İkinci el araç satışı oldukça yaygın ve bir o kadar risk içeren bir ticari faaliyettir. Kilometresi düşürülmüş araç satın almak da bu risklerin başında gelir. Uygulamada araç km düşürme tespiti çoğunlukla yapılabilse de bazen atlanabilmektedir.
Yazımızda araç km düşürme durumunda doğacak hukuki ve cezai sonuçlara, alıcının ve satıcının hak ve sorumluluklarına, dava sürecine ve araç km düşürme cezasına değineceğiz. Galeri ile ekspertiz şirketlerinin sorumluluğu, zamanaşımı, seçimlik haklar ve uygulamada en sık sorulan soruların yanıtlarını derledik. Önemine binaen dikkatli okumanızı tavsiye ederiz.
Yayın: Mayıs 2025 | Son güncelleme: Mayıs 2026 | Yazar: Av. Ahmet Geçgel
Araç Kilometre Düşürme Nedir?
İkinci el araçlarda aracın o güne kadar katettiği mesafeyi gösteren kilometre sayacında oynama yapılarak alıcının yanıltılmasına araç kilometre düşürme denir. Bu durumda ikinci el araç satan kişinin ayıptan sorumluluğu söz konusu olur.
Hemen belirtmemiz gerekir ki aracın kilometresini değiştiren kişinin kim olduğu veya satanın bundan haberinin olup olmadığı önemli değildir. Alıcı bundan haberdar değilse satıcının sorumluluğu doğar.
Kilometresi düşürülmüş otomobilin satılması durumunda satıcının iki tür sorumluluğu söz konusu olur:
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca ayıptan hukuki sorumluluk
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca dolandırıcılık suçundan cezai sorumluluk
Bu yazımızda araç km düşürme özelinde konuyu detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Satıcısının Hukuki Sorumluluğu
Araç kilometre düşürme işlemi söz konusu olduğunda satıcının sorumluluğu ayıptan sorumluluktur. Ayıp ile ilgili hükümler TBK m. 219 ve devamında, TKHK m. 8 ve devamında yer alır.
Araç km düşürme meselelerinde bu hükümlerden yalnızca gizli ayıba ilişkin olanlar gündeme gelir. Çünkü burada olağan bir gözden geçirme ile anlaşılamayacak ve ancak teknik bir inceleme ile ortaya çıkabilecek kötüniyetli bir uygulama söz konusudur.
Gizli Ayıp Nedir? Bir satışta olağan bir gözden geçirme ile alıcının anlayamayacağı ve satılan şeyden beklenen yararı azaltan, satışta vaadedilen özellikleri düşüren hata ve kusurlara gizli ayıp denir. Gizli ayıp ne zaman ortaya çıkarsa o zaman satıcıya başvurmak gerekir.
Alıcının Seçimlik Hakları
Aracın kilometresinin düşürülmüş olduğunu öğrenen alıcının elinde dört seçimlik hak vardır:
- Sözleşmeden dönme: İkinci el aracı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek ödediği bedeli talep edebilir. Bedeli almadan aracı iade etme yükümlülüğü altında değildir. Belirli şartlar altında söz konusu bedele faiz işlemesi de söz konusu olur.
- Bedelde indirim: Uygulamada en çok başvurulan yoldur. Bilirkişi incelemesi yapılır ve araç km düşürme olayının bedele ne kadar etki edeceği tespit edilir; sonuç itibariyle kişiye o kadar alacak hakkı doğar.
- Ücretsiz tamirat: Ayıp ihtimalinde alıcının imkanlarından biri tamirat talebidir. Ancak araç km düşürme olayında ücretsiz tamir imkanının pratik uygulaması yoktur.
- Ayıpsız misli ile değişim: İkinci el araç satışında uygulaması çok kısıtlıdır ve neredeyse mümkün değildir. Çünkü her ikinci el araç birbirinden farklı özellik gösterir.
Satıcının KM Düşürülmüş Olmasını Bilmemesi
Türk Borçlar Kanunu m. 219 hükmü açık şekilde satıcının ayıp hakkında bilgisinin olması gerekmediğini söyler. Yani:
- Araç km düşürme işlemini satıcı yapmamış olabilir.
- Bunu kendisinden önce birisi yapmış olabilir.
- Satıcı bundan haberdar olmayabilir.
- Buna rağmen satıcı sorumlu olur.
Bu konuyu pekiştiren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/6482 E. – 2022/8092 K. (24.10.2022) kararı 13.12.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Karara göre: “Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.”
Aracın Düşük Fiyata Alınmış Olması
Araç km düşürme olayı söz konusu ise ve alıcının bundan haberi yoksa, satıcı aracın zaten düşük fiyattan satılmış olmasını bahane olarak öne süremez. Her halükarda araçtaki bu ayıbın tazmin edilmesi gerekir.
Zarar Doğmuş Olması Gerekir mi?
Alıcı, seçimlik haklardan herhangi birini talep etmek için somut bir zarara uğramış olmak zorunda değildir. Satıcının aracı satarken vaat ettiği özelliklerin (söylediği kilometrenin de) bulunmaması yeterlidir.
Ne Kadar Tazminat Alınır?
Hesaplama tamamen somut olayın özelliklerine bağlıdır. Bilirkişi şu yöntemle tespit yapar:
- Aracın ayıpsız halinin (gerçek km’siyle) o dönemki piyasa değeri belirlenir.
- Aracın ayıplı halinin (düşük gösterilen km’siyle) piyasa değeri belirlenir.
- Aradaki farka belirli eklemeler yapılarak alacak miktarı bulunur.
- Tarafların kendi arasında belirlediği bedelden bağımsız bir tespit yapılır.
Kilometreyi Kimin Düşürdüğü Önemli Mi?
Yukarıda satıcının km’nin düşürülmüş olduğunu bilmesine gerek yoktur dedik. Dolayısıyla kilometreyi kimin düşürdüğü de hukuki sorumluluk açısından önemli değildir. Ancak zamanaşımı süresi açısından önem taşır:
- Satıcı km düşüren kişi ise: Seçimlik haklar satıcıya 10 yıl içerisinde yöneltilir; dolandırıcılık suçundan satıcı hakkında soruşturma başlatılır.
- Satıcı km düşüren kişi değilse: Seçimlik haklar satıcıya 2 yıl içerisinde yöneltilir; km düşüren kişi biliniyorsa o kişi hakkında ayrıca ceza soruşturması açılır.
Dava Sürerken Araç Kullanılabilir mi?
Dava sürerken aracın kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Aracın kilometresi bu süreçte doğal olarak yükselecektir. Ancak bunun davanın neticesine olumlu veya olumsuz herhangi bir etkisi bulunmaz.
Araç Başkasına Satılabilir mi?
Dava sürerken aracın başkasına satılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Ancak şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Sözleşmeden dönülecekse araç kesinlikle başkasına satılmamalıdır.
- Aracı satın alacak kişiye km düşürme olayı ile ilgili bilgilendirme yapılması gerekir.
- Aksi halde araç km düşürme sorumluluğu satan hakkında da doğar.
- Buradaki satışın hukuki yardım alınarak yapılmasında özellikle yarar vardır.
Araç KM Düşürme Nasıl Anlaşılır?
Araç km düşürme tespit işlemleri oldukça önemlidir. Bilirkişi raporlarına bakıldığında şu unsurların yer aldığı görülür:
- Bilirkişi aracın satış tarihinde yaklaşık olarak kaç kilometrede olduğunu hesaplar.
- Aracın satış tarihinde kilometresi düşürülmüş hali ile satılabilir miktarını tespit eder.
- Bu hesaplamalar doğrultusunda aradaki farkın ne kadar olduğu yönünde kanaat bildirir.
Aracının kilometresinin düşürülmüş olduğundan şüphelenenlerin yapacağı tespit araştırmaları:
- TRAMER kaydı sorgulanır: Muayene giriş kilometre verileri ve güncel kilometreler kıyaslanabilir.
- Servis kayıtları talep edilir: Aracın alındığı kişiden önceki servis kayıtları istenir; fatura ve kayıt bilgileri ile direkt olarak servisten sorgu yaptırılabilir.
- Şase numarasından sigorta sorgusu yapılır: Farklı tarihlerde girilmiş farklı kayıtlar araştırılır.
- Ekspertiz geçmişi incelenir: Aracın kaç kez el değiştirdiği ve değiştirirken hakkında yapılan ekspertiz incelemelerine bakılır.
- Teknik inceleme yapılır: Aracın önemli bazı kısımlarında ECU okuma ve gösterge paneli incelemesi yapılır.
- e-Devlet sorgusu: “Araç Muayene Geçmişi Sorgulama” hizmeti üzerinden geçmiş km kayıtlarına ücretsiz ulaşılır.
Fiziksel kontrolde dikkat edilecek işaretler:
- Direksiyon simidinde aşırı yıpranma
- Fren, debriyaj ve gaz pedallarında ciddi aşınma
- Vites topuzunda yıpranma, solma veya parlaklık kaybı
- Sürücü koltuğunda aşırı çöküntü veya deformasyon
- Kilometre göstergesi çevresinde sökme-takma izi, çizik veya kırık
Galeri ve Ekspertiz Şirketinin Sorumluluğu
Araç bir galeriden alınmış olabilir ve satışta ekspertiz raporu alınmış olabilir. İşte bu ihtimalde sorumluluğun belirleneceği denkleme bunların da katılması gerekir.
Galerilerin ve ekspertizlerin sorumluluğu TBK ve TKHK düzenlemelerine ek olarak İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik hükümlerinde yer alır.
Galerinin Sorumluluğu
İkinci el araç ticareti yapan galeriler profesyonel satıcı sıfatına sahiptir ve daha ağır sorumluluk taşır:
- TKHK m.4 ve m.8 uyarınca tüketiciye karşı tam sorumluluk vardır.
- Galeri, aracın tüm niteliklerini kontrol etmek ve doğruluğunu garanti etmekle yükümlüdür.
- “Bilmiyordum, biz de düşük km’de aldık” savunması hukuken geçersizdir.
- Galerinin kapanmış olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz; şirket ortakları veya işletme sahibine dava açılabilir.
Ekspertiz Şirketinin Sorumluluğu
Satış öncesi ekspertiz raporu alınmış ve raporda km tutarsızlığı tespit edilmemişse:
- Ekspertiz şirketi sundukları hizmetin ayıplı olması sebebiyle sorumlu tutulur.
- Hizmet ayıbı kapsamında müteselsil sorumluluk doğabilir.
- Ekspertizin standart kontrol prosedürlerini uygulamadığı ispatlanırsa zarar tazmin ettirilir.
Somut olayın özelliklerine göre galericiler ve ekspertizler tek başına sorumlu veya aracın asıl sahibi ile birlikte müteselsil sorumlu olabilir. Her halükarda zenginleşme yasağı kuralları kapsamında alıcının zararı bu kişiler tarafından tazmin edilir.
Cezai açıdan da galerinin sorumluluğu daha ağırdır. Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2017/1324 E. – 2017/10705 K. (10.05.2017) kararında bir limited şirket yetkilisi sahibinden.com’a 68.000 km’de Volkswagen ilan etmiş, gerçek km 200.617 çıkmıştır. Yargıtay eylemi TCK 158/1-h kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirmiş, beraat kararını bozmuştur.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Davası Nasıl Açılır?
Araç kilometre düşürme mağduru olan kişiler çoğu zaman ispat veya dava açma noktasında yapabileceği bir şeyin olmadığını düşünür. Oysa alıcının birçok hakkı vardır.
İzlenecek adımlar şu şekildedir:
- Satıcının haberdar edilmesi: Önce satıcı km düşürme olayından noter ihtarnamesi ile haberdar edilir.
- Talebin iletilmesi: Bedel iadesi veya bedel indirimi talebi açıkça yazılır; yanıt için 7-15 gün süre verilir.
- Delillerin toplanması: TÜVTÜRK muayene kayıtları (e-Devlet’ten), ekspertiz raporu, noter satış sözleşmesi, satış ilanı görüntüsü dosyaya eklenir.
- Görevli mahkemenin belirlenmesi: Galeriden alındıysa Tüketici Mahkemesi, bireysel satıcıdan alındıysa Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
- Dava dilekçesinin hazırlanması: Güncel mevzuata ve somut olaya uygun şekilde, taslak metinlerden uzak durularak hazırlanmalıdır.
- Bilirkişi incelemesi: Mahkeme oto ekspertizinden gerçek km ve değer kaybı raporu alır.
Dava dilekçesi internette veya arzuhalcilerde yer alan boşluk doldurmalı taslak metinlerden uzak şekilde hazırlanmalıdır. Bu metinler güncel mevzuattan ve somut olayın özelliklerinden uzaktır.
Dava Açma Süresi (Zamanaşımı)
İkinci el araç satışında satıcıya başvurma süresi kural olarak 2 yıldır. Ancak bu süre satıcının ağır kusuru olduğu durumlarda geçerli değildir:
- Satıcı kötüniyetli hareket etmiş ve ayıptan ötürü ağır kusuru varsa 2 yıllık süre uygulanmaz.
- Km düşürdüğünü biliyor veya bizzat kendisi bunu düşürmüşse 10 yıllık genel zamanaşımı süresi söz konusu olur.
- TBK m.225 uyarınca satıcının ağır kusuru veya hilesi varsa zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.
- Araç km düşürme olayından haberdar olunur olunmaz bunun derhal satıcıya bildirilmesi gerekir.
Dava Masrafları
Cezai süreç herhangi bir masraf gerektirmez. Hukuki davada ise:
- Peşin yatırılacak harç (talep tutarının yaklaşık %6,8’i) ödenir.
- Bilirkişi masrafı söz konusu olur.
- Dava sonunda haklı çıkılırsa bu masraflar karşı taraftan alınarak davacıya verilir.
- Avukat ücreti AAÜT 2026’ya göre nispi olarak hesaplanır.
Dava Ne Kadar Sürer?
Davanın süresine mahkemenin iş yoğunluğu, satıcı ve alıcının durumu, adli takvim dönemi, bilirkişi incelemesi gibi birçok unsur etki eder:
- Tüketici Mahkemesi’nde ortalama 8-12 ay
- Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 12-18 ay
- Karmaşık dosyalarda 2 yıla uzayabilir
- Mahkeme kararının ardından gerekli icra takibi işlemleri yapılarak alacak miktarı tahsil edilir.
Araç Kilometre Düşürme Cezası
Araç kilometre düşürme olayının Türk Ceza Kanunu’ndaki karşılığı dolandırıcılık suçudur. TCK m.157’ye göre “Hileli davranışlarla bir kişiyi aldatarak, onun veya başkasının zararına olacak şekilde, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak” fiili 1 yıl ile 5 yıl arasında hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Araç km düşürme işlemi ise TCK 158’de yer alan nitelikli dolandırıcılığa girer. Çünkü dolandırıcılık suçu;
- Tacir veya şirket yöneticisi yahut şirket adına hareket eden kişiler tarafından ticari faaliyetlerini gerçekleştirirken işlenirse,
- Serbest meslek sahibi kişiler tarafından mesleklerinden ötürü kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenirse,
nitelikli dolandırıcılık söz konusu olur ve cezası 3 ile 10 yıl arasında hapis, ek olarak 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.
Araç kilometre düşürme işlemi söz konusu olduğunda re’sen veya ihbar üzerine cezai soruşturma başlar. Şikayete tabi suç değildir; Cumhuriyet Savcılığı kendiliğinden harekete geçebilir.
Yukarıda atıf yaptığımız Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2017/1324 E. – 2017/10705 K. kararı, ticari faaliyet kapsamında yapılan km düşürme işleminin TCK 158/1-h kapsamında nitelikli dolandırıcılık olduğunu açıkça hükme bağlamıştır.
Bilmeden Km Düşürülmüş Araç Sattım Ne Olur?
Aldığınız aracın kilometresinin düşürülmüş olduğunu bilmeden satış yaptıysanız, hukuki açıdan sorumlusunuz; ancak cezai sorumluluğunuz yoktur.
Hukuki sorumluluk:
- Yargıtay’a göre satıcı bilmediği ayıplardan bile sorumludur.
- Alıcı size karşı dava açarsa yüksek olasılıkla kaybedersiniz.
- Bedel iadesi veya bedel indirimi ödemeniz gerekebilir.
Cezai sorumluluk:
- Dolandırıcılık suçu kasıt gerektirir.
- Siz bilmiyordunuz, kastınız yoktu.
- Ceza davası açılsa bile beraat edersiniz.
Yapmanız gerekenler:
- Alıcıyla uzlaşma sağlamaya çalışın (iade veya bedel indirimi).
- Size aracı satan kişiye rücu davası açın. TBK m.229 gereği zincirin ilk halkası bulunana kadar rücu hakkı devam eder.
- Kendinizin de aldatıldığını ispatlayacak delilleri toplayın.
- Hem alıcıya hem önceki satıcıya karşı süreci yönetmesi için avukat tutun.
Elinizde km’si düşürülmüş bir araç varsa ve satmak zorundaysanız mutlaka açıklama yapmalısınız. İlanda km’nin orijinal olmadığını belirtmeli, noter sözleşmesine yazdırmalı ve fiyatı buna göre belirlemelisiniz. Aksi halde dolandırıcılık suçu işlersiniz.
Aracın Kilometresi Düşürülmüş Ne Yapmalıyım?
Yukarıda araç kilometre düşürme ihtimalinde ne gibi imkanların olduğuna ve karşılaşılabilecek hukuki sonuçlara yer verdik. Belirtmemiz gerekir ki hukuki ve cezai süreç çoğu zaman bu anlattıklarımızdan ibaret kalmaz; somut olaya etki edebilecek başka meseleler de söz konusu olabilir.
İlk yapılması gerekenler:
- Derhal delilleri toplayın: muayene kayıtları, ekspertiz raporu, ilan görüntüsü, noter sözleşmesi.
- Satıcıya noter ihtarnamesi gönderin; faiz başlangıcı için de bu önemlidir.
- Uzlaşma sağlanamazsa görevli mahkemede dava açın.
- Hem hukuk hem ceza davasını birlikte değerlendirin; ikisi birbirinden bağımsızdır.
- Hukuki yardım alarak süreci başlatın; bu tür durumların beklenmedik sonuçlar doğurmaması önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Kilometresi düşürülmüş araç satın aldım, ne kadar tazminat alabilirim?
İki seçeneğiniz var: Tam bedel iadesi — aracı geri verip ödediğiniz paranın tamamını alırsınız. Bedel indirimi — aracı elinizde tutup aradaki değer farkını alırsınız. 400.000 TL ödediyseniz ama aracın gerçek değeri 320.000 TL ise, 80.000 TL bedel indirimi talep edebilirsiniz.
Satıcı “ben düşürmedim” derse sorumlu olur mu?
Evet. Yargıtay 3. HD 2022/6482 E. – 2022/8092 K. kararına göre satıcı, kilometreyi kendisi düşürmese bile sorumludur. TBK m.219 gereği satıcının kusursuz sorumluluğu vardır. “Bilmiyordum” savunması hukuki sonucu değiştirmez.
2 yıldan önce aldım, dava açabilir miyim?
Evet. Satıcı kilometreyi bizzat düşürmüş veya biliyorsa 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanır. Yargıtay’a göre kilometre hilesi tespit edildiğinde TBK m.225 uyarınca zamanaşımı hükümleri işlemez. Hileyi öğrendikten sonra makul süre içinde dava açmalısınız.
Galeriden aldım, galeri kapandı, ne yapmalıyım?
Galeri şirketi kapatılmış olsa bile şirket ortaklarına veya işletme sahibine karşı dava açabilirsiniz. Ticaret siciline kayıtlı şirket varsa, şirket malvarlığından tahsilat yapılabilir. Ayrıca ekspertiz raporu vermiş kuruluşa da müteselsil sorumluluk gerekçesiyle dava açılabilir.
Dava sürerken araç kullanılabilir mi?
Evet. Aracın kullanılmasında sakınca yoktur. Aracın kilometresi bu süreçte doğal olarak yükselecektir; ancak bunun davanın neticesine olumlu veya olumsuz herhangi bir etkisi bulunmaz.
Araç başkasına satılabilir mi?
Sözleşmeden dönülecekse araç kesinlikle satılmamalıdır. Bedel indirimi talep ediliyorsa satılabilir; ancak yeni alıcıya km düşürme olayı mutlaka bildirilmelidir. Aksi halde sorumluluk satan tarafa da geçer.
Aracı düşük fiyata aldım, şikayet edebilir miyim?
Evet. Satıcı aracın düşük fiyatla satıldığını gerekçe gösteremez. Alıcı km düşürme olayından haberdar değilse, fiyatın düşüklüğü tek başına satıcıyı sorumluluktan kurtarmaz. Her halükarda araçtaki ayıbın tazmin edilmesi gerekir.
Ceza davası açmadan tazminat davası açabilir miyim?
Evet. İki dava birbirinden bağımsızdır. Sadece tazminat davası açıp paranızı alabilirsiniz. Ancak hem ceza hem tazminat davası açmak satıcı üzerinde daha caydırıcı etki yaratır.
Avukat ücreti dava sonunda karşı taraftan alınır mı?
Evet. Davayı kazanırsanız peşin ödediğiniz harç, bilirkişi masrafı ve avukatlık vekalet ücreti karşı tarafa yükletilir. Vekalet ücreti AAÜT 2026’ya göre nispi olarak hesaplanır ve doğrudan avukata ödenir.
Trafik kazası ve araç hukuku ile ilgili diğer haklarınız için trafik kazası avukatı, sigorta avukatı ve araç değer kaybı tazminatı rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.
📞 Seçkin Avukatlık
📱 Telefon: +90 539 375 05 85
📧 E-posta: info@seckinavukatlik.com
📍 Adres: Meltem Mah. Meltem Blv. Antalya Spor Sit. B-2 Blok K:7 D:13, Muratpaşa / Antalya