İş kazası tazminat hesaplama 2026, kazada bedeni veya ruhi zarara uğrayan işçinin ve ölüm halinde yakınlarının işverenden talep edebileceği maddi ve manevi tazminat tutarının aktüer yöntemle belirlenmesidir. İş kazası tazminat hesaplama dört kalemden oluşur: geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat. Yargıtay yerleşik içtihadına göre aktif dönem 60 yaş, sonrası pasif dönemdir; TRH 2010 Yaşam Tablosu zorunlu hesap aracıdır. 2026 yılında asgari ücret brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL olarak belirlenmiştir. İşveren, koruma ve gözetme borcunu ihlal ettiğinde kusuru oranında tazminattan sorumludur.
Yayın: Ocak 2026 — Son güncelleme: Mayıs 2026 — Yazar: Av. Ahmet Geçgel
İş Kazası Tazminat Hesaplama 2026 Özet Tablo
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Yasal dayanak | TBK m.417 (gözetme borcu), TBK m.49 (haksız fiil), 5510 sayılı SGK m.13 (iş kazası tanımı), 6331 sayılı İSG Kanunu |
| Görevli mahkeme | İş Mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | İşverenin yerleşim yeri / işin yapıldığı yer / işçinin yerleşim yeri |
| Aktif dönem | 60 yaşa kadar — gerçek gelir üzerinden |
| Pasif dönem | 60 yaştan bakiye ömre kadar — asgari ücret üzerinden (AGİ hariç) |
| Yaşam tablosu | TRH 2010 (zorunlu) |
| Hesap yöntemi | Progresif rant (%10 artış + %10 iskonto — birbirini nötrler) |
| SGK gelir bağlama sınırı | %10 ve üzeri maluliyet |
| Geçici iş göremezlik ödeneği | Ayakta tedavide günlük kazancın 2/3’ü, yatarak tedavide 1/2’si (5510 sayılı SGK m.18) |
| İşveren bildirim süresi | 3 iş günü içinde SGK’ya (5510 sayılı SGK m.13/2) |
| Zorunlu arabuluculuk | Var — dava şartı (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3) |
| Zamanaşımı | 10 yıl (TBK m.146); ceza zamanaşımı uzunsa o uygulanır |
| 2026 brüt asgari ücret | 33.030 TL |
| 2026 net asgari ücret | 28.075,50 TL |
Aşağıdaki videoda iş kazası tazminat hesaplama 2026 formülü, yaş ve maaş etkisi, maluliyet oranı katsayısı ve iş gücü kaybının hesaba yansıması adım adım anlatılır. Aktif ve pasif dönem ayrımı, TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanımı ve giydirilmiş ücret tespiti somut örneklerle gösterilir. Göz kaybı, uzuv kaybı ve ölümlü iş kazasında uygulanan farklı hesap yöntemleri ele alınır.
İş Kazası Nedir?
İş kazası, sigortalının bedence veya ruhça zarara uğramasına yol açan ani olaydır. Kanun beş hali iş kazası saymıştır: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderildiğinde, emziren kadın sigortalının süt izninde ve işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş sırasında meydana gelen olaylar (5510 sayılı SGK m.13). Olayın iş kazası niteliği tek başına işverenin tazminat sorumluluğunu doğurmaz; sorumluluk için kusur veya tehlike ilkesi aranır. Yargıtay 21. HD yerleşik içtihadında “ani ve dıştan gelen etki” unsuru meslek hastalığından ayırt edici ölçüt olarak benimsenmiştir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Sesli Özet
İş kazası tazminat hesaplama sürecini, tazminat kalemlerini ve aktüeryal hesaplama esaslarını bu podcast bölümünde dinleyebilirsiniz.
İş Kazası Sayılan Haller
Kanun kazayı tek bir kalıpla tanımlamaz; beş ayrı hal iş kazası sayılır:
- İşyerinde meydana gelen kazalar: Sigortalının iş sırasında veya iş molalarında işyeri sınırları içinde geçirdiği kazalar — fiilen çalışıyor olması şart değildir.
- İşin yürütümü nedeniyle: İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle işyeri dışında meydana gelen kazalar.
- Görevli olarak gönderme halinde: İşçinin başka şehre veya yere görevle gönderildiğinde ev-otel arası ve görev yerindeki kazalar.
- Süt izninde: Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zaman içinde geçirdiği kazalar.
- Servis kazası: İşveren tarafından sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında yaşanan trafik kazaları — özel araçla gidip gelen işçinin yol kazası iş kazası sayılmaz.
- İşyeri yemeği sırasında: Yargıtay 10. HD yerleşik kabulüne göre öğle yemeği molası işyeri sınırları içinde geçirildiğinde iş kazasıdır; dışarıda yenen yemekte yaşanan olay iş kazası sayılmaz.
- Aniden gelişen içsel olaylar: Kalp krizi gibi olaylar işle nedensellik bağı kurulabildiğinde iş kazası olarak değerlendirilir.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Ayrımı
İş kazası ani ve dıştan gelen olaydır; meslek hastalığı işin yürütümü sırasında uzun süreli maruziyetle gelişen sağlık bozukluğudur. Tozlu ortamda çalışan işçide pnömokonyoz, gürültülü ortamda işitme kaybı, kimyasal maruziyetle cilt hastalığı meslek hastalığıdır. Her ikisinde tazminat esasları aynıdır; aktif/pasif dönem, TRH 2010, kusur değerlendirmesi ve SGK mahsubu aynı şekilde uygulanır. Tek fark hastalığın ne zaman doğduğunun tespitinde yapılır; meslek hastalığında semptomların ortaya çıkış tarihi esastır.
İş Kazası Tazminat Türleri
İş kazasından dört ana tazminat kalemi doğar:
- Geçici iş göremezlik tazminatı: Tedavi süresi içinde kaybedilen geliri karşılar.
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: Kalıcı maluliyetten doğan ömür boyu gelir kaybını giderir.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: İşçinin ölümü halinde bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenir.
- Manevi tazminat: Yaşanan acı, elem ve yaşam kalitesi kaybı için talep edilir.
Bu kalemler bağımsız hesaplanır ve aynı davada birlikte istenir; biri diğerini ortadan kaldırmaz.
Maddi Tazminat Kalemleri
Maddi tazminatın bileşenleri kaza türüne göre değişir. Yaralanmalı iş kazasında talep edilen kalemler:
- Tedavi giderleri: Hastane, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez ve ortez giderleri — SGK karşılamadığı kısımlar.
- Geçici iş göremezlik tazminatı: Tedavi süresince oluşan gelir kaybı.
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: Kalıcı maluliyetten doğan ömür boyu gelir kaybı.
- Bakıcı giderleri: Ağır maluliyette üçüncü kişi yardımı bedeli.
- Efor kaybı tazminatı: Aynı işi yaparken sarfedilen fazla efor karşılığı.
- Ekonomik geleceğin sarsılması: Kariyer beklentilerinde oluşan kayıp.
Ölümlü iş kazasında istenen kalemler:
- Cenaze giderleri: Morg, defin, mezar, gusül, taziye yemeği ve ulaşım.
- Ölüm anına kadar tedavi giderleri.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Eş, çocuk ve bakmakla yükümlü olunan ana-baba için.
SGK’nın karşılamadığı tıbbi giderler işverenden ayrıca tahsil edilir; SGK karşıladıysa SGK’nın işverene rücu hakkı doğar.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
Sürekli iş göremezlik tazminatı, kazadan sonra kalıcı maluliyet bırakan işçinin ömür boyu uğrayacağı gelir kaybının peşin değeridir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre maluliyet oranı SGK Sağlık Kurulu raporuyla, gerekirse Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenir. Hesap iki aşamadır: aktif dönem ve pasif dönem. Aktif dönemde işçinin kaza tarihindeki gerçek geliri, pasif dönemde asgari ücret esastır. Hesaplama TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre yapılır; PMF 1931 Tablosu 2021 sonrası kullanılmaz (Y.HGK 2021/1563 K.).
Aktif Dönem Hesabı
Aktif dönem işçinin kaza tarihinden 60 yaşına kadar olan süredir (Y.10.HD 23.02.2021 E.2020/9717-K.2021/2003). Bu dönemde işçinin giydirilmiş net ücreti esas alınır. Giydirilmiş ücret çıplak maaşa ek olarak ikramiye, yemek, yol, yakacak yardımı ve düzenli yan ödemeleri kapsar. Aktif dönem kazancı şu formülle bulunur: yıllık giydirilmiş net ücret × maluliyet oranı × aktif dönem yıl sayısı. Hesaplamada progresif rant yöntemi uygulanır; yıllık ücret %10 artırılır, aynı oranda %10 iskonto uygulanır. İki oran birbirini nötrlediği için pratikte ücret sabit tutulur.
Pasif Dönem Hesabı
Pasif dönem 60 yaştan TRH 2010 tablosuna göre bakiye ömrün sonuna kadar olan dönemdir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre işçi pasif dönemde de daha fazla efor sarf ederek yaşamını sürdürür; bu efor kaybı tazmin edilir (Y.21.HD 22.03.2005 T. 2005/1245 E., 2005/5209 K.). Pasif dönemde gelir hesabı için AGİ dahil edilmeden asgari ücret esas alınır. Brüt asgari ücret 33.030 TL üzerinden yıllık tutar belirlenir, maluliyet oranı ve bakiye ömür ile çarpılarak pasif dönem zararı bulunur.
Sürekli İş Göremezlik Tazminat Formülü
Toplam maddi tazminat şu formülle hesaplanır: (aktif dönem zararı + pasif dönem zararı) × kusur oranı − SGK gelirlerinin ilk peşin sermaye değeri. SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin değeri mahkemece istenen aktüer rapordan tespit edilir. Yargıtay, SGK ödemelerinin yalnızca peşin sermaye değerinin mahsubunu kabul eder; ileride bağlanacak gelirler ayrıca düşülmez. Maluliyet oranı %10 altında SGK gelir bağlamaz, ancak işverenden tazminat talebi devam eder.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Formülü:
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Yıllık giydirilmiş net gelir = Aylık net ücret × 12 | Yıllık baz gelir |
| 2 | Aktif dönem zararı = Yıllık gelir × Maluliyet oranı × Aktif yıl sayısı (60 − kaza yaşı) | Aktif dönem brüt zarar |
| 3 | Pasif dönem zararı = Yıllık brüt asgari ücret × Maluliyet oranı × Pasif yıl sayısı (TRH 2010) | Pasif dönem brüt zarar |
| 4 | Brüt toplam = Aktif + Pasif | Toplam ham zarar |
| 5 | İşveren kusur oranı uygulaması = Brüt × Kusur % | Kusur sonrası zarar |
| 6 | SGK PSD mahsubu = Kusur sonrası − SGK peşin sermaye değeri | Net maddi tazminat |
| 7 | Manevi tazminat hâkim takdiriyle ayrıca eklenir | Toplam tazminat |
Geçici İş Göremezlik Tazminatı
Geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi süresince çalışamayan işçinin uğradığı gelir kaybını karşılar. SGK Kanunu m.18 uyarınca SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği iki kalemden oluşur: ayakta tedavide günlük kazancın 2/3’ü, yatarak tedavide 1/2’si. Günlük kazanç son üç ayın kazançlarının 90’a bölünmesiyle bulunur. SGK ödeneği gerçek geliri tam karşılamadığında aradaki fark işverenden tazminat olarak talep edilir.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesap formülü “(gerçek günlük kazanç × tedavi gün sayısı) − SGK ödeneği = işverenden talep edilen fark” şeklindedir. Net aylık kazancı 40.000 TL olan işçinin günlük kazancı 1.333 TL’dir. İşçi 60 gün yatarak tedavi gördüğünde SGK ödeneği günlük 666 TL × 60 = 39.960 TL; gerçek gelir kaybı 1.333 × 60 = 79.980 TL. İşverenden talep edilecek fark 40.020 TL, kusur oranıyla çarpılarak hükmedilir. Asgari ücretle çalışan işçide SGK ödeneği gerçek geliri büyük ölçüde karşılar, bu nedenle fark talebi küçük kalır.
İş Kazası SGK Bildirim Süreci
Bildirim süreleri kesindir; gecikme idari para cezasına ve SGK’nın işverene rücu hakkının doğmasına yol açar. Süreç şu aşamalarda yürür:
| Bildirim Adımı | Süre | Sorumlu |
|---|---|---|
| Kolluğa bildirim | Derhal | İşveren / işçi / tanık |
| SGK’ya bildirim (e-sigorta) | 3 iş günü | İşveren |
| Dış görev kazası SGK bildirimi | Öğrenmeden 3 iş günü | İşveren |
| İş kazası soruşturması başlatma | Bildirim üzerine | SGK Müfettişi |
| Sağlık Kurulu sevki | Tedavi tamamlanınca | SGK / işçi başvurusu |
| Maluliyet oranı raporu | Muayene sonrası | Sağlık Kurulu |
| Maluliyet raporuna itiraz | 15 gün | İşçi / işveren |
| Geçici iş göremezlik ödeneği başlangıcı | 3. günden itibaren | SGK |
| İlk 2 gün ücret | Tam ücret ödenir | İşveren |
Giydirilmiş Ücret Nedir?
Giydirilmiş ücret, işçinin çıplak maaşına eklenen düzenli yan ödemelerden oluşan toplam ücrettir. Tazminat hesabında çıplak ücret değil giydirilmiş ücret esas alınır. Bordro üzerindeki çıplak ücret 30.000 TL olan işçi, aylık 3.000 TL yemek kartı, 2.000 TL yol parası, yıllık iki ikramiye (toplam aylık ortalama 5.000 TL) alıyorsa giydirilmiş ücreti 40.000 TL’dir. Yargıtay 10. HD yerleşik içtihadına göre ayni yardımlar (yemek, yakıt, konaklama) parasal karşılığı üzerinden hesaba dahil edilir; düzenli olmayan tek seferlik ödemeler dışlanır.
Giydirilmiş Ücrete Dahil Edilen Kalemler
Tazminat hesabında bordro üzerindeki çıplak ücret değil giydirilmiş ücret esas alınır. Hesaba dahil edilen düzenli kalemler:
- Temel ücret (çıplak maaş)
- İkramiyeler ve yıllık prim ortalaması
- Yemek yardımı (ayni veya nakdi)
- Yol yardımı
- Yakacak yardımı
- Çocuk zammı ve aile yardımı
- Mesken (konut) yardımı
- Fazla mesai ortalaması (son altı ayın ortalaması)
- Bayram harçlığı
Hesap dışında tutulanlar: tek seferlik primler, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, idari nitelikli ödemeler. Brüt asgari ücretle çalışan işçide yan ödeme yoksa hesap çıplak asgari ücret üzerinden yapılır.
Maluliyet Oranı
Maluliyet oranı işçinin kaza sonrası meslekte kazanma gücü kaybının yüzde olarak ifadesidir. Oran SGK Sağlık Kurulu tarafından “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği” çerçevesinde belirlenir. Tedavi tamamlanıp durum sabitleştikten sonra muayene yapılır; geçici belirsiz dönemde rapor düzenlenmez. Birden fazla organ kaybında Balthazard formülüyle birleşik oran hesaplanır: (1−(1−A)×(1−B)×(1−C)). Maluliyet oranına itiraz 15 gün içinde SGK’ya yapılır; sonuç tatmin etmezse mahkeme aşamasında Adli Tıp Kurumu raporu istenir.
SGK Sağlık Kurulu Süreci
İşçi tedavi sonrası SGK’ya başvurur ve sağlık kurulu sevki ister. Sevkler yetkili devlet hastanelerine yapılır; özel hastane raporu kabul edilmez. Kurul muayenesi, tetkikler ve dosyanın incelenmesiyle “Sürekli İş Göremezlik Derecesi” raporu çıkar. Rapor olumlu sonuçlanmazsa veya oran düşük çıkarsa Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz hakkı vardır. Mahkeme yargılamasında çoğu zaman Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulu’ndan ek rapor istenir; Adli Tıp raporu SGK raporunu bağlayıcı değildir, mahkeme delillere göre serbestçe değerlendirir.
Kaza Tarihinde Yürürlükteki Yönetmelik
Yargıtay 10. HD ve 4. HD yerleşik içtihadına göre maluliyet oranı kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınarak belirlenir. 11.10.2008 öncesi kazalar için Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008-30.03.2013 arası “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”, 30.03.2013 sonrası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” uygulanır. Rapor yanlış yönetmelikle düzenlenmişse mahkeme raporu hükme esas almaz, doğru yönetmelikle yeniden inceleme ister.
Uzuv ve Organ Kayıplarına Göre Maluliyet Oranları Tablosu
Aşağıdaki tablo Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (R.G. 20.02.2019, S.30692) Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu’nda yer alan cetvellerden derlenmiştir. Kesin oran Sağlık Kurulu raporuyla belirlenir; birden fazla engel varsa Balthazard formülü uygulanır.
| Uzuv / Organ Kaybı | Engel Oranı | Açıklama |
|---|---|---|
| Tek göz tam görme kaybı | %32 | Yönetmelik örneği; ekzanterasyon eklenirse +%15 |
| İki gözün tam körlüğü | %92-100 | Ekzanterasyon yoksa %92; tam maluliyet sayılır |
| Tek kulak işitme kaybı | %3-5 | Binaural işitme tablosuyla hesaplanır |
| İki kulakta ağır işitme kaybı | %50-100 | Desibel kayıp düzeyine göre Tablo 1.b |
| Burnun tam kaybı | %47 | Anatomik kayıp |
| Dilin tam kaybı | %55 | Konuşma ve yutma fonksiyonu kaybı |
| Kalıcı trakeotomi (boğaz stoması) | %40 | Konuşma engeli Balthazard ile eklenir |
| Skapulotorasik amputasyon | %70 | Omuz ve kürek kemiği ile kol kaybı (Tablo 2.7) |
| Omuz dezartikülasyonu | %60 | Omuzdan tam kol kaybı |
| Kol ortası amputasyon | %57 | Bisipital insersiyo arası |
| Ön kol-el bileği amputasyon | %56 | Bilek üstü kayıp |
| El kaybı (MF eklemden tüm parmaklar) | %54 | El bileği altı parmak kaybı |
| Başparmak KMK düzeyinde kayıp | %23 | Hâkim elde oran artar |
| Başparmak MF eklem kaybı | %22 | Kök boğum kaybı |
| Başparmak İF eklem kaybı | %11 | Uç boğum kaybı |
| İşaret veya orta parmak MF kaybı | %11 | Parmak tam kaybı |
| İşaret veya orta parmak PİF kaybı | %8 | İki boğum kaybı |
| İşaret veya orta parmak DİF kaybı | %5 | Uç boğum kaybı |
| Yüzük veya küçük parmak MF kaybı | %5 | |
| Yüzük veya küçük parmak PİF kaybı | %4 | |
| Yüzük veya küçük parmak DİF kaybı | %3 | |
| İki kolun tam kaybı | %100 | Tam bağımlı engelli, başka bakım gerektirir |
| Hemipelvektomi (kalça-leğen kaybı) | %65 | Tablo 3.30 |
| Kalçadan bacak dezartikülasyonu | %50 | Kalçadan tam kayıp |
| Diz üstü bacak amputasyonu | %48-50 | Proksimal-orta-distal düzeye göre |
| Diz dezartikülasyonu | %45 | Diz seviyesi kayıp |
| Diz altı bacak amputasyonu | %40-43 | Proksimal-orta-distal düzeye göre |
| Ayak bileği (Syme) amputasyon | %38 | Ayak bileğinden kayıp |
| Ayak parçalı (Chopart) amputasyon | %31 | Orta ayak kaybı |
| Transmetatarsal ayak amputasyonu | %25 | Ayağın ön kısmı kaybı |
| Birinci metatarsal (ayak başparmak) kaybı | %10 | Yürüyüş için kritik |
| İki bacağın tam kaybı | %100 | Tam bağımlı engelli |
| Splenektomi (Dalak alınması) | %10 | Yönetmelik s.184 — immün sistem etkilenir |
| Nefrektomi (tek böbrek, diğer normal) | %10 | Yönetmelik s.188 |
| Nefrektomi (iki taraflı / bilateral) | %90 | Tam maluliyet |
| Karaciğer hastalığı Sınıf 4 (terminal) | %95 | Tablo 7 — karaciğer transplantasyon adayı |
| Servikal omurga ciddi yaralanma (Kategori V) | %38 | Üst ekstremite total nörolojik kayıp |
| Omurga kalıcı hasarı (parapleji-kuadripleji) | %100 | Tam bağımlı engelli sayılır |
| Bel fıtığı ağır kategori | %10-28 | Yaralanma modeli kategorisine göre |
| Hipertansiyon Sınıf 3 (komplikasyonlu) | %50 | Hedef organ hasarı varsa |
| Kalp yetmezliği NYHA Sınıf 2 | %30 | Ejeksiyon fraksiyonu %50-60 |
| Yüzde estetik iz / yanık skarı | %5-20 | Konum ve büyüklüğe göre ayrıca dermatoloji puanı eklenir |
| Diş kaybı (üst-alt ön diş) | %2-5 | Protez ile fonksiyon dönüyor |
| Koku veya tat duyusu kaybı | %3 | Her biri için |
İş Kazası Göz Kaybı Tazminatı 2026
Göz kaybı tazminatı, iş kazası sonucu görme fonksiyonunu kısmen veya tamamen yitiren işçinin maddi ve manevi zararını karşılar. Maluliyet oranı tek gözün kaybında genellikle %30-40 bandında, her iki gözün kaybında %90-100 olarak takdir edilir; cerrah, pilot, şoför gibi meslek grubunda oran meslek özellik katsayısıyla artar. Görme kaybı kalıcı olarak tespit edildiğinde efor kaybı doktrini uyarınca işçi pasif dönemde de tazminata hak kazanır (Y.21.HD 22.03.2005 T. 2005/1245 E.). SGK gelir bağlama eşiği %10 üzerinde olduğundan tek göz kaybı her zaman SGK güvencesine girer; işveren kusurlu ise ayrıca haksız fiil hükümleri çerçevesinde tazminat talep edilir.
Göz Kaybı Maluliyet Oranı
Maluliyet oranı tıbbi muayene, görme alanı testi ve görme keskinliği ölçümü sonucu belirlenir. Tek gözün tam görme kaybında baz oran %30; meslek faktörü dikkate alındığında inşaat işçisinde %35, makine operatöründe %40, şoförde %45’e kadar çıkar. Her iki gözde görme kaybı tam maluliyet sayılır ve %100 üzerinden değerlendirilir. Kısmi görme kaybında oran görme keskinliği yüzdesine göre belirlenir; 1/10 görme keskinliği yaklaşık %25, 5/10 keskinlik %10 civarındadır. Görme alanı daralması da ayrı bir maluliyet kalemidir ve Balthazard formülüyle birleştirilir.
Göz Kaybı Tazminat Hesabı
35 yaşında, aylık 40.000 TL net giydirilmiş ücretle çalışan ve %30 maluliyet alan bir inşaat işçisi için aktif dönem hesabı: 40.000 × 12 = 480.000 TL yıllık gelir, %30 × 480.000 = 144.000 TL yıllık zarar, 60-35 = 25 yıl aktif dönem, 144.000 × 25 = 3.600.000 TL aktif dönem zararı. Pasif dönem TRH 2010’a göre bakiye ömrün geri kalanı (yaklaşık 18-20 yıl), asgari ücret üzerinden 33.030 × 12 = 396.360 TL × %30 × 19 = 2.259.252 TL. Toplam aktif + pasif = yaklaşık 5.860.000 TL. İşveren %75 kusurlu ise tazminat 4.395.000 TL’ye iner; SGK peşin sermaye değeri mahsup edildikten sonra net tutar belirlenir. Manevi tazminat ayrıca takdir edilir.
Tek Göz Kaybında Malulen Emeklilik
Tek göz kaybı tek başına malulen emekliliğe yol açmaz; malulen emeklilik için 5510 sayılı SGK m.25 uyarınca çalışma gücünün en az %60’ının yitirilmiş olması aranır. Tek gözün tam kaybındaki %30-40 oran tek başına eşiği geçmez. Ancak başka kalıcı zararlar varsa (örneğin diğer gözde kısmi görme kaybı, baş bölgesinde sinir hasarı) Balthazard formülüyle birleşik oran %60’ı geçebilir. Bu halde sigortalı işçi yaş ve prim gün sayısı şartına bakılmaksızın malulen emeklilik talep eder.
İş Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı 2026
Uzuv kaybı tazminatı, iş kazası sonucu el, kol, ayak, bacak, parmak veya iç organ kaybı yaşayan işçinin maddi ve manevi zararını karşılar. Uzvun anatomik kaybı (amputasyon) ve fonksiyonel kayıp (sinir hasarı, hareket kısıtlılığı) ayrı değerlendirilir; her ikisinde tazminat hakkı doğar. Maluliyet oranı kaybedilen uzvun yeri, kişinin mesleği ve hâkim el olup olmamasına göre belirlenir. Sağ elin işaret parmağını kaybeden cerrahta oran %100’e ulaşır, aynı kaybın bir büro çalışanında oranı %15-20 civarındadır.
Parmak Kopması Tazminatı
Başparmak en yüksek değerli parmaktır; tam kaybında %15-25 maluliyet uygulanır. İşaret parmağı kaybı %10-15, orta parmak %8-12, yüzük parmağı %5-8, küçük parmak %3-6 oran üretir. El bileğinden el kaybında oran %50-60’a, dirsekten kol kaybında %60-70’e, omuzdan tam kol kaybında %70-75’e çıkar. Hâkim el (sağ elini kullananın sağı, sol elini kullananın solu) kaybında oran yaklaşık %10 artırılır. Birden fazla parmak kaybında Balthazard formülü ile birleşik oran hesaplanır; tek tek toplama yapılmaz.
Bacak ve Ayak Kaybı Tazminatı
Ayak bileğinden ayak kaybı %40-50, dizden bacak kaybı %50-60, kalçadan bacak kaybı %60-70 maluliyet üretir. Tek bacak kaybı çoğu zaman malulen emeklilik eşiğini geçer; her iki bacak kaybı kesinlikle %60 eşiğini aşar. Protez kullanım imkanı tazminat oranını düşürmez; Yargıtay yerleşik içtihadına göre işçi protez kullansa bile efor kaybı süreklidir ve gelir kaybı tam tazmin edilir. Protez bedeli ayrı bir kalem olarak işverenden talep edilir; SGK karşıladığında SGK işverene rücu eder.
Uzuv Kaybı Tazminatı Miktarı
2026 yılı uygulamasında uzuv kaybı tazminat tutarları işçinin yaşı, geliri, kusur oranı ve maluliyet derecesine göre geniş bir aralıkta belirlenir. Parmak kopması davalarında 200.000-800.000 TL, tek kol veya bacak kaybında 1.000.000-5.000.000 TL, çoklu uzuv kaybında 5.000.000 TL üzeri tutarlar görülür. Kesin tutar aktüer bilirkişi raporuyla hesaplanır; rakamlar tahmini bantlardır ve her dosya kendi koşullarına göre sonuçlanır. İş kazası uzuv kaybı tazminatı ve parmak kopması hesaplama sayfasında detaylı bilgi mevcuttur.
Ölümlü İş Kazası — Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Destekten yoksun kalma tazminatı, iş kazası sonucu ölen işçinin desteğinden mahrum kalan yakınlarına ödenir (TBK m.53). Hak sahipleri eş, çocuklar ve bakmakla yükümlü olunan ana-babadır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre evli işçinin eşine ve çocuklarına destek olduğu, bekar işçinin ise ana-babasına destek olduğu karinedir; aksini iddia eden ispatla yükümlüdür. Tazminat ölen işçinin yaşasaydı kazanacağı geliri aile bireylerinin alacağı pay oranında esas alır.
Destek Payları
Yargıtay yerleşik içtihadına göre destek payları şu şekilde uygulanır: eş için 2 pay, kendisi için 2 pay, her çocuk için 1 pay. Eşi ve iki çocuğu olan işçinin desteği 2/(2+2+2) = 1/3 oranında eşe, 1/6’şar oranında çocuklarına dağılır. Çocuklar 18 yaşına kadar destek görür; yükseköğrenim halinde 22-25 yaşa kadar uzar. Eş için destek süresi yeniden evlenme ihtimaline göre düzeltilir; Yargıtay HGK kararlarında eş için yeniden evlenme şansı yaşına ve sosyal duruma göre takdir edilir. Ana-baba 5510 sayılı SGK m.34 koşullarını sağlıyorsa hak sahibidir.
Destekten Yoksun Kalma Hesabı
Hesap iki dönem için yapılır. Bilinen dönem kaza ile hesap tarihi arasındadır; gerçek gelirle hesaplanır, iskonto/artırım uygulanmaz. Bilinmeyen dönem hesap tarihinden bakiye ömrün sonuna kadardır; aktif dönem (60 yaşa kadar) gerçek gelirle, pasif dönem asgari ücretle hesaplanır. Toplam destek payı her hak sahibi için ayrı çıkarılır. SGK’nın bağladığı ölüm geliri ve cenaze yardımı peşin sermaye değeri olarak mahsup edilir. Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama ayrıntıları için ilgili rehbere başvurulur.
Cenaze ve Defin Giderleri
İşçinin ölümü halinde yakınları cenaze ve defin giderlerini işverenden talep eder. Talep edilen kalemler:
- Morg ve cenaze nakil ücreti
- Defin masrafları
- Mezar yapım ve kazı gideri
- Gusül ücreti
- Taziye yemeği ve ikram gideri
- Yakınların ulaşım giderleri
- Mezar taşı ve kitabe yapımı
Belgelenebilir tüm giderler tazminat kapsamındadır. SGK’nın ödediği cenaze yardımı talep edilen tutardan mahsup edilir; SGK’nın asgari yardımı çoğu zaman gerçek gideri karşılamaz ve fark işverenden istenir.
Ölümlü iş kazası tazminatı için robotla yaklaşık hesaplama yapabilirsiniz. Destek payları, gelir, kusur oranı ve TRH 2010 esaslı hesaplama için Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama sayfasını inceleyin.
Hamile Eş ve Doğmamış Çocuğun Hak Sahipliği
İşçinin ölümü tarihinde eş hamile ise ana karnındaki çocuk (cenin) hak sahibi sıfatını taşır. TMK m.28 uyarınca cenin sağ doğmak şartıyla ana rahmine düştüğü andan itibaren hak ehliyetine sahiptir. Yargıtay yerleşik içtihadına göre sağ doğan çocuk için destekten yoksun kalma tazminatı baba ölümünden işleyecek faiziyle birlikte hükmedilir; ölü doğum halinde tazminat talebi düşer. Hesap diğer çocuklarla aynı yöntemle yapılır, destek payı 1 olarak uygulanır ve çocuğun 18 yaşına kadar (yükseköğrenimde 22-25 yaş) destek süresi esas alınır.
Boşanmış Eşin Destek Tazminat Hakkı
Boşanmış eş kural olarak destekten yoksun kalma tazminatı hak sahibi değildir. İstisna, ölen işçinin boşanma sonrası eski eşine düzenli nafaka veya yardım sağladığının ispat edilmesi halinde doğar. Yargıtay 4. HD ve HGK kararlarına göre nafaka ödemesi mahkeme kararına dayanıyorsa ve süreklilik arz ediyorsa boşanmış eş destek tazminatı talep eder; talep tutarı aldığı nafaka miktarı ve ölen işçinin yaşam süresince ödeyeceği toplam nafaka peşin değeri üzerinden hesaplanır. Fiili evlilik birliği kurulmuş ancak resmi nikah olmayan partnerlerde benzer ispat şartları aranır.
Ölümlü İş Kazası Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat işçinin yaralanma halinde duyduğu acı ve elem, ölüm halinde yakınlarının yaşadığı üzüntü ve sarsıntı karşılığında ödenir (TBK m.56). Hâkim hakkaniyete göre takdir eder; sabit formül yoktur. Yargıtay yerleşik içtihadına göre manevi tazminat ne zenginleşme aracı ne de sembolik tutar olmalıdır; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur derecesi, olayın ağırlığı, yaşam kalitesindeki düşüş ve paranın satın alma gücü dikkate alınır. Manevi tazminat bölünemez; talep mirasçılara intikal etmez (talep işçinin ölümünden önce açılmamışsa).
Manevi Tazminat Belirleme Ölçütleri
Yargıtay HGK ve 21. HD kararlarında benimsenen manevi tazminat belirleme ölçütleri:
- Kazanın oluş şekli ve şiddeti
- İşverenin kusur derecesi
- İşçinin maluliyet oranı
- Mağdurun yaşı ve sosyal durumu
- Evli/bekar olması ve aile yapısı
- Mesleki gelecek beklentilerinin sarsılması
- Çevreyle ilişkilerinde meydana gelen değişim
- Tedavi süresince çekilen acı ve psikolojik travma
- Tarafların ekonomik ve sosyal durumu
- Paranın satın alma gücü ve caydırıcılık ilkesi
İşveren ağır kusurlu ise manevi tazminat artırılır; iş güvenliği önlemlerinin alınmaması ağır kusur olarak değerlendirilir.
Manevi Tazminat 2026 Uygulama Bandı
2026 uygulamasında hafif maluliyette (%10-25) manevi tazminat 150.000-400.000 TL, orta maluliyette (%26-50) 300.000-700.000 TL, ağır maluliyette (%51-80) 500.000-1.500.000 TL, tam maluliyette (%81-100) 1.000.000-3.000.000 TL bandında hükmedilir. Ölümlü kazada eş için 500.000-1.500.000 TL, her çocuk için 300.000-800.000 TL, ana-baba için 200.000-600.000 TL hükmedilir. Bantlar Yargıtay onayından geçen güncel kararlardan derlenmiştir; somut dosyada hâkim takdiriyle değişir.
SGK Ödemelerinin Mahsubu
SGK’nın iş kazası mağduruna yaptığı ödemeler işverenden tahsil edilecek tazminattan mahsup edilir (5510 sayılı SGK m.21). Mahsup işlemi mahkeme aktüer bilirkişisinden SGK’nın ödediği ve ileride ödeyeceği gelirlerin peşin sermaye değerini hesaplatır; bu tutar tazminattan düşülür. SGK kusurlu işverene rücu hakkını saklı tutar; rücu davası SGK tarafından ayrıca açılır ve işveren SGK’ya da ödeme yapar.
Mahsup Edilen ve Edilmeyen Kalemler
SGK’nın iş kazası mağduruna yaptığı ödemeler tazminat hesabından şu kurallara göre düşülür.
Mahsup edilen SGK ödemeleri:
- Geçici iş göremezlik ödeneği (tedavi süresince ödenen günlük tutarlar)
- Sürekli iş göremezlik geliri (kalıcı maluliyet halinde bağlanan ömür boyu aylık)
- Ölüm geliri (hak sahiplerine ödenen aylıklar)
- Cenaze yardımı
Mahsup edilmeyen kalemler:
- SGK’nın karşıladığı tedavi giderleri (SGK işverene rücu eder, mağdurun tazminatından düşülmez)
- Evlenme yardımı
- Emzirme yardımı
Yargıtay yerleşik içtihadına göre yalnızca peşin sermaye değeri (PSD) esas alınır; ileride bağlanacak farazi gelir mahsup edilmez. SGK kusurlu işverene rücu hakkını saklı tutar.
İşveren Mali Sorumluluk Sigortası
İşveren mali sorumluluk sigortası (İMSS), işverenin iş kazasından doğan tazminat sorumluluğunu poliçe limiti dahilinde karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Sigortası bulunan işverende mağdur tazminatı sigorta şirketinden doğrudan veya işveren aracılığıyla tahsil eder. Tahsilde tekerrür yasağı uygulanır; aynı zarar iki kez tazmin edilmez. Poliçe limitleri çoğu zaman gerçek zararı karşılamaz; limit üstü kalan tutar doğrudan işverenden talep edilir. Sigortasız işverende tahsil yalnızca işveren malvarlığından yapılır; iflas riski artar. Yargıtay yerleşik içtihadına göre işveren mali sorumluluk sigortası bulunmaması işveren kusurunu artıran bir unsur olarak değerlendirilmez, ancak mağdurun tazminat tahsil riskini yükseltir.
İşveren Kusur Sorumluluğu
İşveren iş kazasından iki ana hukuki temele dayanarak sorumlu tutulur: işçiyi gözetme borcunun ihlali ve haksız fiilden doğan tazmin yükümlülüğü (TBK m.417, TBK m.49). İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması bu sorumluluğun pratik görünümüdür. Sorumluluk için kusur aranır; kusur derecesi tam, ağır, orta veya hafif olarak sınıflandırılır. iş kazası kusur tespiti mahkemece atanan iş güvenliği uzmanı bilirkişiden istenir. İşverenin alması gereken önlemleri almaması, koruyucu donanım vermemesi, eğitim verilmemesi, periyodik bakımların yapılmaması ağır kusur sayılır.
Tehlike Sorumluluğu
Belirli sektörlerde işveren kusursuz olsa dahi sorumludur. 6331 sayılı Kanun’a göre çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde tehlike sorumluluğu uygulanır. Tehlike sorumluluğu kapsamındaki sektörler:
- Maden işletmeleri ve kömür ocakları
- İnşaat sektörü (özellikle yüksek katlı yapılar ve baraj inşaatı)
- Kimya ve petrokimya tesisleri
- Petrol-doğalgaz arama ve üretim
- Ağır sanayi ve metal işleme
- Yüksek voltaj elektrik işleri
- Patlayıcı madde üretim tesisleri
- Radyoaktif ve nükleer madde ile çalışılan tesisler
İşveren kazanın işçinin ağır kusuru veya mücbir sebepten doğduğunu ispatlamazsa sorumluluktan kurtulamaz. Yargıtay 21. HD ve 10. HD kararları çok tehlikeli işlerde işverene objektif sorumluluk yüklemiştir.
İşçinin Müterafik Kusuru
İşçinin kusuru kazada etkili olduysa tazminat müterafik kusur oranında indirilir (TBK m.52). Güvenlik kurallarını bilerek ihlal eden, koruyucu donanım takmayan, alkollü çalışan işçinin kusuru tespit edilirse tazminat indirilir. Ancak işveren önce kendi yükümlülüğünü yerine getirmediyse (eğitim, denetim, ekipman temini) işçinin kusuru sınırlı etki yapar. Yargıtay yerleşik içtihadına göre işverenin eğitim ve denetim eksikliği işçinin kusurunu büyük ölçüde örter.
İntihar ve Kasıtlı Zarar Halinde Tazminat Hakkı
İşçinin intihar veya kasten kendine zarar verme eylemi sonucu meydana gelen olay iş kazası niteliği taşısa bile tazminat hakkı doğmaz. Yargıtay yerleşik içtihadına göre kasıt, illiyet bağını ortadan kaldıran ağır işçi kusurudur ve işveren sorumluluğunu tamamen sıfırlar. SGK da kasıtlı eylemde 5510 sayılı SGK m.22 uyarınca geçici iş göremezlik ödeneğini yarı oranında öder, sürekli iş göremezlik geliri bağlamaz. Ancak işverenin psikososyal risk değerlendirmesi yapmaması, mobbing veya ağır çalışma koşullarına ilişkin koruyucu önlem almaması ile intihar arasında nedensellik kurulduğu davalarda Yargıtay sorumluluğu tam kaldırmamakta, kısmi indirim uygulamaktadır.
İşveren İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüğü
İşverenin yedi temel yükümlülüğü hem iş kazası önleme hem de kusur tespitinde kilit ölçüttür:
- Risk değerlendirmesi: İşyerinde tehlike kaynaklarının belirlenmesi ve önlemlerin alınması.
- İSG eğitimi: Çalışanlara işe başlamadan önce en az 16 saat iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi.
- Kişisel koruyucu donanım: Baret, eldiven, güvenlik ayakkabısı, emniyet kemeri, gözlük gibi ekipmanların sağlanması.
- Periyodik sağlık kontrolleri: Çalışanların düzenli olarak işyeri hekimine muayene ettirilmesi.
- İş güvenliği uzmanı görevlendirme: 50’den fazla çalışanı olan işyerlerinde zorunlu.
- İşyeri hekimi görevlendirme: 50 ve üzeri çalışan istihdam eden işyerlerinde zorunlu.
- Denetim ve gözetim: Talimatların uygulanmasının sürekli denetlenmesi.
Bu yükümlülüklerin ihlali iş kazası tazminat davasında işverenin tam kusurlu sayılmasının temel dayanağıdır (6331 sayılı İSG Kanunu m.4). Mahkeme bilirkişisi kusur tespitinde yedi kalemden hangilerinin ihlal edildiğini ayrı ayrı saptar.
Meslek Hastalığı Tazminatı Hesaplama
Meslek hastalığı, işin yürütümü sırasında uzun süreli maruziyet sonucu gelişen kalıcı sağlık bozukluğudur (5510 sayılı SGK m.14). Kanuna ekli “Meslek Hastalıkları Listesi”nde sayılan başlıca hastalıklar:
- Pnömokonyoz: Tozlu ortamda çalışmadan kaynaklanan akciğer hastalığı (silikoz, asbestoz, kömür işçisi pnömokonyozu).
- Gürültü kaynaklı işitme kaybı: Yüksek desibelli ortamda uzun süreli çalışmadan doğan kalıcı işitme bozukluğu.
- Mesleki kanser türleri: Asbest, benzen, krom, nikel maruziyetiyle gelişen kanser çeşitleri.
- Vibrasyon hastalıkları: Titreşimli alet kullanımından doğan kemik-eklem ve sinir hastalıkları.
- Kimyasal cilt hastalıkları: Çözücü, asit ve boyar maddelere maruziyetten kaynaklanan dermatozlar.
- Omuz rotator manşet hastalıkları: Baş üstü çalışma ve sürekli kol kaldırmadan doğan kalıcı omuz hasarları.
- Bel ve omurga hastalıkları: Ağır yük kaldırma, uzun süre ayakta durma ve titreşim kaynaklı bel fıtığı.
- Solunum yolu hastalıkları: Toz, duman ve kimyasala maruziyetten doğan astım, KOAH ve bronşit.
Tazminat esasları iş kazasıyla aynıdır; aktif/pasif dönem, TRH 2010, kusur değerlendirmesi ve SGK mahsubu aynı yöntemle uygulanır.
Meslek Hastalığında Hastalığın Doğuş Tarihi
Meslek hastalığı tazminatında en kritik sorun hastalığın hangi tarihte doğduğunun tespitidir. Yargıtay 10. HD ve 21. HD yerleşik içtihadına göre meslek hastalığı semptomların ortaya çıktığı tarihte doğmuş sayılır; ilk hekim teşhisi tarihi başlangıç olarak alınır. Hastalık işten ayrılmadan sonra ortaya çıkmışsa süre işten ayrılma tarihinden itibaren işler. Bu tarih hem zamanaşımı hem hak sahibi tespiti hem tazminat hesabında esastır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Örnekleri
Orta Maluliyet (%35) İnşaat İşçisi
İskeleden düşen 32 yaşındaki inşaat işçisi, aylık 35.000 TL net giydirilmiş ücretle çalışmaktadır. SGK Sağlık Kurulu maluliyet oranını %35 belirlemiş, mahkeme bilirkişisi işveren kusurunu %80 saptamıştır. Aktif dönem 60-32 = 28 yıl. Yıllık gelir 420.000 TL, %35 maluliyet ile 147.000 TL/yıl, 28 yılda 4.116.000 TL. Pasif dönem TRH 2010’a göre 18 yıl; asgari ücret üzerinden yıllık 396.360 TL × %35 × 18 = 2.497.068 TL. Toplam maddi 6.613.068 TL. İşveren kusuru %80 uygulanınca 5.290.454 TL. SGK peşin sermaye değeri 1.200.000 TL düşülünce net maddi tazminat 4.090.454 TL. Manevi tazminat ayrıca 500.000 TL takdir edilir.
Ağır Maluliyet (%65) Kol Kaybı
Fabrikada presle çalışırken sağ kolu dirsekten kopan 28 yaşındaki işçi, aylık 42.000 TL net giydirilmiş ücretle çalışmaktadır. SGK Sağlık Kurulu maluliyet oranını %65, mahkeme bilirkişisi işveren kusurunu %100 belirlemiştir. Aktif dönem 60-28 = 32 yıl. Yıllık gelir 504.000 TL, %65 maluliyet ile 327.600 TL/yıl, 32 yılda 10.483.200 TL. Pasif dönem 20 yıl; 396.360 × %65 × 20 = 5.152.680 TL. Toplam maddi 15.635.880 TL. Tam kusurda indirim yok; SGK PSD 2.500.000 TL düşülünce net maddi 13.135.880 TL. Manevi tazminat 1.000.000 TL takdir edilir.
Ölümlü İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
İskele çökmesinde hayatını kaybeden 40 yaşındaki işçi aylık 50.000 TL net giydirilmiş ücretle çalışmaktadır. Geride 38 yaşında eş, 10 ve 7 yaşında iki çocuk kalmıştır. İşveren kusuru %100. Destek payları: eş 2, ölen 2, her çocuk 1; eş payı 2/6 = 1/3, çocuklar 1/6’şar. Yıllık gelir 600.000 TL. Aktif dönem 60-40 = 20 yıl, yıllık eşin destek payı 200.000 TL, 20 yılda 4.000.000 TL. Pasif dönem 18 yıl, asgari ücret üzerinden yıllık 132.120 TL × 18 = 2.378.160 TL. Eş için toplam 6.378.160 TL. Çocuk başına aktif dönem 100.000 TL/yıl, 1. çocuk 18 yaşa kadar 8 yıl = 800.000 TL, 2. çocuk 11 yıl = 1.100.000 TL. Üç hak sahibinin toplam destek tazminatı yaklaşık 8.278.160 TL; SGK ölüm geliri PSD mahsup edilir. Cenaze gideri 50.000 TL ek. Manevi tazminat eş 800.000 TL, her çocuk 500.000 TL.
İş Kazası Geçici İş Göremezlik Tazminatı (Kalıcı Hasar Yok)
Fabrikada kol kırığı geçiren 28 yaşındaki işçi 6 ay tedavi gördü, kalıcı maluliyet bırakmadan iyileşti. Aylık net ücret 30.000 TL, günlük 1.000 TL. İşveren kusuru %100. 60 günü yatarak (günlük SGK ödeneği 500 TL), 120 günü ayakta (günlük SGK ödeneği 666 TL) tedavi. SGK toplam ödeneği: 60×500 + 120×666 = 30.000 + 79.920 = 109.920 TL. Gerçek 6 aylık gelir kaybı: 180×1.000 = 180.000 TL. İşverenden talep edilen geçici tazminat farkı: 180.000 − 109.920 = 70.080 TL. Tedavi giderlerinden SGK karşılamayan kalemler 25.000 TL ek talep edilir. Ekonomik geleceğin sarsılması 30.000 TL takdir edilir. Manevi tazminat 75.000 TL. Toplam tazminat yaklaşık 200.080 TL.
Ev Kadını / İşsiz / Öğrenci (Gelir Belgesi Olmayan)
İş kazası sonucu %25 maluliyet alan 32 yaşındaki ev kadını için gelir belgesi yoktur. Yargıtay yerleşik içtihadına göre çalışmayan veya geliri ispatlanamayan kişiler için asgari ücret esas alınır. Aktif dönem 60-32 = 28 yıl; brüt asgari ücret 33.030 TL × 12 × 28 × %25 = 2.774.520 TL. Pasif dönem 22 yıl (TRH 2010); 33.030 × 12 × 22 × %25 = 2.180.040 TL. Brüt toplam 4.954.560 TL. Karşı taraf %100 kusurlu olduğundan indirim yok. SGK geliri yok (ev kadını sigortalı değil). Tedavi gideri 80.000 TL ek. Toplam maddi tazminat yaklaşık 5.034.560 TL. Manevi tazminat 350.000 TL takdir edilir. Aynı kural emekli, işsiz ve öğrenci için de uygulanır.
İş Kazası Tazminat Davası Süreci
İş kazası tazminat davası açılmadan önce zorunlu arabuluculuk dava şartıdır. Arabulucu Daire Başkanlığı listesinden seçilir veya komisyonca atanır. Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliği taşır ve icraya konur. Anlaşma sağlanmazsa son tutanak alınır, son tutanak tarihinden itibaren 2 hafta içinde dava açılır. Tutanak ibraz edilmeden açılan dava usulden reddedilir. Süre içinde dava açılmazsa zamanaşımı kesilmesi geçersiz sayılır.
Dava Açılış Süreci
Belge toplama aşamasında aşağıdaki evraklar hazırlanır:
- Kaza tespit tutanağı
- SGK iş kazası bildirim formu
- Hastane raporları ve tedavi belgeleri
- SGK Sağlık Kurulu maluliyet raporu
- Bordro ve ücret hesap pusulaları
- İş sözleşmesi
- İşyeri güvenlik denetim raporları ve İSG eğitim kayıtları
- Tanık ifadeleri ve fotoğraflar
- Kamera kayıtları (varsa)
Dava belirsiz alacak davası (HMK m.107) olarak açılır; başlangıç değeri sembolik tutulur ve bilirkişi raporu sonrası ıslah gerektirmeden artırılır. Harç başlangıçta sembolik tutar üzerinden ödenir; karar verildiğinde nihai tutar üzerinden eksik harç tamamlanır.
Yargılama Aşamaları
İş kazası tazminat davasının yargılama aşamaları:
- Tensip zaptı: Hakim tensip zaptını düzenler ve davalılara tebliğ yapılır.
- Cevap dilekçesi: İşveren 2 hafta içinde cevap dilekçesi sunar.
- Cevaba cevap (replik): Davacı 2 hafta içinde cevaba cevap verir.
- Kusur bilirkişi raporu: Mahkeme iş güvenliği uzmanı bilirkişiden kusur tespiti raporu ister.
- Aktüer bilirkişi raporu: Maddi tazminat hesabı için aktüer bilirkişiden rapor istenir.
- Adli Tıp Kurumu raporu: Maluliyet oranı şüpheliyse ATK’dan ek rapor alınır.
- Bilirkişi raporuna itiraz: Taraflar 2 hafta içinde itiraz eder; ciddi itirazda ek rapor istenir.
- Karar: Mahkeme nihai kararını verir.
- İstinaf ve temyiz: Karara karşı kanun yolları başvurusu yapılır.
Ortalama yargılama süresi 18-30 ay; karmaşık dosyalarda istinaf ve temyiz dahil 36-48 aya uzar.
İşveren İflası Halinde Tazminat Tahsili
İşverenin yargılama sırasında veya hüküm sonrası iflas etmesi halinde tazminat tahsili dört yol üzerinden yürür:
- İflas masasına alacak kaydı: Alacak imtiyazlı sınıfa girer ve sıraya göre paya katılır.
- İşveren mali sorumluluk sigortası: Poliçe varsa limit dahilinde sigorta şirketi doğrudan ödeme yapar.
- Asıl işverene yönelme: Alt işveren iflas etmişse asıl işveren müteselsil sorumluluk gereği tüm alacaktan sorumludur.
- Ücret Garanti Fonu: UGF yalnızca ücret, ihbar ve kıdem tazminatı için işler; iş kazası tazminat alacağı UGF kapsamı dışındadır.
İflas halinde tazminat alacağının teminat altına alınması için dava açılırken işverenin malvarlığına ihtiyati haciz talep edilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme İş Mahkemesi’dir. İş Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme HMK genel yetki kuralları ve özel yetki kuralları çerçevesinde belirlenir. Davacı aşağıdaki üç seçenek arasında serbestçe tercih yapar:
- Davalı işverenin yerleşim yeri mahkemesi
- İşin yapıldığı yer mahkemesi
- İşçinin yerleşim yeri mahkemesi (HMK m.16 — haksız fiil yetkisi)
Birden fazla işveren davalı gösterildiğinde herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılır.
Görev İtirazı ve Sonuçları
Görev ilk itirazlardandır; davalı cevap süresinde ileri sürmezse hak düşer. Görevsizlik kararı verilirse dosya yetkili mahkemeye gönderilir; süre kaybı yaşanmaz. İş Mahkemesi yerine Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan davalarda görevsizlik kararı sonrası dosya İş Mahkemesi’ne devredilir. SGK’nın taraf olduğu rücu davalarında görev İş Mahkemesi’ndedir.
İş Kazası Tazminat Davası Zamanaşımı
İş kazasından doğan maddi tazminat alacağı 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Manevi tazminat alacağı için de aynı süre geçerlidir; eski TBK m.72’deki 2 yıl/10 yıl sistemi 6098 sayılı TBK ile genel hükme bağlanmıştır. Süre kaza tarihinden başlar; meslek hastalığında ilk teşhis tarihinden, gizli kalmış maluliyetlerin sonradan ortaya çıkmasında öğrenme tarihinden işler.
Ceza Zamanaşımının Uzun Olması Hali
Yargıtay yerleşik içtihadına göre iş kazası aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçunu oluşturuyorsa ceza zamanaşımı (TCK m.66) hukuk davası için de uygulanır. Taksirle ölüme sebebiyet suçunda ceza zamanaşımı 15 yıldır; bu sürenin dolmadığı sürece tazminat davası açılır. Hak sahibi 10 yıl geçmiş olsa bile ceza zamanaşımı dolmadıkça hak kaybına uğramaz.
Zamanaşımının Kesilmesi
Belirli işlemler zamanaşımının işleyişini durdurarak süreyi yeniden başlatır:
- Dava açılması
- İcra takibi başlatılması
- Arabuluculuk başvurusu
- Borçlunun yazılı ikrarı
- Borçlunun ödeme planı kabulü veya kısmi ödeme
Kesilen süre yeniden işlemeye başlar. Arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren süre yeniden başlar; süre içinde dava açılmazsa kesilme etkisini yitirir. Sigorta şirketiyle yapılan yazışmalar tek başına zamanaşımını kesmez; yalnızca yazılı ikrar niteliğindeki belgeler süreyi keser.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Yargıtay Kararları
Yargıtay 10. HD, 21. HD ve 4. HD iş kazası tazminat hesabına ilişkin yerleşik içtihat oluşturmuştur. Aşağıdaki kararlar uygulamanın temel yapı taşlarıdır.
TRH 2010 Yaşam Tablosu Zorunluluğu — Y.HGK 2018/(10)-141 E., 2021/1563 K.
Hukuk Genel Kurulu, iş kazası tazminat hesabında PMF 1931 Tablosu’nun terk edilerek TRH 2010 Ulusal Mortalite Tablosu’nun zorunlu olduğunu hükme bağlamıştır. Karara göre PMF 1931 Fransa kaynaklı ve güncelliğini yitirmiş bir tablodur; Türkiye’nin demografik verilerini yansıtan TRH 2010 gerçek zarara daha yakın sonuç verir. 2021 sonrası açılan tüm davalarda bilirkişi TRH 2010 kullanmazsa rapor hükme esas alınmaz.
Aktif Dönem 60 Yaş İlkesi — Y.10.HD 23.02.2021 E.2020/9717-K.2021/2003
Yargıtay 10. HD, sigortalının aktif çalışma döneminin 60 yaşa kadar süreceğini, 60 yaştan sonra AGİ’siz asgari ücret üzerinden pasif devre hesabı yapılacağını kesinleştirmiştir. 5510 sayılı SGK m.28’deki yaş sınırı (65 yaş) emeklilik aylığı hak kazanma yaşı olup tazminat hesabında esas alınmaz. 60 yaşından sonra çalışmaya devam ettiği ispatlanan işçide aktif dönem belgelendirilen çalışma süresine kadar uzar.
Efor Kaybı Doktrini — Y.21.HD 22.03.2005 T. 2005/1245 E., 2005/5209 K.
Yargıtay 21. HD, iş kazası sonucu maluliyete uğrayan işçinin sonraki çalışmalarında diğer işçilerden daha fazla efor sarf ederek gelir elde edeceğini, bu nedenle maluliyet oranında zarara uğradığını kabul eder. Karar maluliyet sonrası işçi çalışmaya devam etse veya emsallere göre aynı ücreti alsa bile tazminat hakkının doğacağını ortaya koyar. Efor kaybı pasif dönemde de devam eder; günlük yaşam faaliyetlerinde fazla efor sarfı tazmin edilir.
Teknik Faiz İptali — Anayasa Mahkemesi 17.07.2020 T. 2019/40 E., 2020/40 K.
Anayasa Mahkemesi, sigorta şirketlerinin ZMSS Genel Şartları çerçevesinde uyguladığı %1,8 teknik faiz oranını iptal etmiştir. Karar sonrası Yargıtay aktüer hesapta progresif rant yöntemini benimsemiştir: yıllık gelir %10 artırılır, aynı oranda %10 iskonto uygulanır, iki oran birbirini nötrler. Sigortacının düşük teknik faiz uygulayarak hesabı düşürmesi engellenmiştir.
Asıl İşveren — Alt İşveren Müteselsil Sorumluluk
Yargıtay yerleşik içtihadına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinde her iki işveren iş kazasından müteselsilen sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu m.2/6). İşçi tazminatın tamamını her ikisinden de talep eder; aralarındaki paylaşım iç ilişkide kalır. Taşeron işçisi asıl işverene de dava açar; asıl işveren “kazayı alt işveren çıkardı” savunmasıyla sorumluluktan kurtulamaz.
Maluliyet Oranı %10 Altı — SGK Gelir Bağlamaz Ama Tazminat Hakkı Devam Eder
Yargıtay 10. HD yerleşik içtihadına göre maluliyet oranı %10 altında SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlamaz; sigortalıya yalnızca geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Ancak işverene karşı tazminat hakkı devam eder. %5-9 maluliyet oranları için işçi haksız fiil hükümleri çerçevesinde işverenden maddi ve manevi tazminat talep eder. Efor kaybı doktrini bu durumda da uygulanır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?
İş kazası tazminat hesabı dört kalem üzerinden yapılır:
- Geçici iş göremezlik tazminatı (tedavi süresince gelir kaybı)
- Sürekli iş göremezlik tazminatı (kalıcı maluliyetten ömür boyu gelir kaybı)
- Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde)
- Manevi tazminat (acı ve elem karşılığı)
Sürekli iş göremezlik hesabında işçinin giydirilmiş net ücreti, maluliyet oranı, kusur oranı, aktif (60 yaşa kadar) ve pasif (60 yaş sonrası) dönem dikkate alınır. TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılır, progresif rant yöntemi uygulanır, SGK gelirlerinin peşin sermaye değeri mahsup edilir.
İş kazası tazminat hesaplama programı / robotu var mı?
Online hesaplama araçları tahmini sonuç verir; ön bilgi için kullanılır. Programlar genellikle yaş, maaş, maluliyet oranı ve kusur oranını isteyip basit formülle yaklaşık tutar hesaplar. Online araçların eksik kalan kalemleri:
- TRH 2010 yaşam süresi hesabı
- Aktif/pasif dönem ayrımı
- SGK peşin sermaye değeri mahsubu
- Giydirilmiş ücret tespiti
- Balthazard formülü uygulaması
- Manevi tazminat takdiri
Kesin tutar yalnızca aktüer bilirkişi raporuyla hesaplanır.
İş kazası tazminat hesaplama tablosu Excel’de nasıl yapılır?
Excel’de yıllık gelir, maluliyet oranı, aktif dönem yıl sayısı, pasif dönem yıl sayısı, kusur oranı ve SGK PSD sütunları açılır. Aktif dönem zararı = yıllık gelir × maluliyet oranı × aktif yıl. Pasif dönem zararı = asgari ücret yıllık × maluliyet oranı × pasif yıl. Toplam = (aktif + pasif) × kusur oranı − SGK PSD. Excel hesabı progresif rant ve TRH 2010 detayını içermez; gerçek bilirkişi raporu ek katsayılar uygular.
Tek göz kaybı tazminatı kaç TL?
Tek göz kaybı tazminatı 2026 uygulamasında 500.000 TL ile 3.000.000 TL bandında değişir. Tutar işçinin yaşına, giydirilmiş gelirine, kusur oranına ve meslek özellik katsayısına göre belirlenir. Şoför, pilot, makinist gibi görme yetisinin kritik olduğu mesleklerde tazminat üst banta yaklaşır. SGK ödemeleri peşin sermaye değeri olarak mahsup edilir.
Uzuv kaybında tazminat ne kadar?
Uzuv kaybı tazminatı kaybedilen organın yeri, yaşa göre aktif dönem süresi, gelir düzeyi ve kusur oranı dikkate alınarak hesaplanır. Başparmak kopmasında ortalama 400.000-800.000 TL, işaret parmağı için 250.000-500.000 TL, el kaybında 3-6 milyon TL, kol kaybında 5-10 milyon TL bandı uygulanır. Hâkim olmayan eldeki kayıplar yaklaşık %10 daha düşük orana tabidir.
Maluliyet tazminat hesaplama programı güvenilir mi?
Online maluliyet tazminat programları yalnızca ön tahmin verir. Asıl hesap bilirkişi raporuyla yapılır; TRH 2010, progresif rant, giydirilmiş ücret kalemleri ve SGK mahsubu detaylı uygulanır. Programlar ortalama sonuç verirken bilirkişi raporu somut dosyaya özel hesap çıkarır; iki tutar arasında %30-50 fark görülebilir.
Destekten yoksun kalma tazminatı Excel’de nasıl hesaplanır?
Excel hesabında ölen işçinin yıllık geliri, aktif dönem yılı, pasif dönem yılı, hak sahibinin destek pay oranı ve kusur oranı sütunları açılır. Hak sahibinin yıllık destek payı = yıllık gelir × destek pay oranı. Aktif dönem toplamı + pasif dönem toplamı × kusur oranı − SGK PSD = net destekten yoksun kalma tazminatı. Eş için yeniden evlenme şansı düzeltmesi Excel’de uygulanmaz; bilirkişi raporu bu düzeltmeyi yapar.
İş kazası tazminat hesaplama 2026 değişiklikleri nelerdir?
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL, net 28.075,50 TL olarak belirlendi; pasif dönem hesabı yeni asgari ücret üzerinden yapılır. Aktif dönem 60 yaş ilkesi, TRH 2010 zorunluluğu, progresif rant yöntemi ve SGK mahsubu kuralları korunmuştur. 2026 itibarıyla Yargıtay 10. HD yerleşik içtihatları aktif/pasif dönem hesabını sıkı biçimde uygulamaktadır.
İş Kazası Manevi tazminat hesaplama 2026 ne kadar?
2026 uygulamasında manevi tazminat bantları maluliyet derecesine göre değişir. Hafif maluliyet (%10-25) 150.000-400.000 TL, orta (%26-50) 300.000-700.000 TL, ağır (%51-80) 500.000-1.500.000 TL, tam maluliyet (%81-100) 1.000.000-3.000.000 TL bandında hükmedilir. Ölümlü kazada eş için 250.000-1.000.000 TL, her çocuk için 100.000-300.000 TL, ana-baba için 200.000-600.000 TL takdir edilir. Sabit formül yoktur; hâkim takdir eder.
Maddi ve manevi tazminat aynı davada istenebilir mi?
Evet. Maddi ve manevi tazminat aynı davada birlikte talep edilir; iki kalem ayrı niteliktedir ve birbirinin yerine geçmez. Maddi tazminat aktüer hesapla, manevi tazminat hâkim takdiriyle belirlenir. Eş zamanlı talep usul ekonomisi bakımından avantaj sağlar; aynı bilirkişi raporu ve aynı tanıklıkla iki talep değerlendirilir.
İş gücü kaybı tazminatı nedir?
İş gücü kaybı tazminatı, iş kazası veya haksız fiil sonucu kalıcı maluliyete uğrayan işçinin sürekli iş göremezlik tazminatıdır. “İş gücü kaybı” kavramı eski Borçlar Kanunu döneminde kullanılmıştır; yeni TBK’da “sürekli iş göremezlik” ve “çalışma gücü kaybı” kavramları geçerlidir. Hesap yöntemi aynıdır.
Gözden malulen emeklilik maaşı ne kadar?
Malulen emeklilik için çalışma gücünün en az %60’ının yitirilmesi aranır. Tek göz kaybı tek başına eşiği geçmez; başka kalıcı zararlar varsa Balthazard formülüyle birleşik oran %60’a ulaşırsa malulen emeklilik hakkı doğar. Malulen emeklilik aylığı son aylık kazanca, prim gün sayısına ve aylık bağlama oranına göre hesaplanır.
Maddi tazminat hesaplama programı nedir?
Maddi tazminat hesaplama programı, kullanıcıdan yaş, gelir, maluliyet ve kusur bilgilerini alıp formüle göre tahmini tutar üreten online araçtır. Çoğu program 60 yaş aktif dönem ilkesini uygular; bazıları yanlış olarak 65 yaş kullanır. TRH 2010 bakiye ömür hesabı, progresif rant ve SGK PSD mahsubu programlarda eksik kalır. Kesin sonuç için aktüer bilirkişi raporu gereklidir.
Maddi manevi tazminat hesaplama nasıl yapılır?
Maddi tazminat aktif/pasif dönem ayrımı, giydirilmiş ücret, maluliyet oranı, TRH 2010 ve kusur oranı dikkate alınarak aktüer formülle hesaplanır. Manevi tazminat hâkim takdiriyle, tarafların ekonomik durumu, kusur derecesi, olayın ağırlığı ve yaşam kalitesi kaybı dikkate alınarak belirlenir. İki kalem aynı davada birlikte istenir; ayrı bilirkişi raporu maddi tazminat için, manevi için hâkim takdiri uygulanır.
SGK gelir bağladı, işverene dava açabilir miyim?
Evet. SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri işverenin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yargıtay yerleşik içtihadına göre SGK ödemeleri yalnızca peşin sermaye değeri olarak mahsup edilir; kalan fark işverenden tahsil edilir. Çoğu davada SGK gelirinin PSD’si gerçek zararın %20-40’ını karşılar, kalan %60-80 işverenden istenir.
İşveren SGK’ya iş kazası bildirimi yapmadıysa ne olur?
İşveren iş kazasını 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Bildirmemesi halinde işverene idari para cezası uygulanır ve kazadan SGK’nın yaptığı tüm ödemeleri faiziyle birlikte SGK işverene rücu eder. İşçi SGK’ya doğrudan başvurarak kaza bildirimini yaptırır; tanık, hastane kaydı ve fotoğraflarla kazanın iş kazası olduğunu ispatlar.
Kayıt dışı çalışıyordum, iş kazası tazminatı alabilir miyim?
Kayıt dışı çalışan işçi de iş kazası tazminatı talep eder. SGK gelir bağlanması için ek tespit davası açılır; iş ilişkisi tanık, mesaj, fotoğraf, kamera kaydı ve emsal ücret tespitiyle ispatlanır. Kanıt halinde SGK kazayı tescil eder ve gelir bağlar. İşverenden haksız fiil ve gözetme borcu çerçevesinde maddi ve manevi tazminat talebi her halükarda mümkündür.
İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?
İlk derece yargılama ortalama 18-24 ay, istinaf 6-12 ay, temyiz 6-12 ay sürer. Toplam süre 30-48 aydır. Süreyi etkileyen faktörler: kusur ve aktüer bilirkişi raporları, maluliyet oranı itirazları, Adli Tıp Kurumu rapor süresi, taraf sayısı, asıl-alt işveren ilişkisi. Belirsiz alacak davası açılması süreyi etkilemez ama bilirkişi raporu sonrası ıslah gerektirmeden talep artırılır.
İş kazası tazminatı gelir vergisine tabi midir?
Hayır. Mahkeme kararıyla hükmedilen iş kazası maddi ve manevi tazminatı gelir vergisinden istisnadır (193 sayılı GVK m.25/1). Tazminat malvarlığındaki eksilmenin telafisi niteliğinde olup gelir sayılmaz. Cenaze giderleri, tedavi masrafları, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat vergisiz tahsil edilir. SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri de gelir vergisinden istisnadır. Tazminat üzerinden yalnızca tahsil sürecinde icra harcı kesilir; gelir vergisi kesintisi yapılmaz.
Yabancı uyruklu işçi iş kazası tazminatı alabilir mi?
Türkiye’de çalışan yabancı uyruklu işçi iş kazası tazminat hakkına Türk işçisiyle eşit ölçüde sahiptir. Çalışma izni olan yabancı işçi SGK kapsamındadır; geçici-sürekli iş göremezlik, ölüm geliri ve cenaze yardımı SGK güvencesindedir. İşverenden haksız fiil ve gözetme borcu çerçevesinde maddi-manevi tazminat istenir. Çalışma izni olmayan kaçak yabancı işçide bile iş kazası gerçekleşmişse Yargıtay yerleşik içtihadına göre işveren sorumlu tutulur; yabancı işçinin kayıt dışı çalıştırılması işveren kusurunu artırır. Tazminat hesabında yabancı işçinin Türkiye’deki gerçek geliri, çalışma izninin süresi ve ülkesindeki ortalama yaşam beklentisi dikkate alınır.
Birden fazla iş kazası geçirdim, ayrı ayrı tazminat alır mıyım?
Her iş kazası ayrı bir hukuki olaydır ve bağımsız tazminat hakkı doğurur. Aynı işverende veya farklı işverenlerde geçirilen kazalar için ayrı dava açılır ve tazminat hesabı her kaza için ayrı yapılır. Aynı vücut bölgesi ikinci kazada yeniden zarar gördüğünde Balthazard formülü uygulanır: önceki maluliyet düşülerek yalnızca artış oranı için tazminat hükmedilir. Örneğin ilk kazada %20 maluliyet alan işçi ikinci kazada aynı bölgede %35 toplam orana ulaşmışsa fark olan %15 için ikinci işverene karşı talep yöneltilir. Farklı bölgelerde meydana gelen kazalarda iki tazminat tam tutarda birlikte alınır.
İş kazası sonrası işe döndüm, tazminat hakkım var mı?
Evet. İşçinin işe dönmüş ve eski ücretiyle çalışıyor olması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay 21. HD yerleşik içtihadına göre kalıcı maluliyete uğrayan işçi sonraki çalışmalarında diğer işçilerden daha fazla efor sarf ederek gelir elde eder; bu fazla efor karşılığı tazminat talep edilir (22.03.2005 T. 2005/1245 E.). Davacının fiilen aynı ücreti alması efor kaybı doktrinini etkilemez. Yargıtay aynı işyerinde çalışmaya devam eden, hatta zam alan davacıların dahi maluliyet oranında tazminat alacağını kesinleştirmiştir. Pasif dönem zararı da işe dönüşten bağımsız olarak hükmedilir.
İş kazası tazminatı ne zaman ödenir?
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra tahsil süreci başlar. İlk derece kararı temyiz edilmemişse iki haftada kesinleşir; istinaf veya temyize gidilirse süre uzar. Kesinleşmiş ilamla icra dairesinde takip açılır; borçluya ödeme emri tebliğ edilir, 7 gün içinde ödeme yapılmazsa haciz aşamasına geçilir. İşveren maaşı, banka hesabı, taşınmaz ve aracı haczedilir. Sigortalı işverende sigorta şirketinden tahsil bir-üç aydadır; iflas halinde alacak masaya kaydedilir. Toplam tahsil süresi karar kesinleşmesinden ortalama 3-12 aydır.
İş kazası tazminat davası açmak iş sözleşmesini etkiler mi?
Hayır. Yargıtay yerleşik içtihadına göre işçinin iş kazası nedeniyle tazminat davası açması, işveren tarafından iş akdinin haklı nedenle feshi sebebi sayılmaz. İşveren tazminat davası gerekçesiyle yapılan feshi kötü niyetli işten çıkarma sayılır; işçi işe iade davası açar ve kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatlarını ayrıca talep eder. İş güvencesi kapsamı dışındaki işçilerde 6 aylık kötü niyet tazminatı (4857 sayılı İş Kanunu m.17) gündeme gelir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama 2026 Sonuç
İş kazası tazminat hesaplama 2026 uygulamasında dört temel kalem üzerinden yürür: geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat. Aktif dönem 60 yaşa kadar gerçek giydirilmiş gelirle, pasif dönem bakiye ömre kadar asgari ücretle hesaplanır; TRH 2010 Yaşam Tablosu zorunludur. 2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL, net 28.075,50 TL’dir. SGK’nın bağladığı gelirler yalnızca peşin sermaye değeri olarak mahsup edilir; kalan fark işverenden tahsil edilir. Göz kaybında 500.000-3.000.000 TL, uzuv kaybında 200.000 TL-5 milyon TL, ölümlü kazada 5-15 milyon TL bandında tazminat hükmedilir. Zorunlu arabuluculuk dava şartıdır; zamanaşımı 10 yıl, ceza zamanaşımı varsa o sürelidir.
Yasal Uyarı: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışın.