Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama robotu, iş kazasında hayatını kaybeden işçinin eşi, çocukları ve anne-babasının işverenden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatını Yargıtay’ın benimsediği progresif rant yöntemi ve TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak hesaplar. Ölenin yaşını, brüt maaşını ve hak sahiplerinin bilgilerini girerek tahmini tazminat aralığını dakikalar içinde öğrenebilirsiniz. Sonuçlar her hak sahibi için ayrı ayrı gösterilir.

Robot hesaplamayı beş değişkene göre yapar: ölenin yaşı ve cinsiyeti (bakiye ömür için), brüt maaşı (yıllık destek tutarı için), hak sahiplerinin sayısı ve yaşları (pay dağılımı için), işverenin kusur oranı (indirim için), SGK mahsubu (ilk peşin sermaye değeri düşümü için). Tüm bu veriler TRH 2010 tablosuyla birleştirilir.

Hesaplama tamamlandığında her hak sahibi için ayrı tutar, toplam destekten yoksun kalma tazminatı ve alt-üst aralığı görüntülenir. Manevi tazminat tahmini ayrıca gösterilir. Bu sonuç tahminidir; kesin rakam aktüerya bilirkişisi ve mahkeme kararıyla belirlenir. Araç, işverenin sunduğu erken uzlaşma tekliflerini değerlendirmenize ve hakkınızın boyutunu önceden görmenize yardımcı olur.

Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama Nedir?

Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama; iş kazasında hayatını kaybeden işçinin yakınlarının TBK md.53, 5510 sayılı Kanun ve Yargıtay’ın yerleşik içtihadı çerçevesinde işverenden ve SGK’dan alacağı tazminatların aktüerya yöntemiyle belirlenmesidir.  İş kazası tazminat hesaplamada ölenin yaşı, brüt ücreti, medeni hali, çocuk sayısı ve TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirlenen bakiye ömrü temel değişkenlerdir. Tazminat tek bir kalemden oluşmaz; destekten yoksun kalma, manevi tazminat, kıdem ve diğer işçilik alacakları birlikte talep edilir.

İş Kazası Nedir ve Ölümlü Kaza Ne Zaman Oluşur?

6331 sayılı İSG Kanunu md.3 uyarınca iş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren ya da vücut bütünlüğünü ruhen veya bedenen engelli hâle getiren olayı ifade eder. 5510 sayılı Kanun md.13 ise hangi hallerin iş kazası sayılacağını somutlaştırmaktadır. Buna göre aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelen olay iş kazasıdır:

• İşçinin işyerinde bulunduğu sırada
• İşveren tarafından görevle başka bir yere gönderildiği sırada
• İşverenin sağladığı araçla işe gidip gelme sırasında
• Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
• İşçilerin işveren tarafından organize edilen taşıma araçlarında

Kaçak (sigortasız) çalıştırılan işçinin kazası da iş kazası sayılır; fiili çalışma yeterlidir. Bu durumda işveren, SGK’nın yaptığı tüm ödemeleri kusur aranmaksızın geri ödemekle yükümlü olup iş kazası avukatı aracılığıyla açılacak tespit ve tazminat davası hak kayıplarını önler. Öte yandan işçinin kendi imkânlarıyla işe giderken uğradığı kaza, işveren taşıma sağlamadığı sürece iş kazası kapsamına girmez.

Ölümlü iş kazası destekten yoksun kalma tazminatı hakkı, olayın bu kapsamda değerlendirilmesiyle doğar. Kazanın iş kazası olarak tescil edilmesi; hem SGK haklarının kullanılmasını hem de işverene karşı açılacak tazminat davasının zeminini oluşturur.

Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama 2026

Tazminat hesabı, Yargıtay’ın benimsediği progresif rant yöntemi ile yapılır. Bu yöntemde gelecekteki kayıplar bugünkü değere indirgenerek bulunur. Hesaplamanın iki temel dönemi vardır:

• Aktif dönem: Kaza tarihinden 60 yaşına kadar olan süre. Bu dönemde ölenin kaza tarihindeki brüt ücreti esas alınır. SGK’ya bildirilen son 12 aylık kazanç ortalaması başlangıç noktasıdır.
• Pasif dönem: 60 yaş sonrası ömrün kalan bölümü. Bu dönemde brüt asgari ücret baz alınır; giydirilmiş ücret değil, salt taban ücret dikkate alınır.

Her iki dönem için destek payları ayrı ayrı hesaplanır, ardından toplamından SGK tarafından bağlanan ölüm aylığının ilk peşin sermaye değeri (İPSD) düşülür. Geliri belgeleme imkânı bulunmayan hallerde, işçinin kaçak çalıştığı durumlar dahil, Yargıtay asgari ücreti esas almaktadır. Detaylı bilgi için iş kazası tazminat hesaplama sayfamıza bakabilirsiniz.

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama beş aşamada yürütülür. Her aşama bir sonrakini doğrudan etkiler; bu nedenle bilirkişi raporuna itiraz hakkı son derece kritiktir.

1. Ölenin gelirine karar verilir. SGK’ya bildirilen brüt ücret esas alınır. İkramiye, fazla mesai ve primler giydirilmiş ücrete dahil edilir. Belgesiz hallerde asgari ücret kabul edilir.
2. Destek payı hesaplanır. Yargıtay’ın pay esasına göre gelir, ölen dahil tüm hak sahipleri arasında paylara bölünür. Ölenin kendi payı tazminata dahil edilmez; yalnızca hak sahiplerinin payı hesaba katılır.
3. Bakiye ömür belirlenir. TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak hem ölenin hem de her bir hak sahibinin beklenen yaşam süresi hesaplanır. Destek süresi, ölenin bakiye ömrü ile hak sahibinin bakiye ömründen kısa olanla sınırlıdır.
4. Dönem tazminatları toplanır. Aktif ve pasif dönem ayrı ayrı hesaplanır. Her dönem için progresif rant formülüyle iskonto uygulanır.
5. İndirimler yapılır. İşçinin kendi kusuru varsa bu oran tazminattan düşülür. Ardından SGK’nın bağladığı ölüm aylığının İPSD’si mahsup edilir. Sigortasız çalışmada SGK mahsubu yapılmaz.

İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Örneği

Somut bir örnek üzerinden gidilmesi, hesabın nasıl işlediğini daha net ortaya koyar. Aşağıdaki senaryo gerçek dava parametrelerine dayanmaktadır; kesin rakamlar mahkeme bilirkişisi tarafından belirlenir.

Senaryo: 35 yaşında, inşaat işçisi, aylık brüt 40.000 TL, evli, 8 ve 5 yaşında iki çocuğu var. İşveren %80 asli kusurlu, işçi %20 tali kusurlu. SGK mahsubu 350.000 TL.

Bu örnekte ailenin toplam tazminatı (manevi dahil) 3,4 – 3,8 milyon TL aralığında gerçekleşmektedir. Çocuklar üniversite okursa destek süresi 25 yaşa uzar ve tazminat artacaktır. İşverenin tam kusurlu olması durumunda SGK mahsubu düşürüldükten sonra net tutar 4 milyon TL’yi aşabilir.

Ölümlü İş Kazası Tazminatı Ne Kadar?

Ölümlü iş kazası tazminatı miktarı üç ana değişkene göre şekillenir: ölenin geliri ve yaşı, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sayısı ve işverenin kusur oranı. Aşağıdaki tablo, farklı senaryolarda ortaya çıkan yaklaşık aralıkları göstermektedir.

Bu rakamlar yol gösterici niteliktedir. Net tutar, aktüerya raporu ve mahkeme kararıyla belirlenir. İş kazası avukatı desteği alınmadan sunulan ilk uzlaşma tekliflerinin bu değerlerin çok altında kaldığı uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumdur.

Kimler Tazminat Alabilir?

İş kazası destekten yoksun kalma tazminatı hakkı, ölenin yaşarken fiilen maddi destek sağladığı herkese tanınmıştır. Yargıtay HGK’nın 13.04.2011 tarihli kararı bu hakkı resmi evlilik şartına bağlamayı kesin biçimde reddetmiştir. Hak sahipleri üç grupta ele alınır:

Ayrıca ispat gerekmeden tazminat alabilenler

• Eş (resmi nikahlı): Yeniden evlenene kadar destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır. Aktüerya hesabında eşin istatistiki yeniden evlenme ihtimali tazminat miktarını etkiler. SGK aylığında ise yeniden evlenme aylığı keser; ancak 24 aylık toplu ödeme hakkı doğar — bu SGK’ya özgü bir kavramdır, TBK tazminatından farklıdır.
• Evlenmemiş çocuklar: Erkek çocuk 18 yaşına kadar (ortaöğretimde 20, yükseköğretimde 25 yaşına kadar); kız çocuğu istatistiki evlenme yaşına kadar destekten yoksun kalma payı hesaplanır.
• Anne ve baba: Ölenin desteğinden fiilen yoksun kalan anne ve baba tazminat talep edebilir. SGK aylığındaki “artan pay” veya “65 yaş” şartı burada aranmaz; destek aldıklarını ispat etmeleri yeterlidir.

Somut destek ilişkisini ispat etmek zorunda olanlar

• İmam nikahlı ya da fiilen birlikte yaşayan eş: Yargıtay HGK kararıyla resmi nikah şartı aranmaz; fiili birliktelik ve destek ilişkisi belgelenirse tazminat hakkı doğar.
• Nişanlı: Ölenin düzenli maddi destek sağladığı ve evlilik planının somutlaştığı hallerde talep edilebilir.
• Birlikte yaşanan partner: Banka transferleri, ortak hane kaydı ve tanık beyanı ile ispat yükü yerine getirilmelidir.
• Ölenin bakmakla yükümlü olduğu başka bir akraba ya da kişi: Düzenli ve belgelenebilir destek ilişkisi olması gerekir.

Kardeşler tazminat alabilir mi?

• Salt kardeşlik bağı yeterli değildir. Ölenin kardeşe düzenli ve belgelenebilir maddi destek sağladığı somut olarak kanıtlanmalıdır.
• İspat araçları: banka havalesi kayıtları, ortak hane kaydı, tanık beyanı ve yazışmalar.
• Yargıtay, kardeş için maddi tazminat yanında manevi tazminatın da mümkün olduğunu karara bağlamıştır; ancak manevi tazminatta hakim daha sıkı bir değerlendirme yapar.
• Uygulamada kardeş tazminatının kabul edildiği davalar, ölenin bekar ve ailesinin tek geçim kaynağı olduğu durumlarda öne çıkmaktadır.

Ölümlü İş Kazası Manevi Tazminat

Ölümlü iş kazasında manevi tazminat hakkı TBK md.56/2 uyarınca açıkça güvence altına alınmıştır. Teknik bir hesaplama formülü yoktur; hakim somut olayın ağırlığını, ailenin yapısını ve paranın satın alma gücünü gözetir.

Manevi tazminat talep edebilecekler:

• Eş
• Çocuklar (yaş sınırı yoktur, ergin çocuklar da talep edebilir)
• Anne ve baba
• Kardeşler (koşullar oluştuğunda, hakim takdirine bağlı)

Belirlemede dikkate alınan ölçütler:

• Olayın ağırlığı ve işverenin kusur derecesi (bilinçli taksirde daha yüksek manevi tazminata hükmedildiği görülmektedir)
• Ölenin yaşı ve küçük çocuk bırakıp bırakmaması
• Ailenin ekonomik ve sosyal durumu
• Karar tarihindeki ekonomik koşullar ve enflasyon
• Manevi tazminatın zenginleştirme aracına dönüşmemesi ilkesi

2026 yılı mahkeme uygulamalarında eşe 400.000–900.000 TL, her çocuğa 200.000–450.000 TL, anne-babaya 150.000–350.000 TL aralığında manevi tazminata hükmedildiği görülmektedir. Bilinçli taksir tespiti ve çok küçük çocukların varlığı bu tavanları belirgin biçimde yükseltmektedir.

İşçilik Alacakları

Ölümlü iş kazasında mirasçılar, tazminattan bağımsız olarak ölenin birikmiş işçilik alacaklarını da talep edebilir. İş kazası destekten yoksun kalma tazminatı davasıyla birlikte aynı dilekçede istenmesi hem süreç hem de maliyet açısından avantajlıdır. Bu alacaklar 5 yıllık zamanaşımına (İş K. md.32) tabi olup aynı dava dilekçesine dahil edilebilir.

• Kıdem tazminatı: Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. İşçinin ölümü, 1475 sayılı İş Kanunu md.14’te açıkça kıdem tazminatı hakkı kazandıran haller arasında sayılmıştır; bu nedenle yasal mirasçılar tam kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı yasal mirasçılara miras paylarına göre ödenir; 1 yıllık asgari çalışma şartı aranır.
• İhbar tazminatı: Ölüm halinde mirasçılara ihbar tazminatı ödenmez. İhbar tazminatı bir feshe bağlıdır; işçinin ölümü ise kanun gereği iş sözleşmesinin kendiliğinden sona ermesidir, fesih değildir. Ortada bildirim yükümlülüğü olmadığından ihbar tazminatı da doğmaz.
• TBK md.440 ölüm tazminatı: İhbar tazminatından farklı olarak bu madde kapsamında işveren; ölen işçinin eşine ve ergin olmayan çocuklarına (bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere) ölüm gününden başlayarak 1 aylık ücret, hizmet ilişkisi 5 yılı aşmışsa 2 aylık ücret tutarında ayrı bir ödeme yapmak zorundadır. Bu ödeme 1 yıllık kıdem şartına bağlı değildir; işçi işe girdiği gün vefat etmiş olsa bile hak doğar. Ödeme çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır; giydirilmiş ücret baz alınmaz.
• Fazla mesai ücreti: Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için saatlik ücretin yüzde elli zamlısı. Bordro, puantaj kaydı ve tanıkla ispatlanır.
• Yıllık izin ücreti: Kullanılmayan izin günleri günlük ücret üzerinden ödenir. İşveren ispat yükü taşıdığından izin formlarını ibraz etmesi gerekir.
• Ulusal bayram ve genel tatil ücreti: Tatil günlerinde çalışıldıysa o günlük ücretin bir katı daha ayrıca ödenir.

Bu alacakların hesabında bilirkişi görüşü alınır. İşverenin bordro kayıtları gerçeği yansıtmıyorsa tanık beyanı ve SGK prim dökümleri belirleyici olmaktadır.

Ölümlü İş Kazasında SGK ve Sigorta Boyutu

Ölümlü iş kazası tazminat sürecinin SGK boyutunda 5510 sayılı Kanun md.32–34 kapsamında ölüm aylığı bağlanması ön plana çıkar. Bu hak işverene karşı açılacak tazminat davasından bağımsızdır; her ikisi birlikte kullanılabilir.

SGK’dan kimlere, hangi koşullarla aylık bağlanır:

• Eş: Evlilik devam ettiği sürece yaşam boyu aylık alır. Yeniden evlenmesi durumunda aylık kesilir; ancak 24 aylık toplu ödeme hakkı doğar. Sonradan boşanırsa aylık yeniden bağlanmaz.
• Erkek çocuklar: 18 yaşına kadar, lise mezuniyetine kadar 20, yükseköğretim öğrencisiyse 25 yaşına kadar aylık alır.
• Kız çocukları: Evlenene kadar aylık alır; evlilik geliri ortadan kaldırır.
• Anne ve baba: Eş ve çocuklardan artan pay bulunması koşuluyla aylık bağlanır. Anne ya da babanın 65 yaşından büyük olması durumunda artan pay şartı aranmaz.

SGK’nın diğer yükümlülükleri:

• Cenaze ödeneği (2026 yılı için 6.398 TL — 4A/4B sigortalılar için SGK resmi rakamı), cenaze giderlerini karşılayan kişiye ödenir. Emekli Sandığı’na tabi memur sigortalılar için bu tutar emekli aylığından az olmamak üzere farklı hesaplanır.
• SGK, kusurlu işverenden yaptığı tüm ödemeleri rücu davasıyla geri alır (5510 md.21).
• Sigortasız çalıştırılan işçinin kazasında SGK, tüm ödemeleri işverenden kusur aranmaksızın talep eder.

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre SGK geliri, işverene açılacak destekten yoksun kalma tazminatından mahsup edilemez. İki hak ayrı hukuki temele dayanır. SGK maaşı başvurudan itibaren ortalama 3–6 ayda bağlanır; gecikme durumunda idari itiraz ve kısa sürede dava yolu açıktır. Sigorta avukatı desteğiyle SGK ve işveren süreçleri paralel yürütülebilir.

İşverenin Tazminat Sorumluluğu ve İşveren Mali Sorumluluk Sigortası

Ölümlü iş kazasında maddi ve manevi tazminatın muhatabı işverendir. İşveren, TBK md.417 kapsamındaki işçiyi gözetme borcu ile 6331 sayılı Kanun’daki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmediğinde kusur sorumluluğu doğar. Tazminat doğrudan işverenin şahsi varlığından tahsil edilir; şirket yapısı ya da ortaklık payları bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Alt İşveren ve Asıl İşveren Müteselsil Sorumluluğu

İnşaat, maden, tekstil gibi sektörlerde yaygın olan taşeron (alt işveren) ilişkisinde asıl işveren ve alt işveren, ölümlü iş kazası tazminatından müteselsilen sorumludur (İş K. md.2/6). Bu durum ailenin büyük bir avantajıdır; her iki işverenden birinden ya da tamamından tazminat talep edilebilir. Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla toplam tazminat bir kez alınır.

İşveren Mali Sorumluluk Sigortası

İşverenler, iş kazalarına karşı İşveren Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) yaptırabilir. Bu sigorta, SGK’nın zorunlu iş kazası sigortasından (5510 md.11) tamamen farklıdır. SGK zorunlu sigorta işçinin primlerini karşılarken İMSS işverenin üçüncü kişilere (işçi ve ailesine) ödemek zorunda kaldığı tazminatı karşılar.

• Sigorta devreye girerse: Poliçe limiti dahilinde tazminat sigorta şirketi tarafından ödenir. Aile hem işverene hem sigorta şirketine dava açabilir.
• Limit aşılırsa: Mahkeme kararıyla belirlenen tazminat sigorta limitini aşıyorsa, aşan kısım doğrudan işverenden tahsil edilir.
• Sigorta yoksa: Tazminatın tamamı işverenin şahsi mal varlığından icra yoluyla tahsil edilir.
• Tahsilde tekerrür yasağı: SGK’dan ölüm aylığı, sigorta ödemesi ve işveren tazminatı birlikte alınabilir; ancak aynı zarar kalemi için birden fazla kaynaktan ödeme alınamaz.

Sigorta şirketleri çoğunlukla dava açılmadan ya da dava sürerken düşük uzlaşma teklifleri sunar. Mahkeme kararı beklenmeden erken kabul edilen uzlaşmalar, gerçek tazminatın önemli ölçüde altında kalabilmektedir. Sürecin yönetimi için Antalya iş hukuku avukatı desteği alınması önerilir.

Hangi Mahkemede Açılır ve Faiz

Ölümlü iş kazası tazminat davası, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md.6 uyarınca iş mahkemesinde açılır. Hak sahipleri aşağıdaki mahkemelerden birini serbestçe seçebilir:

• İşverenin yerleşim yeri iş mahkemesi
• Kazanın gerçekleştiği yer iş mahkemesi
• Davacı yakınların yerleşim yeri iş mahkemesi

Faiz: Yargıtay 21. HD’nin yerleşik içtihadına göre (E.2018/5373, K.2019/5646) iş kazasından doğan tazminatlarda uygulanacak faiz türü yasal faizdir; avans faizi (ticari faiz) değildir. Avans faizi ancak davalının tacir olduğu ve eylemin ticari iş niteliği taşıdığı özel durumlarda gündeme gelir; iş kazası tazminatlarında genel kural değildir. Faiz başlangıcı açısından ise hem maddi hem manevi tazminata kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır. Yargıtay, haksız eylemle birlikte temerrüdün de gerçekleştiğini ve ayrıca ihtara gerek olmadığını benimsemiştir. Zamanaşımı haksız fiil davasında 10 yıldır; ancak ölümlü iş kazasında ceza davası zamanaşımı 15–20 yıla uzayabileceğinden tazminat davası da bu süreye tabi olur. Yargıtay HGK işverenin sorumluluğunun hizmet sözleşmesinden doğan gözetme borcuna dayandığını kesinleştirmiştir.

İş kazası kusur oranı tespiti, hem ceza hem de tazminat davasının seyrini belirleyen en kritik aşamadır.

Savcılık ve Ceza Aşaması

Ölümlü iş kazasında ceza süreci savcılığın soruşturmasını re’sen başlatmasıyla işler; ailenin şikayet dilekçesi vermesi gerekli değildir. Soruşturma kapsamında şunlar yürütülür:

• Olay yeri incelemesi ve teknik bilirkişi tespiti
• İSG önlemlerinin alınıp alınmadığının denetlenmesi
• İşyeri kayıtları, risk değerlendirme belgesi ve eğitim tutanaklarının celbi
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerinin yazılı görüşü

İşveren, iş güvenliği uzmanı ve sorumlu yöneticiler TCK md.85 kapsamında yargılanır. Ceza sorumluluğu şahsidir; şirket değil, ihmali gerçekleştiren kişi ceza alır.

Bilinçli taksir: Tehlikenin farkında olunmasına — örneğin iş güvenliği uzmanının yazılı uyarısına — karşın önlem alınmadan çalışmaya devam edilmesidir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu durumu bilinçli taksir olarak nitelendirmekte ve ceza artırımını uygulamaktadır. Bkz. taksir nedir.

Şikayetçi Olmak Zorunlu Mu?

Ölümlü iş kazası tazminat hakkı, şikayetçi olup olmamakla bağlantılı değildir. Ceza soruşturması savcılık tarafından re’sen yürütülür. Bununla birlikte, ailenin şikayetçi konumuna geçmesi pratik açıdan önemli avantajlar sağlar:

• Ceza dosyasına katılan sıfatıyla her gelişmeden haberdar olunur.
• Bilirkişi raporlarına itiraz hakkı kullanılabilir.
• Ceza yargılamasının sonucu tazminat davasında delil olarak kullanılır; işverenin kusur tespiti aleyhte kesinleşirse tazminat davasında ispat yükü hafifler.

Şikayetten vazgeçmek, tazminat hakkını hiçbir şekilde ortadan kaldırmaz. Uzlaşma anlaşması imzalanmış olması dahi, uzlaşma bedeli gerçek zararı karşılamıyorsa ve sulhün hata ile yapıldığı ispat edilebiliyorsa, bazı istisnai hallerde tazminat davasını tamamen kapatmaz. Bu nedenle uzlaşma tekliflerinin aktüerya hesabı yapılmadan değerlendirilmemesi büyük önem taşır.

Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama Yargıtay Kararları

Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama davalarında Yargıtay’ın emsal kararları uygulamayı doğrudan şekillendirmektedir. Her karar farklı bir hukuki soruna yanıt vermekte olup uygulamada doğrudan belirleyici işlev görmektedir.

Pay Dağılımı Esası

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 19.09.2022 tarih, E.2022/6494, K.2022/10601 sayılı kararında destekten yoksun kalma tazminatında pay dağılımının nasıl yapılacağını ayrıntıyla belirlemiştir. Buna göre çocuksuz evli çalışanda destek ile eş geliri eşit paylaşır. Çocuklu durumda destek ve eş 2’şer, her çocuk 1’er pay alır; toplam pay sayısı arttıkça bireysel paylar küçülür. Bir çocuğun destekten çıkmasıyla (18 yaş, evlilik vb.) o pay geri kalanlar arasında bölüşülür; anne ve babaya aktarılmaz. Aynı dairenin 2023/2219 K. sayılı kararı da bu ilkeleri teyit etmektedir.

TRH 2010 Yaşam Tablosunun Zorunluluğu

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 30.05.2024 tarih, E.2024/3323, K.2024/5474 sayılı kararında gerçek zarar hesabının “gerçeğe en yakın veriler” kullanılarak yapılması gerektiğini, bu bağlamda TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Aynı daire, 29.04.2024 tarihli E.2022/1899, K.2024/3915 sayılı kararında, davalı tarafından itiraz edilmeksizin PMF 1931 tablosunun esas alındığı durumlarda aleyhine hüküm kurma yasağı gereğince bu tablonun geçerli sayılabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak TRH 2010 tablosu hem hesaplama doğruluğu hem de Yargıtay denetimi açısından tercih edilmesi gereken standarttır.

SGK Gelirinin Tazminattan Düşülememesi

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E.2016/8452, K.2016/9874 sayılı kararında iş kazası nedeniyle hak sahiplerine SGK’dan bağlanan ölüm aylığının destekten yoksun kalma tazminatından mahsup edilemeyeceğini kesin biçimde hükme bağlamıştır. Gerekçe şudur: SGK geliri 5510 sayılı Kanun’dan doğan sosyal güvenlik hakkıdır; destekten yoksun kalma tazminatı ise TBK’dan doğan haksız fiil tazminatıdır. İkisinin hukuki dayanakları birbirinden farklı olduğundan mahsup mümkün değildir. Bu karar, ailelerin işveren aleyhine açtığı davalarda büyük fark yaratmaktadır.

Resmi Nikah Şartı Aranmaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.04.2011 tarih, E.2011/17-3, K.2011/242 sayılı kararında maddi destek kavramının hukuki değil fiili bir ilişkiyi ifade ettiğini ortaya koymuştur. Bu karara göre resmi evlilik bulunmasa bile imam nikahlı eş ya da fiilen birlikte yaşayan partner, ölenin desteğinden fiilen yoksun kaldığını ispat etmek kaydıyla tazminat talep edebilir. Karar günümüz uygulamasında da belirleyici olmaya devam etmektedir.

Bilinçli Taksir ve İşverenin Cezai Sorumluluğu

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E.2020/11833, K.2024/4424 sayılı kararında yüksekten düşme riski bulunan bir iş ortamında gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığını tespit etmiş; ölümün öngörülebilir olduğu sonucuna vararak işvereni bilinçli taksirle sorumlu tutmuştur. Bilinçli taksirde TCK md.22/3 uyarınca temel ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar artırılır ve adli para cezasına çevrilemez. Bu karar, iş güvenliği uzmanı raporu yazılmasına rağmen önlem alınmayan işyerleri açısından emsal niteliği taşımaktadır.

İşverenin Sözleşmeden Doğan Sorumluluğu ve Zamanaşımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.02.2024 tarih, E.2018/906, K.2024/104 sayılı kararında iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında işverenin hizmet sözleşmesinden doğan işçiyi gözetme borcuna aykırılığa dayalı sorumluluğunun esas alınması gerektiğini kesinleştirmiştir. Bu kararın pratik sonucu şudur: haksız fiile dayalı kısa zamanaşımı yerine sözleşmeye aykırılığa ilişkin daha uzun zamanaşımı süreleri uygulanabilmekte; eski tarihli kazalarda dahi tazminat hakkı saklı tutulabilmektedir.

Ölümlü İş Kazası Tazminatı Müvekkil Deneyimleri

Seçkin Avukatlık olarak yıllar içinde çok sayıda ölümlü iş kazası davasını müvekkillerimiz lehine sonuçlandırdık. Her davanın kendine özgü koşulları olsa da ortak nokta şu: Hukuki destek alınmadan yapılan erken uzlaşmalar, ailelerin gerçek hakkının çok altında kalıyor. Aşağıda paylaştığımız deneyimler, bu farkın ne denli büyük olabileceğini somut rakamlarla ortaya koyuyor.

Erken Uzlaşma Tuzağından Kurtulan Aile

Kepez’de vinç devrilmesi sonucu 38 yaşında iki çocuklu bir işçi hayatını kaybetti. İşveren kısa süre içinde aileye 400.000 TL nakit uzlaşma teklifi götürdü. Aile imzalamayı düşünürken avukata başvurdu. Aktüerya hesabında destekten yoksun kalma 3.100.000 TL olarak belirlendi. Arabuluculuk sürecinde 2.400.000 TL uzlaşma sağlandı; ailenin ilk teklife göre 2.000.000 TL fazla almasına imkân tanındı.

Bilinçli Taksir Kararı, İnşaat Kazası

Ölümlü iş kazası tazminat davalarında işverenin kusur derecesi belirleyicidir. Antalya’da bir inşaat şantiyesinde çalışan 42 yaşındaki işçi, baret ve güvenlik halatı sağlanmaksızın yürütülen çalışmada hayatını kaybetti. İş güvenliği uzmanının önceki ay yazılı uyarı raporunu hazırlamasına rağmen önlem alınmamıştı. Mahkeme bilinçli taksire hükmetti; işveren ve şantiye şefi toplam 5 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı, cezalar para cezasına çevrilmedi. Aile adına 2.800.000 TL destekten yoksun kalma, 850.000 TL manevi tazminata hükmedildi.

Sigortasız İşçi, Tespit Davası Zorunluluğu

Tarım makinesine kapılan sigortasız bir işçi vefat etti. SGK iş kazasını kabul etmedi. Aile iş kazası tespit davası açtı; 14 ay sonra karar kesinleşti. Sigortalılık geriye dönük tescil edildi ve tüm tazminat hakları kullanılabilir hale geldi. Destekten yoksun kalma ve manevi tazminat toplamı 2.100.000 TL olarak hükmedildi. Sigortasız çalıştırma ayrıca her işçi için brüt asgari ücretin 38 katı idari para cezasına yol açtı.

Çoklu Ölümlü Fabrika Kazası

Kimyasal madde deposundaki patlama sonucu 3 işçi hayatını kaybetti. Birden fazla ölüm nedeniyle işveren Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandı ve 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Üç ailenin tazminat davası toplamda 9,8 milyon TL destekten yoksun kalma ve 3,2 milyon TL manevi tazminatla sonuçlandı. SGK 6,5 milyon TL rücu alacağı için ayrı dava açtı.

Mahkeme Kararı Sonrası Tazminat Nasıl Tahsil Edilir?

Mahkeme kararının kesinleşmesiyle birlikte icra süreci başlar. İlk derece mahkemesi kararına karşı 2 hafta içinde istinaf, istinaf kararına karşı ise belirli koşullarda temyiz yoluna başvurulabilir. Her iki aşama da tamamlandığında karar kesinleşir ve ilamlı icra takibi başlatılabilir.

İcra Takibi Aşamaları:

• İcra dairesine başvuru: Kesinleşmiş mahkeme ilamı ve faiz hesabıyla icra müdürlüğüne başvurulur. Ödeme emri tebliğinden itibaren işveren 7 gün içinde ödeme yapmak zorundadır.
• Mal beyanı: İşveren 7 günlük süreyi geçirirse mal, alacak ve haklarını beyan etmek zorunda kalır. Mal beyanı vermemek veya gerçeği gizlemek suçtur.
• Haciz uygulamaları: İcra müdürlüğü işverenin banka hesaplarına, araçlarına, gayrimenkullerine ve işyeri ekipmanlarına haciz koyar. Banka haczi anlık etki gösterir; hesaptaki para derhal bloke edilir.
• Sigorta şirketi varsa: İcra takibi doğrudan sigorta şirketine de yöneltilebilir. Sigorta poliçesi limit dahilinde ödeme yapılır; aşan kısım için işverenin mal varlığına başvurulur.

İşverenin iflas etmesi ya da şirketin kapatılması hâlinde alacak, iflas masasına yazılarak alacaklılar sıralamasına dahil edilir. Bu süreç uzayabileceğinden işvereni şahsen sorumlu kılmak mümkünse (ör. limited şirkette pay sahipliği ve yönetim organı üyeliği) şahsi sorumluluk yoluna gidilmesi daha etkin bir tahsilat sağlar. Hukuki danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama Hakkında SSS

İlgili Konular

Av. Ahmet Geçgel — Seçkin Avukatlık Bürosu
Meltem Mah. Meltem Blv. Antalya Spor Sit. B-2 Blok K7 D13, Muratpaşa / Antalya
Tel: +90 539 375 05 85 | E-posta: info@seckinavukatlik.com
Haritada Konumu Gör | seckinavukatlik.com