi olunmalı.
4. Aracın aktif kullanımda olduğu ispat edilmeli.
5. Fiilen araç kiralanmış olması zorunlu değildir.

Onarılabilir hasar ya da pert — her iki durumda da hak doğar. Kazaya tamamen kendi kusuru ile sebebiyet veren kişi mahrumiyet bedeli talep edemez. Kiralık araç kullanan kişi de, hukuki kullanım hakkını ispat etmek kaydıyla talep yapabilir. Araca ihtiyaç duyulduğu — ulaşım, iş, günlük hayat — somut olarak ortaya konmalıdır.  Yargıtay 4. HD 2021/26777 E. – 2022/11236 K.: fatura yoksa dahi hâkim, TBK md. 50/2 kapsamında zararı bilirkişi aracılığıyla belirleyebilir.

Önemli: İkinci bir araca sahip olmak, mahrumiyet tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay’a göre kişi, hasarlı aracını kullanma hakkından somut biçimde yoksun kalmıştır ve bu gerçek zarar ilkesinin gereğidir.

Araç Mahrumiyet Tazminatı Kimden Alınır?

Zorunlu trafik sigortası bu tazminatı kapsamaz. Sigorta şirketi yalnızca doğrudan araç hasarı ve bedeni zararlardan sorumludur; kullanım yoksunluğu gibi dolaylı zararlar sigorta teminatının dışındadır.

Bu bedelden sorumlu olan kişiler şunlardır:

• Kusurlu araç sürücüsü
• Araç maliki (sahibi)
• Araç işleteni — aracı kendi hesabına işleten kişi

Bu üç kişi TBK md. 49 ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu çerçevesinde müteselsilen sorumludur. Yani mağdur, tazminatın tamamını bu kişilerden herhangi birinden talep edebilir; iç ilişkide sorumluluk paylaşımı kendilerini ilgilendirir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Araç mahrumiyet bedeli hesaplama iki temel unsura dayanır: bilirkişinin tespit ettiği makul onarım süresi ve aracın segmentine göre belirlenen günlük emsal kira bedeli. Formül basittir:

Araç Mahrumiyet Bedeli = Günlük İkame Araç Bedeli × Makul Onarım Süresi (gün)
Örnek: Orta segment araç, 15 günlük makul süre → 3.000 TL × 15 = 45.000 TL

Hesaplamada KDV dahil piyasa rayici esas alınır. Amortisman indirimi uygulanır: araç kullanılsaydı katlanılacak yakıt, lastik gibi zorunlu giderler tazminat tutarından düşülür (Y17HD 2014/15596 K. – 2017/156). Kesin tutar bilirkişi raporuyla belirlenir; aşağıdaki tablo 2026 yılı piyasa ortalamalarını göstermektedir.

2026 Segment Bazlı Günlük Emsal Bedeller

Ticari araçlarda kullanım yoksunluğuna ek olarak kazanç kaybı da ayrı kalem olarak talep edilebilir.

Not: Bu rakamlar piyasa ortalamasıdır. Kesin tutar bilirkişi raporuyla belirlenir; araç modeli, yılı ve onarım niteliği sonucu değiştirebilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Kaç Gün Hesaplanır? (makul tamir süresi)

Araç mahrumiyet bedeli kaç gün üzerinden hesaplanacağı, pratikte en çok ihtilaf çıkan konudur. Bilirkişi, servisin fiilen tuttuğu günü değil — makul tamir süresini belirler. Bu iki süre birbirinden çok farklı olabilir.

Makul tamir süresine dahil edilenler:

• Hasarın ağırlığına göre işçilik süresi
• Teknik zorunluluktan kaynaklanan yedek parça bekleme süresi
• Boyama, macunlama ve kurutma süreçleri

Makul tamir süresine dahil edilmeyenler (Yargıtay 17HD 2014/15596 E. – 2017/156 K.):

• Araç sahibinin geç servise vermesinden kaynaklanan süre
• Servis yoğunluğu nedeniyle bekleme
• Araç sahibinden bağımsız idari veya bürokratik gecikmeler

Ticari Olmayan Araç Mahrumiyet Bedeli

Ticari olmayan araç mahrumiyet bedeli, hususi kullanıma özgü araçlar için talep edilen tazminattır. Araç sahibi, aracı günlük hayatında — iş-ev ulaşımı, alışveriş, çocuk okul servisi — aktif olarak kullandığını ispat etmelidir. Bu ispat; tanık beyanı, yakıt fişleri veya konut ile işyeri arasındaki mesafeyi gösteren belgelerle sağlanabilir.

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, araç sahibinin ikinci bir araca sahip olması mahrumiyet tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Çünkü hak sahibi, hasarlı aracını kullanma hakkından somut biçimde yoksun kalmıştır. Mahrumiyet gerçeği değişmez; ikinci aracın varlığı yalnızca fiili kullanım kaybının tartışılmasında gündeme gelebilir. Emsal kira bedeli aracın segmentine göre bilirkişice belirlenir.

Ticari Araç Mahrumiyet Bedeli ve Kazanç Kaybı

Ticari araç mahrumiyet bedeli, hususi araçlara kıyasla daha geniş bir tazminat kapsamı doğurur. Ticari amaçla kullanılan araçlarda (kamyon, minibüs, taksi, kurye aracı vb.) sürücü, onarım süresince hem araç kullanım kaybına hem de doğrudan gelir kaybına uğrar. Bu iki zarar kalemi birbirinden bağımsızdır ve aynı davada birlikte talep edilebilir.

Yargıtay 17. HD 2016/1134 E. – 2016/6228 K. sayılı kararında şu ilke benimsenmiştir: Ticari araç işleteninin aracını kullandığı iş, aracın niteliği ve kişinin hal ve şartlarına göre — onarım süresince katlanmak zorunda kalacağı zarar miktarı — uzman bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak belirlenir.

Pert Araç Mahrumiyet Bedeli

Aracın tamamen kullanılamaz hale geldiği — yani pert olduğu — durumlarda da mahrumiyet bedeli hakkı doğar. Onarım ihtimali ortadan kalkmış olsa dahi araç sahibi, kaza tarihinden yeni bir araç edinebileceği tarihe kadar geçen süre boyunca aracından mahrum kalmaya devam etmektedir. Yargıtay 17. HD 2016/19869 E. – 2017/10814 K. kararı bu ilkeyi açıkça hükme bağlamıştır.

Bu süre de “makul” olmak zorundadır. Yargıtay söz konusu kararında, yeni araç alımı için 48 gün beklenilen bir davada — bu sürenin makul olup olmadığını yeniden değerlendirmek üzere — dosyayı bozmuştur. Uygulamada pert araç mahrumiyet bedeli kaç gün hesaplanacağı sorusuna verilen yanıt 15–20 gün olarak kabul görmektedir; ancak dosyanın özelliğine göre değişebilir.

Pert araçta dikkat: Pert tazminatı (aracın piyasa değeri) ile araçtan yoksun kalma tazminatı birbirinden bağımsız iki ayrı kalemdir. Pert tazminatı alınmış olması, bu talebi engellemez. Her ikisi aynı davada talep edilebilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Nasıl Alınır?

Trafik kazası sonrası araç mahrumiyet bedeli talep etmeden önce izlenmesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Belge toplama: Kaza tespit tutanağı, kusur raporu, ekspertiz belgesi, servis giriş-çıkış tarihleri ve (varsa) araç kiralama faturası bir araya getirilir.
2. Kusurlu tarafa noter ihtarnamesi gönderilmesi: Talep tescillenir; ileride faiz başlangıcı için de önem taşır. Yanıt alınamazsa veya ret gelirse dava aşamasına geçilir.
3. Asliye Hukuk / Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açılması: Tazminat miktarı baştan kesin belirlenemiyorsa HMK md. 107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak açılır.
4. Bilirkişi incelemesi: Mahkeme, teknik bilirkişiden makul tamir süresi ve emsal günlük kira bedeli tespiti içeren rapor alır.
5. Karar ve icra: Kesinleşen karara dayanarak icra takibi başlatılabilir; gönüllü ödeme yapılmazsa haciz uygulanır.

Yetkili mahkeme: davalının yerleşim yeri ya da kaza yeri mahkemesidir. Araç mahrumiyet bedeli davası ne kadar sürer sorusu için ortalama 12–24 ay öngörülebilir; ancak bu süre bilirkişi atama ve itiraz aşamalarına göre değişir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Davası Nasıl İşler?

Dava dilekçesi mahkemeye sunulduğunda hâkim önce tensip zaptını çıkarır; taraflara tebligat yapılır ve cevap süresi verilir. Davalı taraf — çoğunlukla araç sahibi veya sürücü — cevap dilekçesinde makul tamir süresine ve talep edilen günlük bedele itiraz eder. Bu aşamadan sonra mahkeme, dosyayı teknik bilirkişiye gönderir.

Bilirkişi; ekspertiz raporunu, servis giriş-çıkış belgelerini ve emsal kira bedellerini inceleyerek makul tamir süresi ile günlük emsal bedeli tespit eder. Taraflardan biri rapora itiraz ederse mahkeme ek rapor veya yeni bilirkişi atayabilir. Bilirkişi raporu kesinleştikten sonra tahkikat kapanır, sözlü yargılama yapılır ve hüküm kurulur.

Karar kesinleştikten sonra gönüllü ödeme yapılmazsa ilamsız icra yoluna başvurulur. Tüm süreç ortalama 12–18 ay sürer; bilirkişi itirazları ve ek rapor talepleri bu süreyi uzatabilir. Belirsiz alacak davası olarak açılmışsa bilirkişi raporundan sonra talep ıslah gerekmeksizin artırılabilir — bu da dava süresini kısaltır.

Araç Mahrumiyet Bedeli Görevli ve Yetkili Mahkeme

Hususi araçlarda tazminat talebi Asliye Hukuk Mahkemesi‘nde görülür. Ticari araç sahibi tacir sıfatını taşıyorsa ve ticari işletmesiyle bağlantılı bir araç söz konusuysa Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Yetkili mahkeme ise KTK md. 110 uyarınca üç seçenekten biridir: davalının yerleşim yeri mahkemesi, kaza yerindeki mahkeme veya davacının yerleşim yeri mahkemesi. Davacı bu seçenekler arasında serbestçe tercih yapabilir. Antalya’da ikamet edenler için dava Antalya mahkemelerinde açılabilir.

Araçtan Yoksun Kalma Tazminatı İçin Gerekli Belgeler

Araçtan yoksun kalma tazminatı talebinde ispat yükü davacıdadır. Mahkemeye veya icra dosyasına sunulacak belgeler; kazanın gerçekleştiğini, aracın kullanılamadığı süreyi ve karşı tarafın kusurunu ortaya koymalıdır. Belgelerin eksiksiz hazırlanması, bilirkişi sürecini kısaltır ve hak kayıplarının önüne geçer. Kiralama faturası olmasa dahi aşağıdaki belgelerle dava açılabilir.

Dava veya icra takibinde sunulması gereken belgeler:

Bu belgelerden herhangi biri eksikse dava reddedilmez. TBK md. 50/2 kapsamında hâkim, davacının zararı belgelerle ispat edememesi durumunda bile bilirkişi aracılığıyla zararı re’sen tespit edebilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli İspat Yükü

Araç mahrumiyet bedeli ispat yükü, davacı araç sahibine aittir. Davacı; aracın kullanılamadığı makul süreyi, aracını aktif olarak kullandığını ve karşı tarafın kusurunu ispat etmek zorundadır. Ancak Yargıtay bu yükümlülüğü hafifletmiştir:

Y4HD 2021/26777 E. – 2022/11236 K. kararına göre: “Olay tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TBK md. 50/2 uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgesi sunulmasa da hâkim zararı belirleyebilir.” Bu kural, kiralama faturası bulunmayan davalarda talebin reddedilmesinin önüne geçer.

Pratik uyarı: Araç kiralandıysa ve fatura ibraz edildiyse → ikame araç bedeli davası açılır. Fatura yoksa → yattı parası davası açılır. Her iki talebin aynı anda kullanılması mümkün değildir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Zamanaşımı

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi uyarınca bu tazminat talebinde zamanaşımı şu şekilde işler:

• 2 yıl: Zararın ve zarara neden olanın öğrenildiği tarihten itibaren
• 10 yıl: Her hâlükârda, kaza tarihinden itibaren genel zamanaşımı süresi
• Ceza davası varsa: Suça ilişkin ceza kanununun öngördüğü süre daha uzunsa o süre esas alınır

Zamanaşımı başlangıcı kaza tarihidir; hasarın tam anlamıyla öğrenilmesi gecikmiş olabilir ve bu durumda 2 yıllık süre öğrenme tarihinden işlemeye başlar. Zamanaşımını kesmek için dava açmak ya da icra takibi başlatmak yeterlidir. Belirsiz alacak davası açılması da zamanaşımını keser — bu, pratik açıdan önemli bir avantaj sağlar.

Araç Mahrumiyet Bedeli İtiraz

Araç mahrumiyet bedeli itiraz süreci iki farklı açıdan ele alınmalıdır: biri mağdurun itirazı, diğeri borçlunun itirazıdır.

A) Mağdur açısından itiraz (eksik ödeme veya ret): Kusurlu taraf mahrumiyet bedelini hiç ödememiş ya da yetersiz ödeme yapmışsa mağdur, noter ihtarnamesiyle itirazını tescil ettirir. Kabul görmezse Asliye Hukuk Mahkemesi’nde tam tazminat davası açılır.

B) Borçlu açısından itiraz (icra takibine itiraz): Mağdur tarafından ilamsız icra takibi başlatılmışsa borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra müdürlüğüne itiraz eder. İtiraz icra takibini durdurur. Mağdur bu durumda itirazın iptali davası ya da alacak davası açmak zorunda kalır.

Araç mahrumiyet bedeli itiraz nereye yapılır?
— İcra takibine itiraz: Takibi başlatan icra müdürlüğüne
— İtirazın iptali davası: Asliye Hukuk Mahkemesi
— Değer kaybı ve araçtan yoksun kalma tazminatı birlikte dava konusuysa: aynı mahkemede birleşik yargılama mümkün

Araç mahrumiyet bedeli itiraz edilirse ne olur? İcra takibi duraklar. Mağdur, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açmazsa takip düşer ve yeniden başlatılması gerekir. Bu nedenle itiraz üzerine vakit kaybetmeden dava açılmalıdır.

Araç Mahrumiyet Bedeli Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme; davanın konusuna ve tarafların sıfatına göre değişir. Hususi araçlarda tazminat talebi Asliye Hukuk Mahkemesi‘nde görülür. Ticari araç sahibi tacir sıfatını taşıyorsa ve ticari işletmesiyle bağlantılı bir araç söz konusuysa Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Yetkili mahkeme ise KTK md. 110 uyarınca üç seçenekten biridir: davalının yerleşim yeri mahkemesi, kaza yerindeki mahkeme veya davacının yerleşim yeri mahkemesi. Davacı bu seçenekler arasında serbestçe tercih yapabilir. Antalya’da ikamet edenler için dava Antalya mahkemelerinde açılabilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli İtiraz Dilekçesi

Araç mahrumiyet bedeli itiraz dilekçesi; icra mahkemesine sunulan itirazın iptali dilekçesi ya da karşı tarafın açtığı davaya verilen cevap dilekçesi olarak iki biçimde karşımıza çıkar.

İtirazın iptali dilekçesinde yer alması gerekenler:

• Tarafların ad-soyad, TC kimlik ve adres bilgileri
• İtiraz konusu icra dosya numarası ve takip tarihi
• Kaza tutanağı, kusur raporu ve servis belgeleri
• Günlük emsal kira bedeli ve makul tamir süresi hesabı
• Dayanak Yargıtay kararı (Y4HD 2022/11236 K. önerilir)
• Talep: anapara + haksız fiil tarihinden avans faizi + yargılama gideri

Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli cevap dilekçesi: Karşı taraf bu iki kalemi birlikte talep etmişse, cevap dilekçesinde her kalem ayrı ayrı ele alınmalı; makul tamir süresi ve emsal bedelin bilirkişice belirlenmesi talep edilmelidir.

Örnek Araç Mahrumiyet Bedeli İhtarname

Dava açmadan önce atılacak ilk adım noter ihtarnamesidir. İhtarname hem talebi tescilleyerek faiz başlangıcını belirler hem de karşı tarafın gönüllü ödeme yapmasına zemin hazırlar. Aşağıdaki metin esas alınarak düzenlenebilir:

İHTARNAME

Muhatap: [Ad Soyad / Şirket Adı] — [Adres]

…/…/2026 tarihinde, [kaza yeri]’nde meydana gelen trafik kazasında [plaka] plakalı aracınız %…. oranında kusurlu bulunmuştur. Söz konusu kaza nedeniyle [plaka] plakalı aracım ….. gün serviste kalmış; bu süre boyunca araçtan yoksun kalmam nedeniyle emsal piyasa rayicine göre ….. TL araç mahrumiyet bedeli doğmuştur.

İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içinde belirtilen bedelin tarafıma ödenmesini; aksi hâlde yasal faizi ve yargılama giderleriyle birlikte tarafınız aleyhine dava açacağımı ve icra takibi başlatacağımı ihtar ederim.

[Tarih] — [Ad Soyad / İmza]

Araç Mahrumiyet Bedeli İtiraz Dilekçesi Örneği

… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

Dosya No: …/…

İtiraz Eden (Davacı): Ad Soyad — TC: ………………

Karşı Taraf (Davalı): Ad Soyad / Sigorta Şirketi Adı

Konu: Araç mahrumiyet bedeline ilişkin itirazlarımızın sunulmasıdır.

Açıklamalar:

…/…/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkile ait ….. plakalı araç, ….. gün serviste kalmış ve bu süre boyunca kullanılamamıştır. Davalı tarafça tarafımıza sunulan ….. TL teklif, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/26777 E. – 2022/11236 K. sayılı kararında belirlenen emsal kira bedeli ve makul tamir süresi ölçütleri dikkate alındığında yetersiz kalmaktadır.

Bilirkişi raporunda hesaplanan günlük emsal bedeli ….. TL, makul tamir süresi ise ….. gün olup toplam hak edilen tutar ….. TL’dir. Bu miktarın tamamının tarafımıza ödenmesini talep etmekteyiz.

Hukuki Dayanak: TBK md. 49, TBK md. 50/2, KTK md. 85

Sonuç ve Talep: Yukarıda açıklanan nedenlerle; araç mahrumiyet bedeli olarak ….. TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini saygıyla arz ederim.

…/…/2026

Davacı / Davacı Vekili
Ad Soyad
İmza

Araç Mahrumiyet Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

Kusurlu taraf mahrumiyet bedelini gönüllü ödemezse mağdur şu yollara başvurabilir:

1. İlamsız icra takibi: Ekspertiz raporu ve hesaplama belgesiyle başlatılır. Borçlu itiraz etmezse 7 gün sonra kesinleşir, haciz aşamasına geçilir.
2. Haciz uygulamaları: Maaş haczi, banka hesabı haczi, araç ve taşınmaz haczi devreye girebilir.
3. Dava yolu: İcra takibine itiraz edilmişse itirazın iptali davası açılır. Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından ilamlı icra takibi başlatılır.

Araç mahrumiyet bedeli faiz ne zaman başlar? Faiz, haksız fiilin gerçekleştiği — yani kaza tarihinden — itibaren işlemeye başlar. Uygulanacak faiz türü avans faizidir. Dava tarihinden sonra faiz talep edilirse yalnızca dava tarihinden itibaren işler; bu nedenle dilekçeye “kaza tarihinden itibaren” ibaresi yazılmalıdır.

Araç Mahrumiyet Bedeli Belirsiz Alacak Davası

Araç mahrumiyet bedeli belirsiz alacak davası olarak açılabilir. Bunun nedeni, makul onarım süresi ve günlük emsal bedelin dava başında kesin olarak bilinememesidir; bu iki unsur ancak bilirkişi raporu geldikten sonra netleşir. HMK md. 107, tam tutarı henüz bilinmeyen alacaklar için bu yolu açmıştır.

Bu davada avantajlar:

• Dava harcı başlangıçta sembolik tutarda yatırılır; bilirkişi raporuna göre talep artırılır.
• Dava açılmasıyla zamanaşımı kesilir — tüm alacak kalemi için.
• Bilirkişi raporundan sonra ıslah gerekmeksizin talep artışı yapılabilir.

Kaskodan İkame Araç Alınması Tazminata Engel midir?

Kasko poliçesinde ikame araç teminatı varsa ve araç sahibi bu teminattan yararlanmışsa — o süre için mahrumiyet bedeli talebi düşer. Zira fiili bir zarar kalmamıştır.

Ancak şu üç durumda mahrumiyet hakkı doğmaya devam eder:

1. Kasko süresi bitmişse: Kasko poliçesinde ikame süresi (örn. 10 gün) dolmuş, araç hâlâ servisteyse — kalan süre için mahrumiyet bedeli kusurlu sürücüden talep edilir.
2. Kasko hiç ikame araç vermediyse: Tüm onarım süresi için mahrumiyet hakkı tamdır.
3. Kaskosuz araç: Herhangi bir poliçe desteği bulunmadığından tüm zarar kusurlu taraftan talep edilir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararları

Araç mahrumiyet bedeli davalarında Yargıtay, yıllar içinde yerleşik ilkeler oluşturmuştur. Bu ilkelerin özü şudur: Mağdur, aracını kullanamadığı gerçeğini ispat etmek zorundadır; ancak bunu yaparken kiralama faturası sunmak zorunda değildir. Mahkeme, hasarın niteliğine göre makul tamir süresini ve emsal kira bedelini bilirkişi aracılığıyla belirler. Ticari araçlarda kullanım yoksunluğunun yanı sıra gelir kaybı da ayrıca hesaplanır. Pert araçlarda ise süre kaza tarihinden itibaren yeni araç edinimine kadar işler. Aşağıdaki kararlar bu ilkelerin mahkeme içtihadındaki yansımalarını somut biçimde ortaya koymaktadır.

Fatura Olmadan Mahrumiyet Bedeli Verilir — Y4HD 2021/26777 E. – 2022/11236 K.

Bu karar, araç mahrumiyet bedeli davalarının seyrini belirleyen en temel içtihattır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi şu ilkeyi hükme bağlamıştır: TBK md. 50/2 uyarınca araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgesi sunulmasa dahi hâkim zararı bilirkişi aracılığıyla belirleyebilir. Mahkeme, davacının aracındaki hasarın niteliğine göre makul tamir süresini ve bu süre içinde emsal ikame araç için ödenecek bedeli tespit etmek zorundadır; fatura sunulamamış olmak, talebin reddedilmesini gerektirmez.

Araç Mahrumiyet Bedeli Makul Süre — Y17HD 2014/15596 E. – 2017/156 K.

Bu kararla Yargıtay, makul tamir süresi kavramını somutlaştırmıştır. Servis yoğunluğu ya da araç sahibinden kaynaklanan gecikmeler davalıya yüklenemez. Makul süre; aracın hasar derecesi, parça niteliği ve gereken işçilik dikkate alınarak bilirkişice teknik olarak belirlenir. Kararda ayrıca, araç kullanılsaydı katlanılacak yakıt ve benzeri zorunlu giderlerin tazminat tutarından düşülmesi gerektiği de vurgulanmıştır. Bu mahsup uygulaması, özellikle uzun süreli hasar davalarında tazminat miktarını doğrudan etkiler.

Pert Araç Mahrumiyet Bedeli — Y17HD 2016/19869 E. – 2017/10814 K.

Araç pert olduğunda bile mahrumiyet hakkı devam eder. Yargıtay bu kararında: “Aracın kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesiyle, davacının piyasadan ücret karşılığında kiralayacağı aynı nitelikteki bir başka aracı kullanması mümkündür. Kullanılmaz hale gelen araçlarda araç mahrumiyeti zararı, aynı nitelikte yeni bir aracın satın alınması için gerekli süreye göre belirlenmelidir.” Bir başka pert davasında 48 günlük bekleme süresinin makul olup olmadığını değerlendirmek üzere dosyayı bozmuştur — dolayısıyla bu sürenin bilirkişice nesnel biçimde tespit edilmesi zorunludur.

Ticari Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararı — Y17HD 2016/1134 E. – 2016/6228 K.

Ticari araçlarda mahrumiyet bedeli hesaplanırken aracın niteliği ve işletenin gerçek durumu birlikte gözetilir. Yargıtay bu davada; ticari kamyonet pert olan araç sahibi için hem araç mahrumiyeti hem de gelir kaybının bilirkişice ayrı ayrı hesaplanmasını hükme bağlamıştır. Gelir kaybı talebi için vergi beyannamesi, fatura ve fiili günlük kazanç belgeleri mahkemeye sunulmalıdır. Belgesiz talep reddedilebilir; bu nedenle ticari araç sahiplerinin kazanç belgelerini eksiksiz muhafaza etmesi büyük önem taşır.

İkame Araç Bedeli Müvekkil Deneyimleri

Antalya — Orta segment araç, 18 günlük onarım: Müvekkilimizin aracı arkadan çarpma sonucu 18 gün serviste kaldı. Karşı taraf sigorta kapsamı olmadığı gerekçesiyle ödeme yapmayı reddetti. Dava açılmadan önce gönderilen noter ihtarnamesi sonuç vermedi. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açtığımız belirsiz alacak davasında bilirkişi makul süreyi 14 gün, günlük bedeli 2.800 TL olarak belirledi. Müvekkilimiz fatura sunamamış olmasına rağmen 39.200 TL tazminata hükmolundu.

Antalya — Ticari minibüs, pert: Müvekkilimizin ticari minibüsü tam kusurlu karşı araç nedeniyle pert oldu. Aracın yeni alımına kadar 22 gün geçti. Hem pert tazminatını hem de 22 günlük mahrumiyet bedelini birlikte talep ettik. Mahkeme iki kalemi bağımsız değerlendirdi; gelir kaybı için müvekkilin fatura ve vergi beyannameleri belirleyici oldu.

Antalya — Hususi araç, ikinci araç itirazı: Davalı taraf, müvekkilimizin ikinci bir araca sahip olduğunu öne sürerek tazminata itiraz etti. Yargıtay içtihatlarını gerekçe göstererek bu itirazı çürüttük. Mahkeme, ikinci aracın varlığının mahrumiyet hakkını ortadan kaldırmadığına hükmetti.

Antalya — Lüks araç, amortisman indirimi: Müvekkilimize ait üst segment araç 12 gün serviste kaldı. Davalı taraf yüksek günlük kira bedeline itiraz etti ve amortisman indirimi talep etti. Bilirkişi raporu emsal piyasa rayicini 7.500 TL olarak belirledi; zorunlu giderler mahsup edilerek net tazminat hesaplandı.

Araç Mahrumiyet Bedeli Sık Sorulan Sorular

Trafik kazası sonrası araç mahrumiyet bedeli ile birlikte araç değer kaybı ve kişisel yaralanma tazminatı da talep edilebilir. Tüm hukuki süreç için trafik kazası avukatı desteği almanızı öneririz.

Antalya’da yaşıyorsanız harita üzerinden ofisimize ulaşabilirsiniz: Seçkin Avukatlık Ofisi Konumu

İlgili Konular;

• Kazadan sonra aracınızın değeri düştü mü? → Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
• Maddi ve manevi tazminat haklarınızı öğrenin → Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama 2026
• Asli mi, tali mi kusurlusunuz? → Trafik Kazalarında Kusur Maddeleri
• Sigorta ne kadar öder? → 2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri
• Antalya’da hukuki destek almak için → Antalya Trafik Kazası Avukatı